Magyarren gehiengoak Orbanen korrontea geldiarazi eta orekak alda ditzake

Peter Magyarrek Hungariako hauteskundeetan Parlamentuaren bi heren lortu izana ez da errelebo bat bakarrik izango agintean:  lurrikara estrategikoa da Europan. Viktor Orban boterean ia hamasei urtez etenik gabe izan ondoren, Hungaria Europar Batasunaren barruan aktore gatazkatsu izatetik Bruselarekin bat egiten duen bazkide izatera igaroko da.

Magyarrek hauteskunde gauean emandako mezua argia eta sinbolikoa izan zen: Hungaria Europako erdigunera itzuliko da. Herrialderen "lekua" EBn dagoela agindu izanak haustura zuzena eragin du aurrekoaren anbiguotasun estrategikoarekin.

Europan, aldaketak berehalako ondorioak ditu. Orban paretik kentzeak Kontseilu Europarrean funtsezko erabakiak blokeatzen zituen beto nagusietako bat ezabatzen du, bereziki Errusiari jarritako zigorrei eta Ukrainari emandako diru-laguntzari dagokienez.

Aurreikusi daitekeen lehen ondorioetako bat Kievi 90.000 milioi euroko laguntza paketea desblokeatzea izango da. Orain arte, Budapestek ekimena geldiarazi du, bere interes energetikoetara baldintzatuz. Magyarrekin, oztopo hori desagertu egingo da, Europak Errusiaren aurrean duen posizioa indartuz.

Hainbat urtez, Hungaria funtsezko nodoa izan da Errusiako hidrokarburoak Europan sartzeko, TurkStream edo Druzhba oliobidea bezalako azpiegiturei esker. Aldaketa politikoak dibertsifikazio energetikoa bizkortu eta Moskuk eskualdean duen eragina murriztu dezake.

Hala ere, Bruselak orain dilema bati aurre egin beharko dio: Hungariari izoztutako 17.000 milioi euroak zuzenean desblokeatzea aldaketa politikoa saritzeko, ala zuzenbide estatuaren erreformak errealitate bihurtu arte presioari eustea.

Errusia eta Ukrainaren arteko gerra

Aldi berean, Errusiaren eta Ukrainaren arteko gerraren gaineko eragina berehalakoa da. Vladimir Putinek EBn zuen aliatu fidagarriena galdu du Orbanen porrotarekin.

Volodimir Zelenskirentzat, aldiz, emaitza garaipen estrategikoa da. Kievek hilabeteak zeramatzan Hungariako hauteskundeen zain, Gobernu aldaketa batek finantziazio desblokeatuko lukeela eta bi herrialdeen arteko tentsioak murriztuko lituzkeela iritzita.

Budapest, Mosku eta Kieven arteko harremanaren erdigunean dagoen gatazka energetikoa ere bideratu liteke. Magyarrek inguruko herrialdeekin izandako liskarrak konponduko dituela agindu du, eta horrek ateak ireki dizkie azpiegitura kritikoei buruzko akordioei, hala nola Druzhba oliobideari.

Populismo ultraeskuindarraren erreferentea

Oro har, Hungariako aldaketak dimentsio ideologikoa ere badu. Orban nazioarteko populismo kontserbadorearen erreferente bat zen, Europa eta Amerikako eskuin muturreko liderrek eta mugimenduek miresten zutena. Boteretik ateratzeak ahuldu egiten du eragin sare hori, eta abisu bat bidaltzen du eredu horrek EBren barruan dituen mugei buruz.

Ekonomiaz haratago, garaipenak Europako bloke populista ahultzen du. Orban erreferente ideologiko bihurtu zen Marine Le Pen, Santiago Abascal edo Herbert Kickl bezalako pertsonentzat. Bere porrotak mugimendu horren zutabe sinbolikoetako bat hausten du eta, aldi baterako behintzat, Europaren aldeko ardatza indartzen du.

Barne politika

Barne politikari dagokionez, Magyarren gehiengo zabalak erabat eraldatzen du egoera politikoa. Hauteskundeen aurretik ez bezala, lehen ministro berriak Konstituzioa erreformatzeko eta Orbanek eraikitako sistema instituzionala desegiteko behar dituen botoak ditu orain.

Botere horrek justizian, prentsa askatasunean eta administrazioan aldaketa sakonak egiteko atea irekitzen du, baina ez modu arin eta errazean. Estatu egituraren zati handi batek aurreko gobernuaren aldeko figuren eskuetan jarraitzen du, eta horrek trantsizio konplexu bat aurreikusten du.