Groenlandiako krisiari amaiera eman behar dion aurreakordioaren lau oinarriak
Asteazkenean AEBk eta NATOk Davosen (baina Munduko Ekonomia Forotik at) lortutako aurreakordioa lau zutabetan oinarritzen da. Horren barruan, Artikoko uhartean "Urrezko Kupula" misilen kontrako ezkutua eraikitzeko AEBko tropak ezartzeko akordioa birnegoziatzea eta Danimarkako lurralde autonomoan inbertsioak kontrolatzea sartzen dira.
Rutte eta Trump Groenlandiari buruzko bileraren ostean. Argazkiak: EFE, muntaia EITB.
Asteazken arratsaldean Donald Trump AEBko presidentearen eta Mark Rutte NATOko idazkari nagusiaren artean Groenlandiari buruz adostutako aurreakordioak jasotzen dituen lau ardatzak argitaratu dituzte Der Spiegel eta Welt egunkari alemaniarrek, besteak beste. Negozioetan izan da, antza, Friedrich Merz Alemaniako kantzilerra ere.
Hauek dira gaur egun aurreakordioari buruz ezagutzen diren lau puntuak:
1.- Testuaren lehen puntuan modu orokorrean agertzen da "muga-zerga berriak ezartzeko mehatxua kentzen" dela.
Otsailaren 1etik aurrera Groenlandiara soldaduak bidali zituzten Europako zortzi herrialdeei muga-zerga berriak ezartzeari uko egingo diola aurreratu zuen atzo Trumpek.
Hain zuzen ere, Europar Batasuneko (EB) buruzagiek ezohiko goi-bilera batean merkataritza-mehatxu horri erantzuteko hainbat aukera eztabaidatzeko asmoa zuten gaur, aukera irmoena barne, "bazuka komertziala" izeneko hertsapenaren aurkako tresna deiturikoa eta 93.000 milioi euro inguruko muga-zergak ezartzea AEBko inportazioei.
2.- Groenlandian tropak jartzeari buruzko akordioa berriz negoziatuko da. Egun indarrean dagoena 1951ekoa da, 2004an zuzendu zen eta "Defentsa: Groenlandia" izena du. Dokumentu horren 1. artikuluan jasotzen denez, Artikoko uhartearen iparraldeko Thule edo Pituffik aire-basea da "Groenlandiako defentsa-eremu bakarra".
Helburua, orain, itun hori berriro zuzentzea da, Trumpek ezarri nahi duen misilen aurkako 'Urrezko Kupula' ezkutuari buruzko klausula bat sartzeko. Ezkutu horrek 175.000 milioi dolarreko kostua izango du eta Israelgo "Burdinazko Kupula" du eredu. 2029ko agintaldiaren amaierara arte indarrean egotea nahi du Trumpek, eta AEB ez ezik, Kanada ere babestea du xede, Txinaren edo Errusiaren balizko erasoen aurrean.
3.- AEBk Groenlandiako inbertsioen kontrolean esku hartu ahal izango du. Horrela, Txina edo Errusia bezalako herrialde lehiakideek uhartean baliabideak eskuratzea eragotz lezake. Trumpek bezperan CNBC telebista katean aurreratu zuenez, aurreakordioak uharteko lur arraroen mineralen gaineko eskubideak jasoko ditu.
4.- NATOko Europako estatuek konpromiso sendoagoa hartzen dute eskualde artikoko segurtasunarekiko. Trumpen eskakizuna da hori, zeinak Groenlandiaren inguruetan Txinako eta Errusiako itsasontzien eta itsaspekoen ustezko presentzia erabili baitzuen argudio gisa, segurtasun nazionaleko arrazoiengatik Groenlandia bereganatu beharra zeukala azaltzeko. Gaineratu zuenez, AEB baino ez da gai "itzotz masa" horren segurtasuna bermatzeko, bere herrialdea eta mundua babestu ahal izateko.
Aurreakordioan ez dago jasota, jakina denez, uhartearen subiranotasunari eta lurralde osotasunari buruzko aipamenik, Danimarkak eta Groenlandiak beti uko egin baitiote Trumpen esku uzteari.
