Eros lezake, egiaz, Donald Trumpek Groenlandia?

AEBko presidente Donald Trumpek behin eta berriz agertu du Groenlandia eskuratzeko nahia, ziurrenik Danimarkari erosita, nahiz eta hamaika aldiz entzun duen ez dagoela salgai.

Asteazkenean, bazirudien Artikoko uharteaz jabetzeko aukeren artean indar militarra erabiltzea baztertu zuela Trumpek, NATOrekin AEBren Groenlandiarako sarbidea bermatzeko akordioa lortu zuela iragarri ostean.

Dirutan, zenbat balio du Groenlandiak? 

Herrialdeak erosteko eta saltzeko merkaturik ez dagoenez, ezinezkoa da Groenlandiari arrazoizko prezioa jartzea. Dena den, ikerketa estrategikoen eta nazioarteko ikerketen zentroak Artikoan duen aditu Otto Svendsek uste du bilioi bat dolar ingurukoa izango litzatekeela kostua.

Alabaina, inbertitzaileek zalantzan jarri dute horrelako erosketa bat egitea komeni ote zaion Trumpi, kontuan izanda AEBk 38 bilioi dolarreko defizita duela. 

Bere aurkari politikoek ere gogor kritikatu dute Trump, atzerrian dirua xahutzeagatik, AEBko herritarrei lagundu beharrean. "Zergatik ez digu arreta medikoa ematen Groenlandia erosi beharrean?", galdetu zuen asteazkenean Pennsylvaniako ordezkari demokrata Brendan Boylek.

Zilegi da presidente batek AEBri lurraldeak gehitzea?

Kongresuaren onarpena behar da horretarako, alegia, AEBen tamaina handitzeko. Gainera, adibidez, 1917an AEBk Birjina Uharte Estatubatuarrak —Danimarkarenak horiek ere — erosi zituenean, itun bidez egin zuten salerosketa.

Modu horretan egin ezkero ere, Senatuaren bi herenen babesa beharko luke edozein itun onartzeko, hots, 67 senatarirena, Konstituzioan jasota dagoenez. 

Horrek esan nahiko du gutxienez bloke demokratako 14 kide konbentzitu beharko lituzkeela Trumpek, bai eta errepublikano guztien babesa lortu ere.

Horren harira, senatari errepublikano batzuek demokratekin egin dute bat Washingtonek ez lukeela salmenta hori egin beharko esatean. 

Beraz, aukera gutxi dago Groenlandia AEBko estatu bilakatzeko, nahiz eta baden beste biderik ere, "elkartze askeko itun" bat eratzea adibidez. Horren bidez, finantza-laguntza eta segurtasun-presentzia elkartrukatuko lituzkete, edo Guam edo Puerto Rico bezalako herrialde batean bihurtuko litzateke Groenlandia. Bi lurralde horiek kontrol federalaren menpe daude, baina bertako biztanleek ez dute botoa emateko edota Kongresuan ordezkaritza izateko eskubiderik, besteak beste. 

Benetan behar du AEBk Groenlandia?

Trumpek eta bere aldekoek berretsi dute AEBk Groenlandia behar duela Artikoko interes errusiar eta txinatarren mehatxuetatik defendatzeko, eta Danimarkak ezin duela bertako segurtasuna bermatu.

Trumpek aberatsentzako sarbide handiagoa ere nahi du, baina neurri handi batean Groenlandiako funtsezko baliabide mineralak eta lur arraroak ustiatu gabe. Petrolio eta gas naturala ateratzea debekatuta dago Groenlandian, ingurumen arrazoiengatik, eta meatzaritzaren garapena, berriz, burokraziak eta herri indigenen aurkakotasunak oztopatu dute.