Zergatik da garrantzitsua COP30 klima-aldaketari buzurko goi-bilera?
Munduko tenperaturak 1,5 graduko igoeraren langa gainditu zuen 2024an, lehen aldiz, eta geroztik egingo den klimaren inguruko aurreneko goi-bilera da aurtengoa. Azaroaren 10etik 21era egingo da COP30 goi-bilera, Brasilgo Amazonian.
COP30 goi-bilera, Brasilen. Argazkia: EFE
Urtero egin ohi den NBEren klima aldaketaren nazioarteko goi bilerak mundu osoko buruzagiak biltzen ditu, eta hedabideen arreta bereganatu. Aurten Brasilgo Amazoniako Belem hirian egingo da COP30 deiturikoa, azaroaren 10etik 21era bitartean.
Aurtengoa zergatik da horren garrantzitsua?
Aurten 10 urte beteko ditu Parisko Akordioak, ia 200 herrialdek tenperaturaren igoera 1,5 gradura mugatzeko konpromisoa hartu zutenetik. 2024an, ordea, munduko tenperaturak langa hori gainditu zuen, lehen aldiz.
Zientzialarien arabera, Lurraren tenperatura industriaurreko aldian baino 1,5 gradu beroagoa izanez gero, klima-aldaketak eragindako ondorioak larriagoak izango dira.
COP30eko presidentzia-lanak egiten ari den Brasilek gainerako herrialde parte-hartzaileei eskatu die lan egin dezatela aurreko konpromisoak betetzeko (adibidez, COP28 goi bileran erregai fosilen erabilera pixkanaka ezabatzea hitzartu zuten), akordio berriak lortzen saiatu beharrean.
Hauek izango dira goi-bilerako bost ardatz nagusiak:
- Erregai fosilak erabiltzeari uztea
- Baso-soiltzea ekiditeko bideak topatzea
- Finantzaketa klimatikorako tresnak nola finkatu argitzea
- Egokitzapen-politikak nola ezarri eztabaidatzea
- Multilateralismoa
Bi asteko goi-bilera
Lehen astean, parte hartzen duten herrialdeetako negoziatzaileek beren lehentasunak azaldu eta besteen jarrerak ebaluatzen dituzte.
Herrialdeetako goi-ordezkariak (ministroak) bigarren astean hasi ohi dira negoziazioetan parte hartzen, xehetasun tekniko eta legalak adostu eta akordioak ixteko.
Negoziazioak goizalderaino luzatu ohi dira, eta ohikoa da azken ordura arte adostasunik ez lortzea.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez zortzi pertsona hil dira Gazan uholdeek eragindako hipotermien ondorioz
Nazio Batuen Erakundearen arabera, 800.000 pertsona inguru goseak eta hotzak jota bizi dira Palestinan. Gainera, euri-jasek hainbat pertsona kaltetu dituzte, horietako asko gaixorik eta osasun arazo larriekin.
Gutxienez 11 pertsona hil dira Gazako Zerrendan, hotzaren eta euriteen ondorioz
Euriteen ondorioz horma eta etxebizitza asko behera etorri dira, hainbat pertsona azpian harrapatuz. Gainera, urak kaleak eta kanpin-dendak hartu ditu. Errefuxiatuentzako Nazio Batuen Agentziak eta Gazako Gobernuak gaixotasunak eta infekzioak areagotzeko arriskuaz ohartarazi dute.
Milaka pertsonak lan erreformaren aurkako protesta egin dute Portugalen, azken 12 urteotako lehen greba orokorrean
Sindikatuen arabera, hiru milioi pertsonak baino gehiagok bat egin zuten greba orokorrarekin -5,1 milioi langile daude-, eta Portugalen "inoiz egin den grebarik arrakastatsuenetakoa" izan zela adierazi dute. Portugalgo patronalaren arabera, grebak porrot egin du eta langileen % 3 bakarrik geratu dira etxean.
Adimen artifizialari "gehiegizko" mugak ezartzen dizkioten legeak blokeatzeko agindu exekutiboa sinatu du Trumpek
Horren harira argitaratutako testuaren arabera, Trumpen Administrazioak Kongresuarekin elkarlanean aritu behar du nazio mailako arau irmo bat bermatzeko, eta "bat ez datozen estatu mailako 50 arau ezberdin saihesteko".
Zelenskik bake planaren bertsio berria proposatu du eta Donbasen subiranotasunari buruzko erreferenduma defendatu du
Ukrainako presidentearen arabera, Indar Armatuek 800.000 soldadu izango dituzte.
AEBk Venezuelako kostaldean petrolio-ontzi bat konfiskatu dute
Ameriketako Estatu Batuek petrolio-ontzi bat atzeman eta konfiskatu dute Venezuelako kostaldean, Washington abuztutik Kariben egiten dabilen itsas hedapen militarraren barruan. Caracasek "lapurreta lotsagabea" dela esan du, eta atzerriko instantzien aurrean "nazioarteko krimen larria" salatuko duela iragarri du.
2,5 milioi lagun baino gehiago deportatu dituzte edo beren borondatez alde egin dute AEBtik 2025ean
Estatu Batuetako agintariek "sekulako lorpentzat" jo dute, Trumpek martxan jarritako migrazio politika gogorren baitan, "deportazioak arintzeko" dozenaka epaile izango direla iragarri eta egun gutxira.
Venezuela-Curaçao-AEB-Norvegia: Bakearen Nobel saria jasotzeko Machadoren odisea
Azken asteetan hainbat hipotesi zabaldu ziren Machado Oslora saria jasotzeko iritsiko ote zen, oposizioburua ez baita joan den urtarriletik jendaurrean agertu izan, eta Nicolas Maduroren Gobernuaren zaintzari iskin egitea ez baita erraza.
Maria Corina Machado jendaurrean agertu da Oslon, hainbat hilabetez ezkutuan egon ostean
Urtarriletik publikoki agertu gabe egon ondoren, Venezuelako oposizio burua hoteleko balkoira atera da, Oslon, jarraitzaileak agurtzera.
Machadoren jarraitzaileek zuzien prozesioan parte hartu dute
Asteazken arratsaldean, Maria Corina Machado Venezuelako oposizioko kidearen jarraitzaileek Osloko erdigunea zeharkatu duen zuzien prozesio tradizionalean parte hartu dute, sarituak ostatu hartu behar zuen hotelaren aurrean amaitu arte.