Txina eta Estatu Batuen arteko lehia komertzialaren gakoak: muga-zergak, lur arraroak eta epaitegien ebazpenak
Horiek izango dira Donald Trump AEBko presidenteak, Xi Jinping presidenteak gonbidatuta, Txinara maiatzaren 13tik 15era egingo duen bisitaren gai nagusiak.
Trump eta Jinping, artxiboko irudi batean. Argazkia: EFE
Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) presidenteak Txirara bidaia ofiziala egingo du maiatzaren 13tik 15era, Xi Jinping Txinako presidenteak gonbidatuta. Bidaia horretako hizpide nagusi, ezbairik gabe, muga-zergak izango dira.
Hauek dira, muga-zergen harira, bi erraldoien artean izandako lehia komertziala ulertzeko gakoak.
Muga-zergen gerra
2025eko urtarrilean Trump boterera itzuli eta gutxira piztu zen AEBren eta Txinaren arteko gerra komertziala, eta, hilabete gutxira, munduko bi ekonomia handienen arteko merkataritza blokeoa gorenera heldu zen.
Unerik txarrenean, AEBk Txinako produktuen gainean ezarritako batez besteko muga-zerga % 127,2ra iritsi zen. Txinak, aldiz, % 147,6rainoko muga-zergak jarriz erantzun zuen.
Lur arraroen kontrola
Iazko apirilaren hasieran, Txinak lur arraroen esportazioari (samarioa, gadolinioa, terbioa, disprosioa, lutezioa, eskandioa eta itrioa) murrizketak ezarri zizkion, AEBrekin abiatutako gerra komertzialaren baitan.
Erabaki horrek defentsa, aeronautika, autogintza eta energia sektoreei eragin zien, eta erdieroaleen faltak gorabehera handiak eragin zituen ekoizpenean. Hilabete batzuk geroago, urrian, Txinak beste sektore batzuei lotutako teknologiaren gaineko kontrola (meatzaritza, galdaragintza, birziklapena) areagotu zuen.
Merkataritza su-etena
2025eko maiatzean AEBk eta Txinak munduko ekonomiari arnasa eman zion aurreakordioa lortu zuten, eta gerora abuztuan bi aldeek akordioa luzatzea erabaki zuten, pasa den urrian Xik eta Trumpek Hego Koreako Busan hirian bilera egin aurretik.
Bertan, bi aldeek urtebeteko etenaldia adostu zuten, eta AEBren batez besteko muga-zergak % 57tik % 47ra jaitsi zituen.
Txinak, bere aldetik, AEBko produktuen gaineko zerga gehigarria bertan behera utzi zuen urtebeterako eta nekazaritza produktuen gaineko tasa gehigarriak kentzeko konpromisoa hartu zuen. Hala ere, ondasun batzuen gainean aplikatzen zen % 10eko zerga gehigarria mantendu egin zuen.
Gainera, lur arraroen esportaziorako kontrolak etetea eta elkarri aplikatzen zizkioten portuetako tasak aldi baterako izoztea adostu zuten.
Ebazpen judizialak
Egoera berriro nahasi zen otsailean, AEBko Auzitegi Gorenak Trumpek Nazioarteko Larrialdietarako Botere Ekonomikoen Legearen pean ezarritako muga-zergak partzialki baliogabetu baitzituen.
Epai horren ondoren, Administrazioak 1974ko Merkataritza Legearen 122. sekziora jo zuen inportazio gehienei % 10eko muga-zerga orokorra aplikatzeko, baina joan den astean Nazioarteko Merkataritza Auzitegiak karga hori ere blokeatu zuen, uste baitzuen Gobernuak oker argudiatu zuela arau hori tarifa orokorrak ezartzeko.
Hala ere, azken epai horren irismena mugatua da: auzitegiak ez zuen agindu unibertsalik eman, eta tartean zeuden hiru demandatzaileen kobrantza blokeatu zuen, eta horrek gainerako inportatzaileak ordaintzen jarraitzera behartzen ditu, Gobernuaren balizko apelazioa ebazten den bitartean.
Ziurgabetasuna
Epai judizial horiek AEBko aduanetan duten benetako eragina zalantzazkoa da oraindik, epaiek ez dituztelako modu uniformean ezabatu auzitan jarritako karga guztiak, eta Washington horien zati bat ordezkatzen saiatu delako, lege-oinarri berriak erabiliz.
