Magyarren gehiengoak Orbanek hartutako norabidea eta ezarritako oreka alda ditzake
Lehen ministro berriak Parlamentuaren bi heren baino gehiago lortu ditu, eta Budapest berriro EBra gerturatuko dela agindu du, Bruselan, Moskun eta Kieven berehalako ondorioak izango dituen mugimendu batean.
Magyar, hauteskunde-ekitaldi batean. Argazkia: EFE
Peter Magyarrek Hungariako hauteskundeetan Parlamentuaren bi heren lortu izana ez da errelebo hutsa izango agintean: lurrikara estrategikoa da Europa osoan. Viktor Orban boterean ia hamasei urtez etenik gabe izan ondoren, Hungaria Europar Batasunaren barruan aktore gatazkatsu izatetik Bruselarekin bat egiten duen bazkide izatera igaroko da.
Magyarrek hauteskunde gauean emandako mezua argia eta sinbolikoa izan zen: Hungaria Europako erdigunera itzuliko da. Herrialdearen "lekua" EBn dagoela agindu izanak haustura zuzena eragin du aurrekoaren anbiguotasun estrategikoarekin.
Europan, aldaketak berehalako ondorioak ditu. Orban paretik kentzeak Europako Kontseiluan funtsezko erabakiak blokeatzen zituen beto nagusietako bat ezabatzen du, bereziki Errusiari jarritako zigorrei eta Ukrainari emandako dirulaguntzei dagokienez.
Aurreikusi daitekeen lehen ondorioetako bat Kievi 90.000 milioi euroko laguntza paketea desblokeatzea izango da. Orain arte, Budapestek ekimena geldiarazi izan du, bere interes energetikoek baldintzatuz. Magyarrekin, oztopo hori desagertu egingo da, eta, ondorioz, indartu egingo da Europak Errusiaren aurrean duen posizioa.
Hainbat urtez, Hungaria funtsezko nodoa izan da Errusiako hidrokarburoak Europan sartzeko, TurkStream eta Druzhba oliobideari esker, besteak beste. Aldaketa politikoak dibertsifikazio energetikoa bizkortu eta Moskuk eskualdean duen eragina murriztu dezake.
Hala ere, Bruselak orain dilema bati aurre egin beharko dio: Hungariari izoztutako 17.000 milioi euroak zuzenean desblokeatzea aldaketa politikoa saritzeko, ala zuzenbide estatuaren erreformak errealitate bihurtu arte presioari eustea.
HAUTESKUNDEAK
EBk ospatu egin du Hungariak "Europarako bidea" hartu izana, eta Errusiak harreman "pragmatikoa" espero du
Europako buruzagi ,ia guztiek ospatu dute Hungariako aldaketa politikoa, Europar Batasunaren proiektua indartuta ikusten dutelako. Kremlinek adierazi du harreman ona izan nahi duela agintari berriekin, Europako gainerako herrialdeekin bezalaxe.
Errusia eta Ukrainaren arteko gerra
Aldi berean, Errusiaren eta Ukrainaren arteko gerraren gaineko eragina berehalakoa da. Vladimir Putinek EBn zuen aliatu fidagarriena galdu du Orbanen porrotarekin.
Volodimir Zelenskirentzat, aldiz, emaitza garaipen estrategikoa da. Kievek hilabeteak zeramatzan Hungariako hauteskundeen zain, Gobernu aldaketa batek finantziazio desblokeatuko lukeela eta bi herrialdeen arteko tentsioak murriztuko lituzkeela iritzita.
Budapest, Mosku eta Kieven arteko harremanaren erdigunean dagoen gatazka energetikoa ere bideratu liteke. Magyarrek inguruko herrialdeekin izandako liskarrak konponduko dituela agindu du, eta horrek ateak ireki dizkie azpiegitura kritikoei buruzko akordioei, hala nola Druzhba oliobideari.
Populismo ultraeskuindarraren erreferentea
Oro har, Hungariako aldaketak dimentsio ideologikoa ere badu. Orban nazioarteko populismo kontserbadorearen erreferente bat zen, Europa eta Amerikako eskuin muturreko liderrek eta mugimenduek miresten zutena. Boteretik ateratzeak ahuldu egiten du eragin sare hori, eta abisu bat bidaltzen du eredu horrek EBren barruan dituen mugei buruz.
Ekonomiaz haratago, garaipenak Europako bloke populista ahultzen du. Orban erreferente ideologiko bihurtu zen Marine Le Pen, Santiago Abascal edo Herbert Kickl bezalako pertsonentzat. Bere porrotak mugimendu horren zutabe sinbolikoetako bat hausten du eta, aldi baterako behintzat, Europaren aldeko ardatza indartzen du.
Barne politika
Barne politikari dagokionez, Magyarren gehiengo zabalak erabat eraldatzen du egoera politikoa. Hauteskundeen aurretik ez bezala, lehen ministro berriak Konstituzioa erreformatzeko eta Orbanek eraikitako sistema instituzionala desegiteko behar dituen botoak ditu orain.
Botere horrek justizian, prentsa askatasunean eta administrazioan aldaketa sakonak egiteko atea irekitzen du, baina ez modu arin eta errazean. Estatu egituraren zati handi batek aurreko gobernuaren aldeko figuren eskuetan jarraitzen du, eta horrek trantsizio konplexu bat aurreikusten du.
HAUTESKUNDEAK HUNGARIAN
Magyarrek garaipen argia eskuratu du Orbanen aurrean, eta aurrekaririk gabeko gehiengoa lortu du Hungarian
Peter Magyar kontserbadorearen garaipenak aro politiko berri bat abiatu du herrialdean, urte luzez Europar Batasunarekin tirabirak izan ondoren, norabide europeista hartuta.
Zure interesekoa izan daiteke
Migratzaileen erregularizazioa "Espainiari dagokio, baina eragina du haratago”, Von der Leyenen ustez
Trumpek, bere bozeramaile berriari: "Ni zu banintz, karguan jarraitzea ala ez hausnartuko nuke"
Aita santuaren ebakuntzaren osteko lehen argazkia
Trumpek iragarri du ez dutela Fort Hoodeko erasoaren egilearen fusilamendua zuzenean emango
Iranen aurkako eraso posible batean "bonba guztien ama" erabiltzea aurreikusten du AEBk
Trumpek iragarri du AEB petrolio eta gas esplorazio masibo bat prestatzen ari dela Groenlandian
Ikasle eta irakasleen protesten bosgarren egunean dozenaka mila pertsona bildu dira Frantzia osoan, batik bat Parisen
Europako zenbait supermerkatu kateren kontra egindako zibererasoek milioika euroko galerak eragin dituzte
Errusiaren aurkako zigor sorta handiena onartu du EBk
