“Artemis II” aireratzear dago: gizateria Ilargira itzularaziko duen misioa
Artemis II ontzia Floridatik jaurtiko dute, asteazken honetan, arratsaldeko 18:24ean, Euskal Herrian gauerdia dela. Misioak astronautak Ilargiaren orbitara itzultzea ekarriko du, mende erdian lehen aldiz.
Artemis II, jaurtiketarako plataforma baten gainean. Argazkia: EFE
Amaitu egin da atzerako kontaketa. NASAk Artemis II ontzia jaurtiko du asteazken honetan. Misio historikoa izango da; izan ere, 50 urteren ondotik, lau astronauta ilargiaren orbitara itzuliko dira, gutxi gorabehera 10 egun iraungo duen bidaian. Proba moduan egingo dute misioa.
Dena ondo bidean, Artemis II Floridako Kennedy Espazio Zentrotik abiatuko da 18:24ean, Euskal Herrian gauerdia dela (apirilaren 2ko 00:24ean). Jaurtiketa aurreikusi moduan egiten ez bada, misioak apirilean hainbat data ditu jarrita.
Misioan parte hartuko duten lau astronautak Orion espazio-ontzian izango dira. Hor biziko dira 1,1 milioi kilometro inguruko bidaiak irauten duen bitartean. Nabearen tripulazio-moduluan egongo dira laurak, eta zerbitzu-moduluan, berriz, bizirauteko behar dituzten funtsezko produktuak eramango dituzte, hala nola edateko ura, nitrogenoa eta arnasa hartzeko oxigenoa.
Nolakoa izango da bidaia?
Orion espazio-ontzia lurrararen orbitan ibiliko da, eta ondoren lau eguneko bidaia hasiko du ontziak, Ilargira. Satelite naturalaren gainetik ibiliko da Lurrera itzuli arte. Hegaldian zehar, tripulazioak sistema guztiak egiaztatuko ditu, eta etorkizuneko Artemis misioetarako funtsezkoak izango diren eskuzko kontroleko maniobrak ere probatuko ditu.
Non biziko dira astronautak?
Orion ontziaren kabinak 9,34 m³-ko espazioa izango du, Apoloren aginte moduluak baino ia % 60 gehiago (60. hamarkadan gizakia lehen aldiz Ilargira eraman zuen espazio-ontzia izan zen Apolo). Orionek zerbitzu modernoak ditu, hala nola komuna, ariketa fisikoa egiteko makinak eta sukalde txiki bat.
Kapsula izango da ontzitik berreskuratuko den zati bakarra, astronautak bueltan ekarriko dituena. Ozeano Barean itsasoratuko dira, eta bertan NASAk eta Defentsa Departamentuak jasoko dute tripulazioa.
Artemis IIko tripulazioa honako hauek osatuko dute:
Reid Wiseman, Itsas Armadako komandantea eta astronauta beteranoa, Nazioarteko Espazio Estazioan esperientzia duena.
Victor J. Glover, Crew-1 Dragon ontziaren pilotua izandakoa.
Christina Hammock Koch, misioko espezialista, Ilargira joan zen lehen emakumea.
Jeremy Hansen, Ilargira bidaiatuko duen lehen astronauta ez estatubatuarra, Kanadako Espazio Agentziakoa.
NASAk dena prest du hamarkadetan izan duen misiorik handinahienari ekiteko. Artemis II.ak gizateria Ilargira itzultzea ekarriko du, eta espazioa esploratzeko aro berri bati atea irekiko dio.
Zure interesekoa izan daiteke
Frantzian sartzea debekatu diote Ben Gvir ministro israeldarrari
"Gaurtik aurrera, Itamar Ben Gvirrek debekatuta du Frantzian sartzea, Global Sumud Flotillako frantziar eta europar herritarren aurka egindako ekintza onartezinei erantzuteko", adierazi du Barrotek sare sozialetan.