Zure interesekoa izan daiteke
Erlojuaren aurka bila ari dira Venezuelan, lurrikarak izan ostean bizirik egon daitezkeenak erreskatatzeko
Nazioarteko lehen laguntza-taldeak eta baliabide logistikoak iristen eta zabaltzen hasi dira. Bitartean, hildakoen eta zaurituen kopuruak gora egiten jarraitzen du etengabe: azken datuen arabera, 1.000 inguru dira hildakoak eta 3.360 zauritu baino gehiago.
Israelek eta Libanok bake akordioa lortu dute Estatu Batuen bitartekaritzarekin
Benjamin Netanyahuk iragarri duenez, Washingtonen lortutako akordioaren ostean, Libano hegoaldean dauden indar israeldarrak bi eremutatik erretiratuko dira. Hezbollah-ek, bere aldetik, ez du akordioa onartu.
Bi euskal herritar desagertuta jarraitzen dute Venezuelako lurrikaren ostean
Zehazki, emakume donostiar bat eta gizon bilbotar bat dira. Orduak igaro ahala, senideek eta hurbilekoek badakite bizirik aurkitzeko aukerak murriztu egiten direla, baina onik topatzeko itxaropenari eusten diote. Bestalde, atzo baieztatu zen Alazne Solabarrieta euskal jatorriko emakumearen heriotza.
Emakume batek hondakinen artean izan du umea Venezuelan
Emakumea erreskatatzen ari zirenean hasi zen erditzen, kaosaren eta hondamendiaren erdian. Erreskate-taldeen lanari esker, ama eta jaioberria bizirik atera zituzten. Gertakari horrek itxaropena piztu du, tragediaren kontrapuntua baita; erreskate-taldeak erlojuaren aurka ari dira lanean, lurrikarak izan ostean hondakinen artean harrapatuta geratu diren pertsonak bizirik erreskatatzeko.
Bi lurrikara gogorrek Venezuela astindu dute eta, gutxienez, 235 hildako eta 4.300 zauritu utzi dituzte
Venezuelako agintariek larrialdi egoera ezarri dute, eta nazioarteari laguntza eskatu diote. AEBko Zerbitzu Geologikoaren arabera, hildakoen kopurua 10.000 eta 100.000 artekoa izan liteke.
Honela jazo dira Venezuelako lurrikarak: bi seismo, minutu bat baino gutxiagoan
Dardara indartsu horiek 280 eraikin ingururi eragin diete, batez ere La Guaira estatuan, eskualde kaltetuena izan baita. Horrez gain, kalte handiak izan dira Caraballedako eta Hondartza Handiko eremuetan. Lurrikara bortitzen ondoren, 30 erreplika izan dira, bereziki La Guaira, Caracas eta Yaracuy estatuak astindu dituztenak.
Mikel Moreno, Caracasen bizi den euskal herritarra: "Eroritako eraikin, zubi eta zuhaitz asko ikusi ditugu"
Mikel La Guairan zegoen lurrikara hasi denean, eta, Agustin, Caracasen. Mikelek etxera itzultzea erabaki du, hiriburura. Ordubetean egiten den ibilbidea osatzeko, ordea, bost ordu behar izan ditu. Ez du ikusitakoa ahaztuko. Erreplikak behin eta berriz nabaritzen dituzte, eta nazioarteko laguntza eskatu dute egoerari aurre egiteko.
Venezuelarekin bat egin du munduak, eta gobernu askok laguntza eskaini dute lurrikaren ostean
Albistearen berri izan orduko mundu osoko gobernu eta erakundeek babesa eta laguntza eskaini diete Venezuelako gobernuari eta herritarrei.
Agustin Otxotorena, Venezuelan bizi den euskal herritarra: "Egunak argitzen duenean, gauza latzak ikusiko ditugu"
Agustin Otxotorena Venezuelan bizi den euskaldunari elkarrizketa egin diote Egun Onen, bertan izan diren lurrikarak direla eta. Dioenez, hainbat eraikin erori dira, baina oraindik gaua da han, hortaz, ezin dute balantzerik egin oraindik.
Europa itolarrian, beroaren ondorioz
Kontinenteak egunak daramatza ezohiko tenperatura altuak jasaten. Beroari aurre egiteko egokituta ez dauden herrialdeak dira gehienak eta herritarrak ahal duten moduan ari dira egun hauek igarotzen. Okerrena, gainera, etortzeko dago herrialde horietan.