Parazetamola, haurdunaldia eta autismoa: ikerketa askok baztertzen duten korrelazioa
Zientzialarien esanetan, parazetamola beste edozein aukera baino hobea da haurdun dauden emakumeen mina arintzeko. Gainera, seme-alaba autistak dituzten familiak estigmatizatzeko arriskuaz ohartarazi dute, gurasoek eragin duten ustea zabal daitekeelako.
Haurdunaldian parazetamola hartzea haurrak autismoa izateko probabiliatearekin lotzeko ez dago "froga sendorik", eta "asko" dira korrelazio hori baztertzen duten ikerketak, zientzialariek Donald Trump AEBko presidentearen eta herrialdeko osasun agintarien adierazpenen aurrean adierazi dutenez.
“Ikerketa askok baztertzen dute korrelazio hori”, Monique Botha Durhameko Unibertsitateko (Erresuma Batua) Gizarte Psikologiako eta Garapeneko irakaslearen arabera.
Ikerketa bat aipatu du adituak, haren ustez, arlo horren gainean egin den "garrantzitsuena", Suediako ikertzaileek 2,4 milioi jaiotzaren (1995-2019) datuekin egina eta 2024an argitaratua.
Ikerketa horretan senideen datu errealak erabili ziren, eta "ez zen inolako loturarik aurkitu umetokian parazetamola hartzearen eta autismoaren, TDAHaren eta bestelako desgaitasun intelektualaren artean", adierazi dio Bothak Science Media Centre (SCM) baliabide zientifikoen plataformari.
Horrek iradokitzen du parazetamolak ez duela autismoan "eragin kausalik", eta, Botharen arabera, hori indartu egiten da dosiaren araberako erlaziorik ez dagoelako.
"Ez dago froga sendorik ez ikerketa nahiko arrazoiturik kausa-ondorio harreman hori dagoenik baieztatzeko; aldiz, kontrakoa dioten ondorioak garbiak dira. Erabat ziur nago ez dagoela harremanik", azpimarratu du.
Haurdun dauden emakumeen mina arintzea "berez, ez da erraza izaten", eta parazetamola edozein aukera baino "askoz seguruagoa" da. "Alarmismoak emakumeek haurdunaldian arreta egokia jasotzea eragotziko du", haren ustez.
Gainera, nabarmendu duenez, "seme-alaba autistak dituzten familiak estigmatizatzeko arriskua dago, gurasoek eragin duten ustea zabal daitekeelako".
SMCk jaso duenez, ildo beretik mintzatu da Dimitrios Siassakos, Londresko University Collegeko Obstetrizia eta Ginekologia irakaslea. Autismoa "hainbat faktoreren eta sarri konbinatuta datozenen" batura da, bereziki, joera genetikoa, eta, batzuetan, jaiotzaren unean oxigenoa falta izatea, erditzeko konplikazioen ondorioz.
Ikerketek frogatu dutenez, dio, haurdunaldian parazetamola erabiltzearen ondorioz arriskua igotzeko edozein zantzu desagertzen da "azterketetan faktore garrantzitsuagoak kontutan hartzen diren momentuan".
Ildo horretan, adierazi du anai-arrebak aztertu dituzten ikerketetan parazetamola eta autismoaren arteko edozein korrelazio lausotu dela: garrantzia zuena familiaren historia zen, eta ez parazetamola erabiltzea.
Siassakosen ustez, "parazetamolaren ezaugarriei ikuspegi okerretik begiratzeak emakumeek haurdunaldirako sendagai seguruenetako bat ez erabiltzea ekar dezake, nahiz eta beharrizana izan".
Tylenolen fabrikatzaileak tamalgarrizat jo ditu Trumpen adierazpenak
Kenvue botikagintzako enpresak, Tylenol Ameriketako Estatu Batuetako parazetamol marka ezagunaren fabrikatzaileak, Donald Trump presidentearen adierazpenak tamalgarritzat jo ditu astelehen honetan. "Ez gatoz bat zientzia independentearen aurkako edozein iradokizunekin", adierazi du Melissa Witt Kenvueren bozeramaileak The New York Times AEBko hedabidean egin dioten elkarrizketan.
"Oso kezkatuta gaude horrek etorkizuneko amen osasunean duen arriskuagatik", gaineratu du Wittek, Trumpen ohartarazpenen harira egindako adierazpenetan.
