Europako liderrek multilateralismoaren alde egin dute COP30en: "Gure erabakien eragina mundu osoan sentituko da"
Luiz Inacio Lula da Silva Brasilgo presidenteak salatu du banku handiek petrolio sektorea diruz laguntzen dutela eta Ukrainako gerrak erregai fosilen ustiaketa sustatu diuela.
Friedrich Merz Alemaniako kantzilerrak, Ursula Von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak eta Gillermo Printzeak multilateralismoa defendatu dute COP30eko liderren goi-bileran egin dituzten hitzartzeetan. Goi-bilera hori Belemen (Brasil) ari dira egiten ostegunetik, ofizialki datorren astelehenean hasiko den arren.
Merzek Alemaniaren eta Europar Batasunaren (EB) helburu klimatikoak berretsi ditu gaur, ostirala, baina klima aldaketaren aurka borrokatzeko "ahalegin globala" ere eskatu du. Hala, adierazi du emisio maila handiak eta ekonomia indartsuak dituzten herrialdeek -Txinak eta Goldoko herrialdeek- nazio pobreenak finantzatzen lagundu beharko luketela.
Bestalde, Guillermo printzeak ostegunean gogorarazi zuenez "klima aldaketa ez da urruneko mehatxua", eta gaineratu zuenez “geure buruari galdetu behar diogu zer ondare utzi nahi dugun, gure erabakien eragina mundu osoan sentituko baita”.
Von der Leyenen ustez, Goi-bilera hau izan behar da berotze globalaren 1,5 ºC-ko muga ez gainditzeko helburua nazioarteko komunitatearen "eskura" mantenduko duena. "Europak norabideari eusten dio. Eta gure bazkideei gure babesa eskaintzen diegu gauza bera egin dezaten. Mundu osoak energia garbi baterako trantsizioaz baliatu beharko luke", nabarmendu du.
Luiz Inacio Lula da Silva goi-bileraren anfitrioi den Brasilgo presidenteak, banku handiak salatu ditu ostiral honetan, petrolio-sektorea diruz laguntzeagatik, eta erregai fosilekiko mendekotasuna gainditzeko plan bat eskatu du.
Ukrainako gerra ere aipatu du Lula, eta nabarmendu duikatz meategiak berriro irekitzea eragin duela gerrak. Kritikatu du, halaber, beroketa globalaren aurkako borrokan gastatu beharrean armetan gastatzeak, bere ustez, "apokalipsi klimatikorari bidea zolatzea" dakarrela.
Bere ustez, Lurrak jada ez du jasaten "erregai fosilen erabilera intentsiboan" oinarritutako garapen eredu bat, eta gogorarazi duenez, “Parisko Akordioa hartu zenetik, erregai fosilek energia matrize globalean duten parte hartzea % 83tik % 80ra baino ez da jaitsi”.
Zure interesekoa izan daiteke
Energia nuklearra, berriztagarriak… Europa norabide bila ari da, energia-mendekotasunari aurre egiteko
Energia-mendekotasuna da Europar Batasunak aurrean duen erronka nagusietako bat. Kontsumitzen duen energiaren % 57 kanpotik dator, eta % 43 baino ez da Europan ekoizten. Frantzian, energia nuklearraren auzia eztabaida handia sortzen ari da, eta iritzi kontrajarriak eragin ditu. EITB ekoitzitako "Europa norabide bila" erreportaje-sortak aztertu duen gaietako bat da.
"Europa norabide bila" erreportaje-sortak kontinentearen egoera aztertuko du, egungo agertoki geopolitiko nahasian
Aldaketak etengabe ari dira gertatzen taula geopolitikoan, eta Europa norabide bila dabil. Mikel Reparaz EITBko Nazioarteko arlo-buruak zuzendu duen erreportaje-sorta berriak Europak aurrean dituen erronkak aztertu ditu, egungo bidegurutze geopolitikoan. Gaurtik aurrera izango da ikusgai.
'MV Hondius' gurutzaontzian hantavirus agerraldiak izan duen bilakaera: lehen kasuetatik, kontaktuen jarraipenera
Munduko Osasun Erakundeak jakinarazi du geldialdietan gurutzaontzitik atera ziren bidaiarien eta haien kontaktuen jarraipena egingo duela. Dagoeneko jarri dira harremanetan geldialdi horiek egin ziren herrialdeetako agintariekin.
Iranen aurkako erasoaldia amaitu dela eta Ormuzko itsasartean fase berria abian dela iragarri du Marco Rubiok
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak bertan behera utzi du Ormuzen blokeatuta dauden ontziei laguntza emateko Askatasuna proiektua. Horrez gain, Estatu Batuek Ormuzen nabigazioa eta segurtasuna bermatzeko ebazpena aurkeztuko du NBEko Segurtasun Kontseiluan.
Irango erasoen aurrean defentsa indartuko duela esan du Arabiar Emirerri Batuetako presidenteak
Defentsa Ministerioak astearte honetan jakitera eman duenez, "Iranek jaurtitako" misilak eta droneak atzeman dituzte; hala ere, Teheranek ez du onartu eraso horien erantzulea denik.
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako "rave" jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, horrelako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzeko.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.