Indarrean da Australian 16 urtez azpikoei sare sozialak erabiltzea debekatzen dien lege "historikoa"
Australiako Gobernuaren arabera, nerabeek gero eta presio handiagoa jasaten dute ingurune digitaletan, eta sare sozialak goizegi erabiltzeak antsietate, autoestimu baxu eta eskola-isolamendu arazoak larriagotu ditzake. Aldekoak eta kontrakoak ditu lege aitzindariak; azken horien iritziz isolamendua eta deskonexioa ekar diezaieke erabiltzaile zaurgarrienei.
Smartphone bat, Australian adingabeek erabili ohi dituzten aplikazioekin. EFE.
Australian online-segurtasunaz arduratzen den eSafety erakundea asteazken honetan hasi da sare sozialak erabiltzeko gutxieneko adinaren gaineko neurria bete egiten dela gainbegiratzen eta betearazten. Gobernuak adostutako legeak ezarri du erabiltzaileek gutxienez 16 urte izan beharko dutela, eta "familiak eta adingabeak babestea" duela helburu lege aitzindariak.
Anthony Albanese Australiako lehen ministroaren hitzetan, legea indarrean sartzea aurrerapauso "historikoa" izan da, "azken hamarkadetako aldaketa sozial eta kultural handienetako bat".
Gobernuak dio nerabeek gero eta presio handiagoa jasaten dutela ingurune digitaletan, eta sare sozialak goizegi erabiltzeak antsietate, autoestimu baxu eta eskola-isolamenduko arazoak larriagotu ditzakeela.
Anika Wells Australiako Komunikazio ministroak asteazken honetan adierazi duenez, legea indarrean sartu denez gero 200.000 baja baino gehiago erregistratu dira TikToken soilik, eta datozen egunetan "ehunka mila gehiago" izatea espero da. Neurriak 13 eta 15 urte bitarteko milioika adingabe australiarri eragingo dio, adin-tarte horretan sare horiek erabiltzea oso hedatuta baitago.
Betoa, oraingoz, sare sozial nagusietan ezarri da da: Facebook, Instagram, Threads, TikTok, YouTube, Snapchat, X, Reddit, Disque, eta Twitch eta Kick streaming plataformetara. Hala ere, litekeena da datozen hilabeteetan zerrenda hori loditzea, esaterako, LinkedIn eta Lemon8 ere betatzea aztertzen ari baitira, nerabe asko horiek erabiltzen hasten direla ikusiz gero.
Bestalde, WhatsApp eta Messenger aplikazioak, besteak beste, mezularitzakotzat hartzen direz, debekutik kanpo geratu dira; babesleku bihurtu dira horiek lagunekin eta senideekin harremanetan egon nahi duten nerabe askorentzat.
Araudiaren arabera, plataformek "arrazoizko neurriak" hartu behar dituzte erabiltzaileen adina egiaztatzeko, izan identifikazio-dokumentuak egiaztatzeko sistemak, IA bidez adinaren analisi automatizatua egitea, barne-kontrolak zein kontu susmagarriak blokatzea.
Egiaztatze-mekanismo egoki horiek ez aplikatzeak isun-arriskua ekarriko die plataformei; 49,5 milioi dolar australiar (32 milioi dolar estatubatuar, 28 milioi euro) arteko isunak jaso ditzakete. Adin txikiko erabiltzaileei ezarriko zaien zigor bakarra kontuak blokeatzea izango da.
Aldekoak eta kontrakoak
Neurria baditu aldekoak eta kontrakoak. Aldekoek diote neurriak adingabeen osasun mentala eta emozionala babesten duela, eta eduki kaltegarrien, jazarpenaren, mendekotasun digitalaren eta gizarte-presioaren eraginpean egoteko aukerak murrizten dituela. Sareetara sartzea atzeratzeak garapenerako ingurune seguruagoa zabaltzen duela uste dute.
Gehien aipatzen dituzten arriskuen artean daude ziberjazarpena, engainu pederasta (groominga), eduki bortitz zein misoginoetarako sarbidea eta manipulazio algoritmikoa. Agintarien ustez, debekuak esparru argi bat ezartzen du behar beste araututa ez dagoen eremu batean.
Legea idatzi aurreko eztabaidan leku nabarmena izan zuten online jazarpenaren eta osasun mentaleko krisi-gertakarien ondorioz seme-alabak galdu zituzten gurasoen testigantzak, Gobernuak antolatutako ekitaldi publikoetan ere parte hartu zuten.
