Txina eta Estatu Batuen arteko lehia komertzialaren gakoak: muga-zergak, lur arraroak eta epaitegien ebazpenak
Horiek izango dira Donald Trump AEBko presidenteak, Xi Jinping presidenteak gonbidatuta, Txinara maiatzaren 13tik 15era egingo duen bisitaren gai nagusiak.
Trump eta Jinping, artxiboko irudi batean. Argazkia: EFE
Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) presidenteak Txirara bidaia ofiziala egingo du maiatzaren 13tik 15era, Xi Jinping Txinako presidenteak gonbidatuta. Bidaia horretako hizpide nagusi, ezbairik gabe, muga-zergak izango dira.
Hauek dira, muga-zergen harira, bi erraldoien artean izandako lehia komertziala ulertzeko gakoak.
Muga-zergen gerra
2025eko urtarrilean Trump boterera itzuli eta gutxira piztu zen AEBren eta Txinaren arteko gerra komertziala, eta, hilabete gutxira, munduko bi ekonomia handienen arteko merkataritza blokeoa gorenera heldu zen.
Unerik txarrenean, AEBk Txinako produktuen gainean ezarritako batez besteko muga-zerga % 127,2ra iritsi zen. Txinak, aldiz, % 147,6rainoko muga-zergak jarriz erantzun zuen.
Lur arraroen kontrola
Iazko apirilaren hasieran, Txinak lur arraroen esportazioari (samarioa, gadolinioa, terbioa, disprosioa, lutezioa, eskandioa eta itrioa) murrizketak ezarri zizkion, AEBrekin abiatutako gerra komertzialaren baitan.
Erabaki horrek defentsa, aeronautika, autogintza eta energia sektoreei eragin zien, eta erdieroaleen faltak gorabehera handiak eragin zituen ekoizpenean. Hilabete batzuk geroago, urrian, Txinak beste sektore batzuei lotutako teknologiaren gaineko kontrola (meatzaritza, galdaragintza, birziklapena) areagotu zuen.
Merkataritza su-etena
2025eko maiatzean AEBk eta Txinak munduko ekonomiari arnasa eman zion aurreakordioa lortu zuten, eta gerora abuztuan bi aldeek akordioa luzatzea erabaki zuten, pasa den urrian Xik eta Trumpek Hego Koreako Busan hirian bilera egin aurretik.
Bertan, bi aldeek urtebeteko etenaldia adostu zuten, eta AEBren batez besteko muga-zergak % 57tik % 47ra jaitsi zituen.
Txinak, bere aldetik, AEBko produktuen gaineko zerga gehigarria bertan behera utzi zuen urtebeterako eta nekazaritza produktuen gaineko tasa gehigarriak kentzeko konpromisoa hartu zuen. Hala ere, ondasun batzuen gainean aplikatzen zen % 10eko zerga gehigarria mantendu egin zuen.
Gainera, lur arraroen esportaziorako kontrolak etetea eta elkarri aplikatzen zizkioten portuetako tasak aldi baterako izoztea adostu zuten.
Ebazpen judizialak
Egoera berriro nahasi zen otsailean, AEBko Auzitegi Gorenak Trumpek Nazioarteko Larrialdietarako Botere Ekonomikoen Legearen pean ezarritako muga-zergak partzialki baliogabetu baitzituen.
Epai horren ondoren, Administrazioak 1974ko Merkataritza Legearen 122. sekziora jo zuen inportazio gehienei % 10eko muga-zerga orokorra aplikatzeko, baina joan den astean Nazioarteko Merkataritza Auzitegiak karga hori ere blokeatu zuen, uste baitzuen Gobernuak oker argudiatu zuela arau hori tarifa orokorrak ezartzeko.
Hala ere, azken epai horren irismena mugatua da: auzitegiak ez zuen agindu unibertsalik eman, eta tartean zeuden hiru demandatzaileen kobrantza blokeatu zuen, eta horrek gainerako inportatzaileak ordaintzen jarraitzera behartzen ditu, Gobernuaren balizko apelazioa ebazten den bitartean.
