Memoria eta erreparazioa: iraganeko krimenengatik hainbat Estatuk egindako barkamen keinuak
Hainbat Estatuk ofizialki onartu dituzte genozidioak, abusu kolonialak eta giza eskubideen urraketak, besteak beste, Alemaniak, Herbehereek, Belgikak eta Estatu Batuek barkamena eskatu dute. Gernikaren kasuan bezala, komunitateak sakonki markatu zituzten gertaerak izan ziren.
Indigenak beren eskubideak errespetatzearen aldeko manifestazioan. Argazkia: EFE
Alemaniak, Herbehereek, Belgikak, Estatu Batuek eta beste estatu batzuek barkamena eskatu dute genozidioengatik, abusu kolonialengatik eta giza eskubideen urraketengatik, memoriaren eta erreparazio sinbolikoaren garrantzia azpimarratuz.
Keinu horiek oroimenak eta erreparazio sinbolikoak gero eta garrantzi handiagoa dute, nahiz eta komunitate askok barkamen formaletatik haratagoko neurri eraginkorrak edo konpentsazioak ere eskatzen dituzten.
Jarraian, kasu nabarmenetako batzuk azalduko ditugu:
Ameriketako Estatu Batuak
Barkamena eskatu zuen afroamerikar komunitateei egindako esperimentu medikoengatik, Tuskegee kasu.
Herri indigenen aurkako erasoak eta diskriminazio sistematikoa aitortzea.
1940ko hamarkadan Guatemalan egindako esperimentu medikoengatik barkamena eskatu zuen, non zientzialari estatubatuarrek gonorrea eta sifiliarekin nahita infektatu zituzten ia 700 pertsona, presoak eta gaixo mentalak barne, haien baimenik gabe.
Alemania
Barkamena eskatu zuen Namibiako Herero eta Nama herrien aurkako genozidioagatik (1904-1908).
Alemaniako Ekialdeko Afrikaren garaian Tanzanian izandako abusu kolonialak aitortzea.
Namibian 1.100 milioi euroko garapen-funtsarekin konpromisoa.
Roman Herzog Alemaniako presidenteak gutun bat bidali zien 1997an Gernikako aire-erasotik bizirik atera zirenei, alemaniarrek aire-erasoan izandako "inplikazioa" aitortuz, eta barkamena eta "adiskidetzea" eskatu zien.
Gainera, Alemaniako gobernuak hiru milioi marko jarri zituen Gernikako kiroldegia egiteko.
Herbehereak
Barkamena eskatu zuen Rawagede sarraskiagatik Indonesian, bere domeinu kolonialean.
Indonesian 1945 eta 1949 artean egindako beste indarkeria batzuen aitorpena.
Australia
Barkamena eskatu zien herri indigenei haurrak beren familietatik bortxaz banatzeko politikengatik ("Stolen Generations").
Zure interesekoa izan daiteke
Metak ez ditu adingabeentzako segurtasun neurri berriak ezarriko Estatu Batuetatik kanpo oraingoz
Europako Batzordeak Europar Batasunean adingabeak babesteko konpromiso "iraunkorrak" eskaintzeko eskatu dio sare sozialen enpresari.
Zerk eragin ditu bat-bateko uholdeak Nepalen eta Tibeten?
Hasiera batean Nepalgo agintariek eragilea lurrikara bat izan zela aipatu bazuten ere, hipotesi nagusia da glaziar baten hausturak eragin zuela hondamendia.
Kievek misil britainiarrak erabiltzen dituela-eta, Errusiak Erresuma Batuko azpiegitura militarrei egin die mehatxu
CIAko zuzendaria Moskura joan da astearte honetan, ustez Kremlini NATOren aliatuei erasorik ez egiteko ohartarazteko.
Ratko Mladic, Bosniako Srebrenicako genozidioagatik zigortutako jeneral ohia
1995ean NBEk Bosnian izendatutako “eremu seguru” batean gutxienez 8.000 musulmanen hilketa antolatzeagatik kondenatu zuten, besteak beste.
Ratko Mladic hil da, "Bosniako harakina" ezizenez ezaguna eta gizateriaren aurkako krimenengatik kondenatua
Hamar kargu egotzi zizkioten, tartean Srebrenicako genozidioarena, eta biziarteko kartzela zigorra ezarri zioten. Kartzela zigorra betetzen ari zela, buruko hainbat isuri izan zituen. Hori dela eta, bere familiak Serbian tratamendua jaso ahal izateko eskatu zion auzitegiari.
Gutxienez 180 lagun hil eta ia 1.400 falta dira Nepalen eta Tibeten, uholde handi baten ondorioz
Jose Manuel Albares Kanpo Arazoetako, Europar Batasuneko eta Lankidetzako ministroak jakinarazi duenez, gutxienez lau espainiar daude lokalizatu gabe.
Sareekiko mendekotasunari lotutako epaiketa saihesteko ia 17.000 milioi dolar ordaintzea onartu du Metak
Sare sozialen konpainiak, gainera, ume eta nerabeei zuzendutako hainbat babes ezartzeko konpromisoa hartu du.
Gutxienez 16 hildako eta 400 desagertu Nepalen, Txinarekiko mugan izandako uholde baten ondorioz
Gutxienez 29 pertsona erreskatatu dituzte Bhote Koshi ibaiak eragindako uholdearen ondorioz. Rasuwa barrutia jo du, eta herriak, merkatuak eta errepideak urpean geratu dira. Armadako sei helikoptero eta enpresa pribatuetako zortzi bilaketa- eta erreskate-lanetan ari dira.
Gutxienez 14 jaioberri hil dira Pakistango ospitale batean izandako sutean
Gutxienez 14 haur jaioberri hil dira asteazken honetan Islamabaden, Pakistango hiriburuan, ospitale publiko batean izandako sutean. Aire girotuaren sisteman izandako leherketa baten ondorioz piztu da. Bertako agintariek jakinarazi dutenez, 15 haur zeuden sutearen tokian eta soilik bat lortu dute bizirik ateratzea; gainerakoak, erreta hil dira.
Israelek gutxienez bost pertsona hil ditu UNRWAk Gazako iparraldean duen eskola baten inguruan egindako eraso batean
Dagoeneko ia 1.300 palestinar hil dira Zerrendan Israelgo Armadaren esku 2025eko urrian indarrean sartu zen su-etenaz geroztik.