Legearekin kritiko direnek ohartarazi dute debekuak nerabe batzuk bakartu ditzakeela, haien parte-hartze soziala mugatu dezakeela eta bazterketa digitala eragin dezakeela. Gainera, zalantzan jartzen dute adin-egiaztapenen eraginkortasuna, eta adierazten dute gazte asko araua saihesten saia daitezkeela, kontu faltsuen, arautu gabeko zerbitzuen eta konexio pribatuko sareen bidez (VPN).
5.000 neraberekin aurrez aurre elkarrizketatu ostean NBEk Australiako Gazteriari buruz egindako txosten batek zalantzan jarri du betoaren eraginkortasuna, eta ohartarazi du ondorio kaltegarriak izan ditzakeela, lotura afektiboak, kulturalak zein familiarrak izateko, sare sozialen mende dauden nerabeen kasuan, bereziki komunitate indigenetan, landa-komunitateetan, LGTBIQ+ kolektiboan, harreran dauden nerabeen kasuan eta desgaitasunen bat dutenen komunitateetan.
Zure interesekoa izan daiteke
Trumpek merkataritza ituna urratzea leporatu dio EBri, eta autoen gaineko muga zerga % 25era igoko du
Europako Batzordeak gezurtatu egin ditu Estatu Batuetako presidenteak egindako salaketak, eta muga-zergen neurri berrien aurrean bere interesak babesteko "aukerak" zabalik dituela ohartarazi du.
Israelek atxilotutako Flotillako ekintzaileak Greziatik aberriratzen hasi dira
Bi ekintzaile, Saif Abukeshek jatorri palestinarreko espainiarra eta Thiago Avila brasildarra, atxikita ditu Israelek, eta Espainiako eta Brasilgo gobernuek berehala askatzeko eskatu dute.
Milaka langile mobilizatu dira mundu osoan beren eskubideen alde, eta lan-baldintza hobeak eskatu dituzte
Europa, Amerika, Asia edota Afrikako hirietan martxa jendetsuak egin dituzte maiatzaren 1ean, soldata hobeagoak, lanaldiaren murrizketa eta prekarietatearen aurkako babes handiagoa aldarrikatzeko, besteak beste.
Iranek negoziatzeko beste proposamen bat bidali dio AEBri
Trumpek onartu du Iranek "aurrerapausoak" eman dituela bere proposamenean, baina ez du baztertzen aukera militarra.
Elon Muskek onartu du xAIk OpenAIren modeloak erabili dituela Grok entrenatzeko, destilazio bidez
Destilazioa AA modelo baten ikasitakoak beste bati transmititzeko praktika da; horrela, modelo txikiago batek sare neuronal handiagoen jokabidea imita dezake.
Israelek Global Sumud Flotillako bi ekintzaile eraman eta gainerakoak askatu ditu Kretan
Global Sumud Flotillak "legez kanpoko bahiketa" salatu du eta bi kide askatzeko nazioarteko presioa eskatu du; Israelek Gazaren aurkako itsas blokeoa defendatu du.
Trump, Italian eta Espainian dituen tropa estatubatuarrak erretiratzeaz: "Zergatik ez nuke egin behar?"
Ameriketako Estatu Batuetako presidentearen ustez, Europako herrialde batzuek ez diote lagundu behar izan duenean, Washingtonek Ukrainako gerran lagundu arren, AEBrekin "zerikusirik" ez badu ere.
Israelgo Armadak Global Sumud Flotillako 22 ontzi atzeman ditu nazioarteko uretan
Erasoa nazioarteko uretan egin du, Israeldik 1.000 kilometrora. Israelgo Atzerri Ministerioak jakinarazi duenez, 175 ekintzaile atxilotu dituzte. Azken orduetan, Greziako hondartza batean utziko dituztela jakinarazi dute. Israelen eta inguruetan dauden Espainiako enbaxadak aktibatuta daude bertako pasaportea duten atxilotuak artatu ahal izateko.
Teknofaxismoa ala utopia teknologikoa: Zer da Palantir manifestu futurista?
Silicon Valleyn egoitza duen Palantir Technologies enpresak 22 puntutan laburbildu du Peter Thiel eta Alex Karp tekno-oligarken demokraziari buruzko ikuspegia. Derrigorrezko zerbitzu militarra aldarrikatzen dute, baita adimen artifizialean oinarritutako disuasio militarra ere. Pentsalari batzuek teknofaxismoarekin lotu dute.
Muskek, munduko gizonik aberatsenak, "inozoa" izan zela dio, OpenAI finantzatzeagatik
Muskek bataila legal bati ekin zion 2024an ChatGPTren ardatz den enpresaren, Sam Altman eta Greg Brockman fundatzaileen, eta horien bazkide nagusi Microsoften aurka. Kontratua ez betetzea eta bidegabe aberastea leporatzen die. Bigarren egunez ari da deklaratzen Oaklandeko gorte federal batean (Kalifornia).