Zure interesekoa izan daiteke
Trumpek berak sustatu duen Bake Batzordearen eratze-akta sinatu du
Davosko Foroaren (Suitza) auditorium nagusian ospatu da gaur goizean Bake Batzordea eratzeko ekitaldia. Hasiera batean, Gazako bake plana ikuskatzeko sustatu du, baina orain beste gatazka batzuetara ere zabaldu nahi du.
Rutteren esanetan, Groenlandiako subiranotasuna "ez zen eztabaidatu" Trumpekin Davosen izandako bileran
Danimarkako Gobernuak "txalotu" egin du Trumpek "Groenlandia indarrez hartzea baztertu eta gerra komertziala bertan behera utzi izana". Mette Frederiksen Danimarkako lehen ministroaren esanetan, "gai politiko guztien inguruan negozia dezakegu: segurtasuna, inbertsioak, ekonomia. Baina ezin dugu gure subiranotasunaren inguruan negoziatu".
EBko 27en buruzagiak gaur bilduko dira erantzun bateratua adosteko, Trumpek mehatxuak erretiratu dituen arren
Washingtonekin gerra komertziala berriz irekitzea edo Trumpen "hertsaduraren" aurrean koertzioaren aurkako mekanismoa aktibatzea baloratu dute egunotan. Atzo, ordea, AEBko presidenteak iragarri zuen Europari muga-zerga berriak ezartzeko mehatxua bertan behera utziko zuela.
Europako Parlamentuak justiziara eraman du EB-Mercosur akordioa: orain zer?
Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak 18 eta 24 hilabete bitartean eman ditzake erabakia hartzeko.
NATOrekin Groenlandiari buruzko aurreakordioa iragarri du Trumpek, eta muga-zergen mehatxua erretiratu du
Bestalde, Davosen egiten ari diren foro ekonomikoan eman duen hitzaldian, AEBko presidenteak ziurtatu du ez duela indarra erabili nahi Groenlandia bereganatzeko, baina erosi nahi duela berretsi du.
AEBko agintaldi erdiko hauteskundeak, Trumpen hurrengo "hordagoa"
Mid term hauteskundeak, edo agintaldi erdikoak, azaroko lehen astelehenaren ondorengo asteartean egiten dira, hauteskunde presidentzialik ez dagoen urteetan. Ordezkarien Ganberako kide guztiak aukeratzen dira (bi urterik behin berritzen da erabat), eta Senatuaren heren bat (sei urterako aukeratzen dira).
Europako Parlamentuak EB-Mercosur akordioa geldiarazi eta Europako justiziara bidali du
Europar Batasunak Hego Amerikarekin duen merkataritza libreko akordio polemikoa blokeko auzitegi gorenera bidaltzearen alde bozkatu du asteazken honetan Europako Parlamentuak, Batasuneko itunekin bateragarria den azter dezan. Bi urte ere jo dezake prozesuak, eta, akordioa ezereztera ere irits liteke.
Timothy Busfield aktorea digitalki ezabatuko dute bere hurrengo filmetik, haurrei sexu-abusuak egin izana leporatu diotela-eta
Urtarrilaren 9an Busfield atxilotzeko agindua eman zen adingabe baten aurkako sexu-abusuak egitea egotzita, eta handik egun batzuetara bera agertu zen agintarien aurrean. Mendekua dela dio, eta adingabeen gurasoek iruzurren historia luzea dutela. Epaile batek bere erantzukizunpean aske uztea agindu du, epaiketaren zain.
Trumpek ez du Macronen proposamena onartu eta ez du G7aren goi bileran parte hartuko
AEBko presidenteak hori erantzun dio G7aren ezohiko goi bileran parte hartzeko Frantziako estatuburuak egindako proposamenari. Trumpek ez du onartu, Parisen, Errusiaren parte-hartzearekin, egingo den bilerara joatea, uste baitu Macroni "gutxi" geratzen zaiola Eliseoan.