“Artemis II” aireratzear dago: gizateria Ilargira itzularaziko duen misioa
Artemis II ontzia Floridatik jaurtiko dute, asteazken honetan, arratsaldeko 18:24ean, Euskal Herrian gauerdia dela. Misioak astronautak Ilargiaren orbitara itzultzea ekarriko du, mende erdian lehen aldiz.
Artemis II, jaurtiketarako plataforma baten gainean. Argazkia: EFE
Amaitu egin da atzerako kontaketa. NASAk Artemis II ontzia jaurtiko du asteazken honetan. Misio historikoa izango da; izan ere, 50 urteren ondotik, lau astronauta ilargiaren orbitara itzuliko dira, gutxi gorabehera 10 egun iraungo duen bidaian. Proba moduan egingo dute misioa.
Dena ondo bidean, Artemis II Floridako Kennedy Espazio Zentrotik abiatuko da 18:24ean, Euskal Herrian gauerdia dela (apirilaren 2ko 00:24ean). Jaurtiketa aurreikusi moduan egiten ez bada, misioak apirilean hainbat data ditu jarrita.
Misioan parte hartuko duten lau astronautak Orion espazio-ontzian izango dira. Hor biziko dira 1,1 milioi kilometro inguruko bidaiak irauten duen bitartean. Nabearen tripulazio-moduluan egongo dira laurak, eta zerbitzu-moduluan, berriz, bizirauteko behar dituzten funtsezko produktuak eramango dituzte, hala nola edateko ura, nitrogenoa eta arnasa hartzeko oxigenoa.
Nolakoa izango da bidaia?
Orion espazio-ontzia lurrararen orbitan ibiliko da, eta ondoren lau eguneko bidaia hasiko du ontziak, Ilargira. Satelite naturalaren gainetik ibiliko da Lurrera itzuli arte. Hegaldian zehar, tripulazioak sistema guztiak egiaztatuko ditu, eta etorkizuneko Artemis misioetarako funtsezkoak izango diren eskuzko kontroleko maniobrak ere probatuko ditu.
Non biziko dira astronautak?
Orion ontziaren kabinak 9,34 m³-ko espazioa izango du, Apoloren aginte moduluak baino ia % 60 gehiago (60. hamarkadan gizakia lehen aldiz Ilargira eraman zuen espazio-ontzia izan zen Apolo). Orionek zerbitzu modernoak ditu, hala nola komuna, ariketa fisikoa egiteko makinak eta sukalde txiki bat.
Kapsula izango da ontzitik berreskuratuko den zati bakarra, astronautak bueltan ekarriko dituena. Ozeano Barean itsasoratuko dira, eta bertan NASAk eta Defentsa Departamentuak jasoko dute tripulazioa.
Artemis IIko tripulazioa honako hauek osatuko dute:
Reid Wiseman, Itsas Armadako komandantea eta astronauta beteranoa, Nazioarteko Espazio Estazioan esperientzia duena.
Victor J. Glover, Crew-1 Dragon ontziaren pilotua izandakoa.
Christina Hammock Koch, misioko espezialista, Ilargira joan zen lehen emakumea.
Jeremy Hansen, Ilargira bidaiatuko duen lehen astronauta ez estatubatuarra, Kanadako Espazio Agentziakoa.
NASAk dena prest du hamarkadetan izan duen misiorik handinahienari ekiteko. Artemis II.ak gizateria Ilargira itzultzea ekarriko du, eta espazioa esploratzeko aro berri bati atea irekiko dio.
Zure interesekoa izan daiteke
Ukrainak eta Errusiak hiru egunez etengo dituzte erasoak, AEBko ordezkaritzaren bisita amaitu arte
AEBko ordezkariak, Steve Witkoff eta Jared Kushner, larunbat goizean iritsi dira Moskura, AEBko hegazkin militar berezi batean. Kremlinekin harremanetan jartzea eta, aurreikuspenen arabera, Ukrainako gerrari amaiera emateko proposamen bat aurkeztea dute helburu.
Nolakoa da NBEk planteatzen duen munduko mapa berria?
Nazio Batuen Erakundearen Batzar Nagusiak erabaki du mapamundiaren egungo diseinua erabiltzeari uztea kontinenteen tamainarekiko leialagoa den beste bat erabiltzen hasteko. Mapa berrian, adibidez, Afrika handiagoa izango litzateke.
Bizirik erreskatatu dituzte Nepalgo tunel batean harrapatuta geratu ziren bi langile, eta bizirik gehiago daudela esan dute
Uholdeak gertatu eta hamar egunera, bi gizonak tunelaren sarreratik 170 metrora aurkitu dituzte, erreskate taldeek barrutik zetozen ahotsak entzun ostean. Familien ustez, "miraria" izan da.
Mileik zigorrak iragarri ditu Malvinetan lan egiten duten enpresentzat eta base militar berri bat Suaren Lurraldean
Argentinako presidenteak artxipelagoaren inguruko estrategia gogortu du, eta Donald Trumpek gai horretan AEBren orain arteko neutraltasuna berrikustea proposatu du; Erresuma Batuak, bere aldetik, berretsi du uhartedi horrekin duen konpromisoa "erabatekoa eta mugiezina" dela.
Gloria Steinem ikono feminista hil da, 92 urte zituela
Idazle eta kazetariak bularreko minbizia izan zuen 80ko hamarkadan, eta 2021ean Komunikazio eta Giza Zientzien Asturiasko Printzesa Saria irabazi zuen Espainian.
Nepal, astebete geroago: 1.250 hildako eta 4.200 lagun baino gehiago agertu barik
Nepalgo Poliziak odol eta DNA laginak eskatu dizkie desagertuen senideei, ehunka gorpu identifikatzeko.
Von der Leyenek eta Ruttek "presio handiagoa" egingo diote Moskuri Leipzigeko erasoaren ostean
Europako Batzordearen presidenteak uste du horrelako gertakariak "normaltasun berria" direla, eta europarrek "aurrerapausoa ematea" eskatzen dutela.
Zelenskik ohartarazi du Errusiako aire-espazioa "oso arriskutsua" dela hegazkinentzat
Ukrainako presidenteak adierazi du Errusiako aire-espazioa de facto itxiko dela; izan ere, drone bidezko erasoak areagotu egin dira eta ezin da segurtasuna bermatu. Bien bitartean, hogeita zazpiak eguerdian bilduko dira erantzun bateratu bila, Moskuk Alemaniako aireportu batean atzo egindako "sabotaje-saiakera" dela eta.
Bruselaren arabera, ez dago frogarik Ceutako krisia atzerriko aktore estatalen desinformazioak eragin zuela ziurtatzeko
Hala ere, Errusiak sare sozialetan krisia dela eta probetxua ateratzeko saiakerak egin dituela atzeman duela baieztatu du erakundeak.
Alemaniak Errusia jo du Leipzigeko aireportuaren aurkako erasoaren erantzuletzat
Aireportu hori armak bidaltzeko gune neuralgikoa da, Ukrainako gerrarekin lotutakoak barne.