Ziurgabetasuna
Epai judizial horiek AEBko aduanetan duten benetako eragina zalantzazkoa da oraindik, epaiek ez dituztelako modu uniformean ezabatu auzitan jarritako karga guztiak, eta Washington horien zati bat ordezkatzen saiatu delako, lege-oinarri berriak erabiliz.
Zure interesekoa izan daiteke
Alderdi Laboristako 70 diputatuk baino gehiagok Starmerren dimisioa eskatu dute, baina, oraingoz, lehen ministroak eutsi egiten dio karguari
Erresuma Batuko udal hauteskundeetan emaitza txarrak lortu ondoren, lehen ministro laboristaren aurkako presioa areagotzen ari da. Hala ere, entzungor egin die dimisio eskariei, herrialdean "kaosa" areagotu egingo litzatekeela argudiatuta.
Hainbat familiak TikTok salatu dute Frantzian, gazteei buruko arazoak eta pentsamendu suizidak eragiten dizkielakoan
Salaketan, beren buruaz beste egin zuten bost neskaren familien kasua jasotzen da, bai eta anorexia, depresioa eta joera suizidak dituzten hamar neska eta mutil baten kasuak ere. Sare sozialak ahultasun abusua egin zuela salatzen dute, adingabeak zaurgarri direlako eta sare sozialak ahultasun hori ustiatu egiten duelako.
Trump Txinara joango da maiatzaren 13tik 15era, Xi Jinpingek gonbidatuta
Bidaia, Iranen aurkako erasoagatik atzeratua, Hego Korean hasiko da. Bertan, bi aldeek merkataritzari buruzko elkarrizketak izango dituzte.
Iranek bake proposamenari emandako erantzuna "guztiz onartezina" dela esan du Trumpek
Ez du erantzunaren xehetasunik eman, baina Teherani ohartarazi dio ez diela estatubatuarrei "barrerik" egingo. Brent upelaren prezioa % 4,5 garestitu da, 105,81 eurora arte, AEBko presidentearen erreakzioaren berri izan ostean.
Abukeshek Bartzelonan da jada, eta Avila astelehenean iritsiko da Brasilera, Israelen atxilotuta "sei egun gogor" igaro ostean
Israelgo Atzerri Gaietarako Ministerioak iragarri du Abukeshek eta Avila deportatu dituztela, eta "probokatzaile profesional" deitu die.
Iranek AEBren azken bake proposamenari erantzun dio
Bertako hedabideen arabera, Irango Islamiar Errepublikak eskatu du negoziazioen lehen fasean gatazkaren amaiera bideratzeko, xehetasun gehiagorik eman ez badu ere.
Israelek Thiago Avila eta Saif Abukeshek aktibistak gaur bertan askatu, eta deportatu egingo dituzte
Israelgo inteligentzia zerbitzuak Adalah giza eskubideen aldeko erakunde eta laguntza legala ematen duen taldeari jakinarazi dionez, bi ekintzaileak "gaur bertan" askatuko dituzte, eta zaintzapean jarraituko dute, deportatuak izan arte. Adalahk egoera gertutik jarraitzen ari dela esan du, "askatzea gauzatzen dela, eta datozen egunetan deportazioa gertatzen dela ziurtatzeko".
Laboristen gainbehera Ingalaterran, Eskozian eta Galesen; populistak eta independentistak nagusi
Ingalaterran, Nigel Farageren Reform UK alderdia nagusitu da iparraldean eta erdialdean; Eskozian, SNP bosgarren agintaldia lortzeko moduan geratu da, eta Galesen, Plaid Cymruk aurrekaririk gabeko garaipena lortu du.
Europar Batasuna, nazioartean ahots bakarraren bila
Gerra hain gertu dauden eta aliantzak aldatzen ari diren honetan, Europak bere ingurura begiratzen du baina baita bere barrura ere. Izan ere, munduan izango duen lekua besteen baitan baino gehiago, bere esku dagoelako.