Txina eta Estatu Batuen arteko lehia komertzialaren gakoak: muga-zergak, lur arraroak eta epaitegien ebazpenak
Horiek izango dira Donald Trump AEBko presidenteak, Xi Jinping presidenteak gonbidatuta, Txinara maiatzaren 13tik 15era egingo duen bisitaren gai nagusiak.
Trump eta Jinping, artxiboko irudi batean. Argazkia: EFE
Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) presidenteak Txirara bidaia ofiziala egingo du maiatzaren 13tik 15era, Xi Jinping Txinako presidenteak gonbidatuta. Bidaia horretako hizpide nagusi, ezbairik gabe, muga-zergak izango dira.
Hauek dira, muga-zergen harira, bi erraldoien artean izandako lehia komertziala ulertzeko gakoak.
Muga-zergen gerra
2025eko urtarrilean Trump boterera itzuli eta gutxira piztu zen AEBren eta Txinaren arteko gerra komertziala, eta, hilabete gutxira, munduko bi ekonomia handienen arteko merkataritza blokeoa gorenera heldu zen.
Unerik txarrenean, AEBk Txinako produktuen gainean ezarritako batez besteko muga-zerga % 127,2ra iritsi zen. Txinak, aldiz, % 147,6rainoko muga-zergak jarriz erantzun zuen.
Lur arraroen kontrola
Iazko apirilaren hasieran, Txinak lur arraroen esportazioari (samarioa, gadolinioa, terbioa, disprosioa, lutezioa, eskandioa eta itrioa) murrizketak ezarri zizkion, AEBrekin abiatutako gerra komertzialaren baitan.
Erabaki horrek defentsa, aeronautika, autogintza eta energia sektoreei eragin zien, eta erdieroaleen faltak gorabehera handiak eragin zituen ekoizpenean. Hilabete batzuk geroago, urrian, Txinak beste sektore batzuei lotutako teknologiaren gaineko kontrola (meatzaritza, galdaragintza, birziklapena) areagotu zuen.
Merkataritza su-etena
2025eko maiatzean AEBk eta Txinak munduko ekonomiari arnasa eman zion aurreakordioa lortu zuten, eta gerora abuztuan bi aldeek akordioa luzatzea erabaki zuten, pasa den urrian Xik eta Trumpek Hego Koreako Busan hirian bilera egin aurretik.
Bertan, bi aldeek urtebeteko etenaldia adostu zuten, eta AEBren batez besteko muga-zergak % 57tik % 47ra jaitsi zituen.
Txinak, bere aldetik, AEBko produktuen gaineko zerga gehigarria bertan behera utzi zuen urtebeterako eta nekazaritza produktuen gaineko tasa gehigarriak kentzeko konpromisoa hartu zuen. Hala ere, ondasun batzuen gainean aplikatzen zen % 10eko zerga gehigarria mantendu egin zuen.
Gainera, lur arraroen esportaziorako kontrolak etetea eta elkarri aplikatzen zizkioten portuetako tasak aldi baterako izoztea adostu zuten.
Ebazpen judizialak
Egoera berriro nahasi zen otsailean, AEBko Auzitegi Gorenak Trumpek Nazioarteko Larrialdietarako Botere Ekonomikoen Legearen pean ezarritako muga-zergak partzialki baliogabetu baitzituen.
Epai horren ondoren, Administrazioak 1974ko Merkataritza Legearen 122. sekziora jo zuen inportazio gehienei % 10eko muga-zerga orokorra aplikatzeko, baina joan den astean Nazioarteko Merkataritza Auzitegiak karga hori ere blokeatu zuen, uste baitzuen Gobernuak oker argudiatu zuela arau hori tarifa orokorrak ezartzeko.
Hala ere, azken epai horren irismena mugatua da: auzitegiak ez zuen agindu unibertsalik eman, eta tartean zeuden hiru demandatzaileen kobrantza blokeatu zuen, eta horrek gainerako inportatzaileak ordaintzen jarraitzera behartzen ditu, Gobernuaren balizko apelazioa ebazten den bitartean.
