Adierazpen-askatasunak okerrera egin du munduan: % 10, 2012tik
Lehen Mundu Gerran edo Gerra Hotzaren unerik txarrenean izandako beherakadaren pareko da azken urteotakoa. 2022-2025 epean, 185 kazetarik galdu dute bizia, aurreko lau urteetan baino % 67 gehiago.
Kazetari bat, Gazan. Argazkia: Unesco
Adierazpen-askatasunaren egoera kaskartu egin da munduan. Azken hamarkada pasatxoan (2012-2024), % 10 egin du behera hura neurtzen duen indizeak. Beherakada hori Lehen Mundu Gerran, Bigarren Mundu Gerraren atarian edota Gerra Hotzaren garairik okerrean erregistratutakoaren pareko da, Unesco Nazio Batuen Hezkuntza, Zientzia eta Kulturako Erakundearen txosten baten arabera.
Adierazpen-askatasunaren indizea hainbat faktore kontuan hartuta kalkulatzen da, hala nola zentsura, kazetariei egindako jazarpena eta arlo akademiko eta kulturalean dagoen adierazpen-askatasuna. Beherakada nabarmena izan da 2020tik, baina 2022az geroztik modu kezkagarrian ari da jaisten.
Unescok gaur kaleratu du adierazpen-askatasunaren egoerari buruzko txostena, "Nazioarteko joerak kazetaritzan: mundu baketsu bat eraikitzen 2022/2025" izenburupean. Azterlanean joera kezkagarriak atzeman ditu: autozentsurak gora egin du, botere judizial eta legegilea ahuldu dira, herritarren konfiantzak ere behera egin du, eta, polarizazioak, berriz, gora.
Bada kezkatzeko beste arrazoirik, Unescoren arabera. "Berdintasunean atzera egin dugu, eta kazetariekien, zientzialarien eta ikertzaileen kontrako jazarpena handitu egin da". Gainera, teknologia-konpainia erraldoien nagusitasunak "gorroto mezuak eta desinformazioa" hauspotu ditu.
Hala, "presio politiko, sozial eta komertzialek hedabideen askatasuna eta pluraltasuna murriztu dute". Honi guztiari adimen artifizialaren ondorioak batu behar zaizkio, komunikabide tradizionalen krisia areagotu baita horren kariaz.
Ia 100 kazetari hil dituzte 2025ean
Unescoren arabera, garai zaila da kazetarientzat, presioa eta mehatxu fisikoak hazi baitira, batez ere gatazka-guneetan.
2025ean, 91 kazetarik galdu zuten bizia, eta % 41 erail zituzten. Inpunitateak, gainera, handia izaten jarraitzen du. Izan ere, Unescoren arabera, hilketa horien erantzuleen % 85ek ez dute zigorrik jaso.
Autozentsurak ere gora egin du, % 5 urterik urte, eta 2012-2024 aldian, % 63 hazi da. Kazetariek erreparoak dituzte gai gatazkatsuak argitaratzeko, errepresalien beldur.
Zure interesekoa izan daiteke
Milaka israeldar eta 1948ko palestinar bildu dira Tel Aviven, hiri arabiarretan sufritzen duten indarkeria salatzeko
2025ean 252 arabiar israeldar hil zituzten komunitate arabiarretan, aurrekaririk gabeko zifra bat, hein batean, agintari eta polizia israeldarren pasibitatearen edo konplizitatearen ondorioz.
Milaka pertsona kalera atera dira Minneapolisen eta AEBko beste hiri batzuetan, ICEren eta Trumpen kontra
Astebete da agente federalek Alex Pretti erizaina tiroz hil zutela, eta orduan gertatu zen bezala, manifestazioez gain, greba deitu dute protesten deitzaileek. Bruce Springsteenek kontzertua eskaini du, eta irabazitakoa ICEk hildako herritarren familiei emango diela esan du.
Israelek 32 lagun, tartean 7 haur, hil ditu larunbat honetan Gazan
Israelgo Armadak Zerrendaren aurkako "eraso ugari" baieztatu ditu, eta Hamaseko eta Jihad Islamikoko lau "komandante eta beste terrorista batzuk" hil dituela esan du, eraso horiek non gertatu diren zehaztu gabe.
Aznar Epsteinen paperetan ageri da, pederastaren ordainketa baten eta bi paketeren hartzaile gisa
Argitaratutako azken dokumentuetan jasotzen denez, Epsteinek 1.050 dolar ordaindu zizkion Jose María Aznarren izenean bere bidaia-agenteari 2003ko urriaren 17an. Paketeei dagokienez, esplizituki bidali ziren presidente ohiaren izenean: lehenengoa, Moncloara, 2003ko irailean, eta bigarrena, FAES fundazioaren egoitzara, 2004ko maiatzean.
Delcy Rodriguezek amnistia orokorra proposatu du Venezuelan "zauriak sendatzeko"
Chavismoaren agintaldi osoari eragingo lioke, baina ez lituzke barkatuko hilketak, droga-trafikoa edo giza eskubideak urratzea egotzita zigortutako pertsonak.
Guterresek ohartarazi du Nazio Batuak "finantza-krisi" baten atarian daudela
Honako herrialde hauek dira zordun handienak: AEB, Txina, Errusia, Venezuela, Brasil, Argentina, Mexiko eta Iran. NBEk finantza-krisi larriari aurre egin behar dio, eta 1.570 milioi dolarreko marka ezarri du ordaindu gabeko zorretan.
Epsteinekin lotutako hiru milioi orrialde argitaratu ditu Trumpen Gobernuak, tartean 2.000 bideo eta 180.000 irudi
Epsteinen Artxiboen Gardentasun Legeak abenduaren 19a ezarri zuen New Yorkeko finantzarioarekin lotutako dokumentu guztiak argitaratzeko epe gisa, eta, beraz, Trumpen Administrazioak teknikoki legea urratu du.
Milaka zuzik Eskoziako Lerwick herriko kaleak argitu dituzte Up Helly Aa jaialdi bikingoan
Jaialdi hau urtero ospatzen da Eskoziako Shetland uharteetan, Gabonetako denboraldiaren amaiera ospatzeko. Ekitaldirik ikusgarriena Lerwickeko kaleetan zehar egiten den zuzi-prozesioa da, bikingoen itsasontzi baten erreplika bati zuziak jaurtita amaitzen dena.
Kevin Warshek jaso du Trumpen babesa Erreserba Federalean (Fed) Jerome Powell ordezkatzeko
AEBko Senatuak izendapena berretsi behar du orain, Etxe Zuriak AEBko Banku Zentralari egindako presioen testuinguruan. Erakunde horren independentzia, ordea, funtsezkoa da inflazioa kontrolatzeko eta enplegua bultzatzeko.
Zelenskik uko egin dio Donbas uzteari eta Estatu Batuen segurtasun bermeak eskatu ditu bake akordioa sinatu aurretik
Ukrainako presidenteak esan du ez dela kontzesiorik egongo eta Washingtonekin egindako ituna giltzarria dela Errusiaren inbasio berri bat saihesteko.