Batzarrean "gerra egiten duten gizonak falta" direla salatuz ireki du Lulak ofizialki COP30a
Nazio Batuen Erakundeak (NBE) adierazi du klima-aldaketaren auzian ezer ez egiteak geldialdi ekonomikoa eta inflazioa ekarriko dituela, eta erregaiei, finantzaketari eta egokitzapenari buruzko emaitza "argiak" eskatu ditu. 21era arte luzatuko da goi-bilera.
Lula, COP30 irekitzeko hitzaldia egiten. Argazkia: EFE
Gaur hasi da ofizialki, Brasilen, Belem hirian, NBEren 30. goi-bilera klimatikoa, eta Luiz Inacio Lula da Silva Brasilgo presidenteak "gerra egiten duten gizonak" konferentzian ez egotea gaitzetsi du irekiera-ekitaldian.
Lulak gogor kritikatu du Estatu Batuek eta Europak sustatutako defentsa-gastuaren gorakada, eta, horren ordez, garapen bidean dauden herrialdeei beren helburu klimatikoak lortzeko borrokan laguntzeko behin betiko apustua egin beharko litzatekeela defendatu du.
"Gerra egiten duten gizonak COP30ean egongo balira, ikusi egingo lukete klimaren arazoarekin amaitzeko urtean 1,3 bilioi dolar jartzea askoz merkeagoa dela gerra egiteko 2,7 bilioi dolar jartzea baino, iaz egin zuten bezala", salatu du Lulak, eta anbizioa eskatu die guztiei Parisko Akordioaren izpiritua bizirik mantentzeko.
Gainera, eta inor aipatu gabe, "negazionistak porrot egitera" eramateko deia egin du, berotze globala gutxiesten dutelako, gorrotoa ereiten dutelako, beldurra zabaltzen dutelako eta erakundeei, zientziari eta unibertsitateei erasotzen dietelako".
AEB ez da negoziazio ofizialetara joan
AEB munduko herrialde kutsatzaileenetako bat den arren, Donald Trump AEBko presidentearen Gobernuak ez du ordezkaririk bidali negoziazio ofizialetara. Dena dela, parte hartuko dute klimari buruzko konferentzia garrantzitsuenean, "nahiz eta negoziazioetatik kanpo egon".
Berotze globala ukatzen du Trumpen administrazioak, eta energia murriztagarriei ere muzin egiten die. Gauzak horrela, ez zuten parte hartu joan den astean, ostegun eta ostiralean, Belemen bertan izan zen COP30eko liderren goi-bileran.
NBEk adierazi du klimaren auzian ezer ez egiteak geldialdi ekonomikoa eta inflazioa ekarriko dituela
Bestalde, Simon Stiell Nazio Batuen Klima Aldaketari buruzko Hitzarmeneko idazkari exekutiboak ohartarazi duenez, "ekintza klimatikotik kanpo geratzen direnek geldialdia eta inflazioa izango dute aurrez aurre".
"Erresilientzia sustatzeko ekintza bakoitzak bizitzak salbatzen, komunitateak indartzen eta ekonomia ororen menpe dauden hornidura kate globalak babesten laguntzen du", adierazi du Stiellek konferentziaren lehen osoko bilkuran.
Gainera, erregai fosilei, finantzaketari eta egokitzapenari buruzko emaitza "sendoak eta argiak" eskatu ditu.
Konbentzioa sinatu duten herrialdeei adostuta dagoena zehazteko garaia dela esan die. Ildo horretan, gogorarazi du Dubaiko COP28an trantsizio bat adostu zela erregai fosilak uzteko, eta "orain" dela "garaia" hori egiteko adiearazi du, "nola egin modu justu eta ordenatuan adostuz".
Halaber, "berotze globalaren aurrean ahulenak diren herrialdeentzat urtero konprometitutako 300.000 milioi dolarretatik 2035erako 1,3 bilioira pasatzeko "ibilbide-orria martxan jartzea" eskatu du, "herrialde garatuak buru direlarik".
Era berean, egokitzapenaren arloko adierazleei buruz ados jartzeko ere eskatu du, hori baita COP30 honen funtsezko puntuetako bat.
Simon Stiell Nazio Batuen Klima Aldaketari buruzko Hitzarmeneko idazkari exekutiboa. Argazkia: EFE
Stiellek nazioarteko lankidetzaren eta multilateralismoaren defentsa sutsua ere egin du, "hondamendi klimatikoek BPGa bi digitutan murrizten dutela" ohartaraziz. "Lehorte handiek herrialde oso baten uzta hondatzen eta elikagaien prezioak handitzen dituzten bitartean, zalantzan egoteak ez du zentzurik, ez ekonomikoki, ez politikoki", esan du.