Zure interesekoa izan daiteke
SpaceXen kohete batek Ilargiaren kontra talka egin duela esan du NASAk, baina adierazi du ez duela arriskurik ekarriko
2025eko urtarrilean jaurtitako Falcon 9 kohete baten goiko zatiak, planifikatu gabe, talka egin du Ilargiaren gainazalarekin, eguzki-jardueraren eta grabitate-indarren konbinazio baten ondorioz.
Iranek eta Omanek Ormuzen nabigatzeko bide berri bat adostu dute
Itsasarteko bide berri hori egiteko akordioa lortu izanak ez du esan nahi berriro irekiko dutenik, Iranek zehaztu duenaren arabera, AEBren eta Israelen arteko erasoaldi militarraren ondorioz itxi baitzuten.
Marokok dozenaka pertsona auzipetu ditu Ceutako krisiarekin lotutako delituengatik
Marokoko Giza Eskubideen Elkartearen arabera, 34 pertsona auzipetu dituzte Tetuanen (tartean, bost adingabe) eta 52, Nadorren.
Danubiok bere sekretuak agerian utzi ditu lehortearen ondoren: mamut baten aztarnak eta nazien ontziak azalera atera dira
Danubio ibaiak, Europako bigarren luzeenak, lehorte historikoa bizi du, eta bere ur-emaria murriztu denez, iraganeko aztarna harrigarriak utzi ditu agerian: mamut baten aztarnak azaldu dira Bulgarian, eta Bigarren Mundu Gerran hondoratutako dozenaka ontzi ikusgai geratu dira Serbian.
Gutxienez 14 pertsona hil eta 27 zauritu dira Errusiak Kiev eskualdean gauez egindako erasoetan
Brovary barrutian "sute handiak" izan dira biltegi batzuetan, eta baita Velyka Dymerka, Kvitneve eta Peremoga herrietan ere. Astearte honetan, Volodimir Zelensky Ukrainako presidenteak Errusiaren aurkako operazio gehiago egitekotan zela iragarri osteko erantzun gisa egin ditu Moskuk azken erasoak.
Bruselak esan du EBk "lanak ondo" egin dituela Ceutan, eta "migrazio erreformak bizkortzeko" eskatu du
Magnus Brunner Europako Barne eta Migrazio komisarioaren hitzetan, Ceutan lehertutako krisitik ateratako ondorio nagusia da Europar Batasuneko kideek "bat eginda" kudeatu behar dituztela migrazio politikak.
EBko Barne ministroek Ceutako krisia aztertuko dute gaur, ezohiko bilera batean
Europar Batasuneko Barne Ministroen Ezohiko Kontseilua gaur bilduko da, Espainiak eskatuta eta 22 estatu kidek babestuta, Ceutako migrazio-krisia aztertzeko eta Marokotik etorritakoen gorakadari erantzun bateratua emateko.
Marokok mafiei, desinformazioari eta itzulketei buruzko gaizki-ulertuei egotzi die Ceutako krisia
Marokoko Barne Ministerioak migratzaileak Ceutan masiboki sartu izanari buruzko lehen balorazioa egin du, eta 11 pertsona hil direla adierazi du. Rabaten esanetan, giza trafikoko sareek, desinformazio kanpainek eta Espainiako Auzitegi Gorenaren epai baten interpretazio okerrak eragin dute egoera. Epai horren ondorioez ohartarazi zion Marokok Espainiari, bertako iturri baten arabera.
Ormuzko itsasartearen eta Iranen desnuklearizazioaren inguruko akordioa "berehala" helduko dela uste du Trumpek
Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak adierazi duenez, gaur arratsaldean bilduko da Teheranekin, Golkoko zenbait herrialderen eskaeraren ostean. Irango Atzerri ministroaren arabera, ordea, Washingtonek ez du Ormuzko itsasartearen inguruko elkarrizketetan parte hartzen.
Idahoko tiroketaren osteko izua: bideo batek jendea oihuka ihesi erakusten du
Auto batetik grabatutako irudietan hainbat pertsona korrika ihesi hasten diren unea ikus daiteke, tiroketa baten berri izan ostean. Gutxienez hiru pertsona hil dira, eta bi zauritu. Ustezko erasotzailea hilda aurkitu dute bertan.