Indarrean da Australian 16 urtez azpikoei sare sozialak erabiltzea debekatzen dien lege "historikoa"
Australiako Gobernuaren arabera, nerabeek gero eta presio handiagoa jasaten dute ingurune digitaletan, eta sare sozialak goizegi erabiltzeak antsietate, autoestimu baxu eta eskola-isolamendu arazoak larriagotu ditzake. Aldekoak eta kontrakoak ditu lege aitzindariak; azken horien iritziz isolamendua eta deskonexioa ekar diezaieke erabiltzaile zaurgarrienei.
Smartphone bat, Australian adingabeek erabili ohi dituzten aplikazioekin. EFE.
Australian online-segurtasunaz arduratzen den eSafety erakundea asteazken honetan hasi da sare sozialak erabiltzeko gutxieneko adinaren gaineko neurria bete egiten dela gainbegiratzen eta betearazten. Gobernuak adostutako legeak ezarri du erabiltzaileek gutxienez 16 urte izan beharko dutela, eta "familiak eta adingabeak babestea" duela helburu lege aitzindariak.
Anthony Albanese Australiako lehen ministroaren hitzetan, legea indarrean sartzea aurrerapauso "historikoa" izan da, "azken hamarkadetako aldaketa sozial eta kultural handienetako bat".
Gobernuak dio nerabeek gero eta presio handiagoa jasaten dutela ingurune digitaletan, eta sare sozialak goizegi erabiltzeak antsietate, autoestimu baxu eta eskola-isolamenduko arazoak larriagotu ditzakeela.
Anika Wells Australiako Komunikazio ministroak asteazken honetan adierazi duenez, legea indarrean sartu denez gero 200.000 baja baino gehiago erregistratu dira TikToken soilik, eta datozen egunetan "ehunka mila gehiago" izatea espero da. Neurriak 13 eta 15 urte bitarteko milioika adingabe australiarri eragingo dio, adin-tarte horretan sare horiek erabiltzea oso hedatuta baitago.
Betoa, oraingoz, sare sozial nagusietan ezarri da da: Facebook, Instagram, Threads, TikTok, YouTube, Snapchat, X, Reddit, Disque, eta Twitch eta Kick streaming plataformetara. Hala ere, litekeena da datozen hilabeteetan zerrenda hori loditzea, esaterako, LinkedIn eta Lemon8 ere betatzea aztertzen ari baitira, nerabe asko horiek erabiltzen hasten direla ikusiz gero.
Bestalde, WhatsApp eta Messenger aplikazioak, besteak beste, mezularitzakotzat hartzen direz, debekutik kanpo geratu dira; babesleku bihurtu dira horiek lagunekin eta senideekin harremanetan egon nahi duten nerabe askorentzat.
Araudiaren arabera, plataformek "arrazoizko neurriak" hartu behar dituzte erabiltzaileen adina egiaztatzeko, izan identifikazio-dokumentuak egiaztatzeko sistemak, IA bidez adinaren analisi automatizatua egitea, barne-kontrolak zein kontu susmagarriak blokatzea.
Egiaztatze-mekanismo egoki horiek ez aplikatzeak isun-arriskua ekarriko die plataformei; 49,5 milioi dolar australiar (32 milioi dolar estatubatuar, 28 milioi euro) arteko isunak jaso ditzakete. Adin txikiko erabiltzaileei ezarriko zaien zigor bakarra kontuak blokeatzea izango da.
Aldekoak eta kontrakoak
Neurria baditu aldekoak eta kontrakoak. Aldekoek diote neurriak adingabeen osasun mentala eta emozionala babesten duela, eta eduki kaltegarrien, jazarpenaren, mendekotasun digitalaren eta gizarte-presioaren eraginpean egoteko aukerak murrizten dituela. Sareetara sartzea atzeratzeak garapenerako ingurune seguruagoa zabaltzen duela uste dute.
Gehien aipatzen dituzten arriskuen artean daude ziberjazarpena, engainu pederasta (groominga), eduki bortitz zein misoginoetarako sarbidea eta manipulazio algoritmikoa. Agintarien ustez, debekuak esparru argi bat ezartzen du behar beste araututa ez dagoen eremu batean.
Legea idatzi aurreko eztabaidan leku nabarmena izan zuten online jazarpenaren eta osasun mentaleko krisi-gertakarien ondorioz seme-alabak galdu zituzten gurasoen testigantzak, Gobernuak antolatutako ekitaldi publikoetan ere parte hartu zuten.
Legearekin kritiko direnek ohartarazi dute debekuak nerabe batzuk bakartu ditzakeela, haien parte-hartze soziala mugatu dezakeela eta bazterketa digitala eragin dezakeela. Gainera, zalantzan jartzen dute adin-egiaztapenen eraginkortasuna, eta adierazten dute gazte asko araua saihesten saia daitezkeela, kontu faltsuen, arautu gabeko zerbitzuen eta konexio pribatuko sareen bidez (VPN).