"Gatazkak hedatzen diren heinean, gosetea hedatzen den bitartean, eztabaidan aritzeak, milioika pertsona beren herrialdeetatik ihes egitera behartuta daudenean, ez da inoiz ahaztuko. Hondamendi klimatikoek milioika pertsonaren bizitza kolpatzen dute, konponbideak ditugunean, eta hori ez da inoiz barkatuko, inoiz ez", esan du.
170 bat herrialdetako ordezkaritzak bildu dira COP30ean. Hilaren 21era arte luzatuko da topaketa eta azken akordioa lortzen ez bada, egun batzuk gehiago luzatzeko aukera izango da.
Zure interesekoa izan daiteke
Munduko Futbol Txapelketan bero izugarria izan daitekeela ohartarazi du ikerketa batek, eta egutegia berriz planteatzeko eskatu diote FIFAri
2026ko Munduko Futbol Txapelketako partiden laurdenean bero izugarria egin behar du, eta arriskutsua izan daiteke. Estatu Batuek, Mexikok eta Kanadak antolatuko duten txapelketan jokalari eta zaleek izango dituzten arriskuez ohartarazi du ikerketa zientifiko batek.
Xik Trumpi ohartarazi dio Taiwanekiko harremanak "txarto kudeatzea" bi herrialdeen arteko gatazka ekar dezakeela
AEBko eta Txinako presidenteek eta bi herrialdeetako ordezkariek bilera egin dute gaur goizean, sintonia onean. Horren emaitza da Trumpek egin duen iragarpena: hilabete batzuen buruan beste bilera bat egingo dute, Washingtonen.
Gutxienez 100 pertsona hil dira Afrika Erdiko Errepublikako urre-meategi bateko lur-jausian
Luizia maiatzaren 6an gertatu zen. Hasiera batean, agintariek 11 hildako baieztatu zituzten, baina hainbat egunez biktimak bilatu eta zaurituak artatu ondoren, kopuruak nabarmen egin du gora.
1.700 pertsona konfinatu dituzte gurutzaontzi batean, Bordelen, gastroenteritis agerraldi baten ondorioz
Gastroenteritisak bidaiari baten heriotza eta sintomak dituzten hamarnaka kasu agertzea eragin du. Osasun-agintariak probak egiten ari dira kutsatzearen jatorria zehazteko; elikagai-intoxikazioa izan daitekeela uste da. Hortaz, Ambition gurutzaontziak bidaia jarraituko du, eta, dena ondo bidean, datorren astelehenean iritsiko da Getxora.
Trump Pekinera iritsi da: Bi egun emango ditu han eta Xi Jinpingekin bilduko da
Txinako 20:00ak (Euskal Herriko 14:00ak) pasatxo zirenean, Air Force One hegazkinak lur hartu du. Bertan zihoazen Donald Trump AEBko presidentea, Marco Rubio Estatu idazkaria, Pete Hehseth Defentsa idazkaria eta AEBko multinazional handietako ia hogei enpresaburu.
Trumpek Venezuela AEBko banderaz margotuta ageri den mapa bat argitaratu du, 51. estatu gisa irudikatzeko
Nicolas Maduro Venezuelako presidentea kargugabetu eta urtarrilaren 3an atxilotu zutenetik, Trumpek hainbat aldiz iradoki du herrialdea AEBko estatu izan dadin nahi duela.
Europar Batasunak, Ormuz babesteko, Itsaso Gorriko misioa eta Libanon beste bat zabaltzea planteatu du
Europar Batasunak Kanpo Politikarako duen goi-ordezkari Kaja Kallasen ustez, bi misio horiekin, alde batetik, itsasarteko garraioa babestuko litzateke, eta, bestetik, Libanoko Armada indartu.
Txina eta Estatu Batuen arteko lehia komertzialaren gakoak: muga-zergak, lur arraroak eta epaitegien ebazpenak
Horiek izango dira Donald Trump AEBko presidenteak, Xi Jinping presidenteak gonbidatuta, Txinara maiatzaren 13tik 15era egingo duen bisitaren gai nagusiak.
Alderdi Laboristako 70 diputatuk baino gehiagok Starmerren dimisioa eskatu dute, baina, oraingoz, lehen ministroak eutsi egiten dio karguari
Erresuma Batuko udal hauteskundeetan emaitza txarrak lortu ondoren, lehen ministro laboristaren aurkako presioa areagotzen ari da. Hala ere, entzungor egin die dimisio eskariei, herrialdean "kaosa" areagotu egingo litzatekeela argudiatuta.
Hainbat familiak TikTok salatu dute Frantzian, gazteei buruko arazoak eta pentsamendu suizidak eragiten dizkielakoan
Salaketan, beren buruaz beste egin zuten bost neskaren familien kasua jasotzen da, bai eta anorexia, depresioa eta joera suizidak dituzten hamar neska eta mutil baten kasuak ere. Sare sozialak ahultasun abusua egin zuela salatzen dute, adingabeak zaurgarri direlako eta sare sozialak ahultasun hori ustiatu egiten duelako.