40.000 pertsona ebakuatu dituzte Kalifornian, kimiko toxikoak dituen tanke bat lehertzear dagoelako
Kaliforniako Orange konderrian 40.000 pertsona inguru ebakuatu dituzte, substantzia kimiko oso leherkorrak biltzen dituen eta ihesak eta egiturazko akatsak dituen biltegi industrial bat berehala lehertzeko arriskua dagoelako.
Gutxienez 90 pertsona hil dira Txinako ikatz meategi batean izandako leherketa baten ondorioz
Erreskate taldeek lanean jarraitzen dute Liushenyu meatzean, Shanxin, herrialdearen erdialdean, eta agintariak istripuaren arrazoiak ikertzen ari dira. Xi Jinping presidenteak gertatutakoaren ardurak argitzeko deia egin du.
Lau lagun atxilotu eta hainbat zauritu dituzte Loiun Flotillako euskal ekintzaileei egindako harreran izan diren istiluetan
Liskarrean, hainbat agentek borrekin kolpatu dituzte ekintzaileak, eta ondorioz Ertzaintzak barne ikerketa abiatu du jazotakoa argitzeko. Atxilotutako lagunetatik bi ospitalean daude eta beste biak ertzain etxean.
Kongoko Errepublika Demokratikoaren barruan ebola-agerraldiak eragindako arriskua "oso altua" dela ohartarazi du orain OMEk
Mundu mailan, arriskua "baxua" da, baina Bundibugyo izeneko birusaren aldaera ezezagun samar batek eragindako izurrite baten arriskuaz ohartarazi du, ez baitago ez tratamendurik ez txertorik.
Bertan behera geratu da Flotillako euskal aktibistei Loiun egin nahi zioten ongietorria, bi kide erietxean baitaude
Flotillaren ontzietan bidaiatu duten sei euskal herritarrak gaur ziren Euskal Herrira iristekoak. Horietako bi, ordea, Turkian daude ospitaleratuta, atxiloaldian jasandako indarkeriak eragindako lesioengatik, eta ez dira itzuli.
Azken 24 orduetan 31 ontzik Ormuz zeharkatu dutela adierazi du Iranek, Guardia Iraultzailearen "koordinazioarekin"
Ameriketako Estatu Batuek ziurtatu dute 94 ontzi birbideratu dituztela Irango portuetara ezarritako blokeoa betetzeko.
Dagoeneko deportatuta dauden Flotillako aktibistek haien kontrako indarkeria areagotu egin dela salatu dute
Gazara bidean zihoazela Israelek nazioarteko uretan atxilotu dituen 430 ekintzailetatik gehienak (guztiak atzerritarrak, Israelgo emakume bat izan ezik) Ramongo aireportutik atera dira, Israelgo hegoaldeko muturrean, Turkiak jarritako hiru hegazkinetan. Ekintzaileek Israelek haien kontra erabilitako indarkeria maila salatu dute.
Suak erabat suntsitu du Japoniako Reikado tenplu budista historikoa
Kukai monje budistari eskainitako tenplua 806. urtean eraiki zen Misen mendian, Miyajima uhartean, eta ordutik piztuta egon da bertan "betiereko sugarra" deitua, 1.200 urtez etengabe piztuta egon den sugar sakratua. Su horrekin piztu zen Hiroshimako Bakearen Parkeko sugarra 1964an, munduko bonba nuklear guztiak desagertu arte piztuta egongo dena. Ez da inor zauritu, baina ondare-galera ordezkaezina da.
AEBren eta Kubaren arteko tentsioa areagotu egin da Raul Castroren auzipetzearekin: Washingtonek hegazkin-ontzi bat jarri du Karibean
Auzipetzearekin batera esku-hartze militar baten mamua berpiztu da uhartean; izan ere, Nicolas Maduro ere auzipetu egin zuten Venezuelako operazio militarra abiatu aurretik.