Ziurgabetasuna
Epai judizial horiek AEBko aduanetan duten benetako eragina zalantzazkoa da oraindik, epaiek ez dituztelako modu uniformean ezabatu auzitan jarritako karga guztiak, eta Washington horien zati bat ordezkatzen saiatu delako, lege-oinarri berriak erabiliz.
Zure interesekoa izan daiteke
EBko Migrazio eta Asilo Ituna indarrean sartu da, horren inguruko zalantzen artean
Arau berriak ezartzen dira estatu kideen artean erantzukizunak banatzeko, asilo- eta itzulketa-prozedurak azkartzen ditu, eta Europar Batasuneko kanpo-mugetako kontrolak indartzen ditu.
Trumpek bertan behera utzi ditu Iranen aurkako erasoak, akordioaren "azken puntuak" adostu ostean
AEBko presidentearen arabera, bi aldeek "akordioaren azken puntuak" onartu dituzte, otsailaren 28an piztutako gatazka armatuari amaiera emateko asmoz. "Itsas blokeoak indarrean jarraituko du transakzio hau amaitu arte; sinaduraren data eta lekua laster iragarriko dira", esan du.
Istiluak izan dira Belfasten, bigarren gauez jarraian
Poliziak ur kanoiak erabili ditu manifestariak sakabanatzeko, Belfasten eta Glengormleyn, horiek agenteei harriak eta botilak jaurti ostean. Derry, Newtownabbey eta Stormont hirietan ere protestak eta istiluak izan dira.
Futbola eta geopolitika: Mussoliniren Munduko Kopa, Maradonaren mendekua eta Frantzia multikulturalaren arrakalak
Futbola, eta bereziki Munduko Txapelketak, historikoki helburu politikoekin erabili izan dira, kirolaren esparrutik harago doazen xedeetarako. Historian zehar horren adibide ugari izan dira.
Ekialde Hurbila Estatu Batuen "infernu" bihurtzeko mehatxua egin du Iranek
Irango Armadak Ormuzko itsasartea "erabat" itxi duela iragarri du, baina AEBk ukatu egin du itxiera hori. Gainera, Irango Guardia Iraultzaileak eraso egin die AEBko base militarrak dituzten Ekialde Hurbileko zenbait herrialderi, tartean, Bahrein, Kuwait eta Jordaniari.
Istilu larriak Belfasten, Sudango gizon batek beste bat labanaz zauritu ondoren
Naomi Long Ipar Irlandako Justizia ministroak indarkeria giroa hauspotzea leporatu dio eskuin muturrari. Pasa den astelehenean Sudango 30 urteko migratzaile batek gizon bat labanaz larri zauritu ondoren istiluak lehertu dira Belfasten. Ipar Irlandako alderdi nagusietako agintariek lasaitasunerako deia egin dute.
Trumpek ere jokatuko du Munduko Kopa, "America is Back" kontakizuna zabaltzeko
AEBko presidenteak Munduko Txapelketarik "handiena, seguruena eta zoragarriena" agindu du, eta hitzordua probestuko du bere burua proiektatzeko, kontraesanak agerian gera daitezkeen arren.
AEBk Irani eraso dio, persiar herrialdeak atzo Washingtonen helikoptero baten kontra egindakoari erantzunez
Ameriketako Estatu Batuek aireko defentsa sistemak, lurreko kontrol estazioak eta Irango radarrak jo dituzte, Ormuzko itsasartetik gertu.
Sanchezek ia 40.000 botoko aldea atera dio Fujimoriri, Perun botoen % 96,6 zenbatu dituztela
Peruko Hauteskundeen Epaimahai Nazionalak (JNE) adierazi duenez, herrialdeko presidentea aukeratzeko hauteskundeen bigarren itzuliko emaitza ofizialak 30 eguneko epean jakinaraziko dituzte.
Trumpek esan du Ormuzkoa istripua barik "eraistea" izan dela, eta agindu du Iranen "erasoari" erantzun egingo diola
Bi pilotuak onik erreskatatu dituzte. Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak, ordea, ez du gertatutakoaren zergatiei buruzko xehetasunik eman.