5.000 neraberekin aurrez aurre elkarrizketatu ostean NBEk Australiako Gazteriari buruz egindako txosten batek zalantzan jarri du betoaren eraginkortasuna, eta ohartarazi du ondorio kaltegarriak izan ditzakeela, lotura afektiboak, kulturalak zein familiarrak izateko, sare sozialen mende dauden nerabeen kasuan, bereziki komunitate indigenetan, landa-komunitateetan, LGTBIQ+ kolektiboan, harreran dauden nerabeen kasuan eta desgaitasunen bat dutenen komunitateetan.
Zure interesekoa izan daiteke
Trumpek esan du Zelenskirekin izan duen bilera "ona" izan dela
Donald Trump AEBko presidenteak Volodimir Zelenski Ukrainako buruzagiarekin Davosen egindako bilera amaitutakoan adierazi duenez, Ukrainako gerraren amaiera aztertzeko bilera "ona" izan da, eta bi aldeek bakea lortu nahi dutela esan du.
Defentsa gastua % 5era ez igotzeagatik "aprobetxategi" galanta izatea leporatu dio Trumpek Espainiari
"NATOren ia aliatu guztien konpromisoa dut Defentsara bideratzen duten gastua (BPGaren) % 5era igotzeko; guztiena, Espainiarena izan ezik... Ez dakit zer gertatzen den Espainiarekin", adierazi du Trumpek Davosen, Bake Batzordea eratzeko ekitaldian.
Trumpek berak sustatu duen Bake Batzordearen eratze-akta sinatu du
Davosko Foroaren (Suitza) auditorium nagusian egin da gaur goizean Bake Batzordea eratzeko ekitaldia. Hasiera batean, Gazarako bake plana ikuskatzeko sustatu du, baina orain beste gatazka batzuetara ere zabaldu nahi du.
Groenlandiako krisiari amaiera eman behar dion aurreakordioaren lau oinarriak
Asteazkenean AEBk eta NATOk Davosen (baina Munduko Ekonomia Forotik at) lortutako aurreakordioa lau zutabetan oinarritzen da. Horren barruan, Artikoko uhartean Urrezko Kupula izeneko misilen kontrako ezkutua eraikitzeko AEBko tropak ezartzeko akordioa birnegoziatzea eta Danimarkako lurralde autonomoan inbertsioak kontrolatzea sartzen dira.
Rutteren esanetan, Groenlandiako subiranotasuna "ez zen eztabaidatu" Davosen Trumpekin izandako bileran
Danimarkako Gobernuak "txalotu" egin du Trumpek "Groenlandia indarrez hartzea baztertu eta gerra komertziala bertan behera utzi izana". Mette Frederiksen Danimarkako lehen ministroaren esanetan, "gai politiko guztien inguruan negozia dezakegu: segurtasuna, inbertsioak, ekonomia. Baina ez dugu gure subiranotasunaren inguruan negoziatuko".
EBko 27en buruzagiak gaur bilduko dira erantzun bateratua adosteko, Trumpek mehatxuak erretiratu dituen arren
Washingtonekin gerra komertziala berriz irekitzea edo Trumpen "hertsaduraren" aurrean koertzioaren aurkako mekanismoa aktibatzea baloratu dute egunotan. Atzo, ordea, AEBko presidenteak iragarri zuen Europari muga-zerga berriak ezartzeko mehatxua bertan behera utziko zuela.
Europako Parlamentuak justiziara eraman du EB-Mercosur akordioa: orain zer?
Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak 18 eta 24 hilabete bitartean eman ditzake erabakia hartzeko.
NATOrekin Groenlandiari buruzko aurreakordioa iragarri du Trumpek, eta muga-zergen mehatxua erretiratu du
Bestalde, Davosen egiten ari diren foro ekonomikoan eman duen hitzaldian, AEBko presidenteak ziurtatu du ez duela indarra erabili nahi Groenlandia bereganatzeko, baina erosi nahi duela berretsi du.
AEBko agintaldi erdiko hauteskundeak, Trumpen hurrengo "hordagoa"
Mid term hauteskundeak, edo agintaldi erdikoak, azaroko lehen astelehenaren ondorengo asteartean egiten dira, hauteskunde presidentzialik ez dagoen urteetan. Ordezkarien Ganberako kide guztiak aukeratzen dira (bi urterik behin berritzen da erabat), eta Senatuaren heren bat (sei urterako aukeratzen dira).
Europako Parlamentuak EB-Mercosur akordioa geldiarazi eta Europako justiziara bidali du
Europar Batasunak Hego Amerikarekin duen merkataritza libreko akordio polemikoa blokeko auzitegi gorenera bidaltzearen alde bozkatu du asteazken honetan Europako Parlamentuak, Batasuneko itunekin bateragarria den azter dezan. Bi urte ere jo dezake prozesuak, eta, akordioa ezereztera ere irits liteke.