Magyarren gehiengoak Orbanek hartutako norabidea eta ezarritako oreka alda ditzake
Lehen ministro berriak Parlamentuaren bi heren baino gehiago lortu ditu, eta Budapest berriro EBra gerturatuko dela agindu du, Bruselan, Moskun eta Kieven berehalako ondorioak izango dituen mugimendu batean.
Magyar, hauteskunde-ekitaldi batean. Argazkia: EFE
Peter Magyarrek Hungariako hauteskundeetan Parlamentuaren bi heren lortu izana ez da errelebo hutsa izango agintean: lurrikara estrategikoa da Europa osoan. Viktor Orban boterean ia hamasei urtez etenik gabe izan ondoren, Hungaria Europar Batasunaren barruan aktore gatazkatsu izatetik Bruselarekin bat egiten duen bazkide izatera igaroko da.
Magyarrek hauteskunde gauean emandako mezua argia eta sinbolikoa izan zen: Hungaria Europako erdigunera itzuliko da. Herrialdearen "lekua" EBn dagoela agindu izanak haustura zuzena eragin du aurrekoaren anbiguotasun estrategikoarekin.
Europan, aldaketak berehalako ondorioak ditu. Orban paretik kentzeak Europako Kontseiluan funtsezko erabakiak blokeatzen zituen beto nagusietako bat ezabatzen du, bereziki Errusiari jarritako zigorrei eta Ukrainari emandako dirulaguntzei dagokienez.
Aurreikusi daitekeen lehen ondorioetako bat Kievi 90.000 milioi euroko laguntza paketea desblokeatzea izango da. Orain arte, Budapestek ekimena geldiarazi izan du, bere interes energetikoek baldintzatuz. Magyarrekin, oztopo hori desagertu egingo da, eta, ondorioz, indartu egingo da Europak Errusiaren aurrean duen posizioa.
Hainbat urtez, Hungaria funtsezko nodoa izan da Errusiako hidrokarburoak Europan sartzeko, TurkStream eta Druzhba oliobideari esker, besteak beste. Aldaketa politikoak dibertsifikazio energetikoa bizkortu eta Moskuk eskualdean duen eragina murriztu dezake.
Hala ere, Bruselak orain dilema bati aurre egin beharko dio: Hungariari izoztutako 17.000 milioi euroak zuzenean desblokeatzea aldaketa politikoa saritzeko, ala zuzenbide estatuaren erreformak errealitate bihurtu arte presioari eustea.
HAUTESKUNDEAK
EBk ospatu egin du Hungariak "Europarako bidea" hartu izana, eta Errusiak harreman "pragmatikoa" espero du
Europako buruzagi ,ia guztiek ospatu dute Hungariako aldaketa politikoa, Europar Batasunaren proiektua indartuta ikusten dutelako. Kremlinek adierazi du harreman ona izan nahi duela agintari berriekin, Europako gainerako herrialdeekin bezalaxe.
Errusia eta Ukrainaren arteko gerra
Aldi berean, Errusiaren eta Ukrainaren arteko gerraren gaineko eragina berehalakoa da. Vladimir Putinek EBn zuen aliatu fidagarriena galdu du Orbanen porrotarekin.
Volodimir Zelenskirentzat, aldiz, emaitza garaipen estrategikoa da. Kievek hilabeteak zeramatzan Hungariako hauteskundeen zain, Gobernu aldaketa batek finantziazio desblokeatuko lukeela eta bi herrialdeen arteko tentsioak murriztuko lituzkeela iritzita.
Budapest, Mosku eta Kieven arteko harremanaren erdigunean dagoen gatazka energetikoa ere bideratu liteke. Magyarrek inguruko herrialdeekin izandako liskarrak konponduko dituela agindu du, eta horrek ateak ireki dizkie azpiegitura kritikoei buruzko akordioei, hala nola Druzhba oliobideari.
Populismo ultraeskuindarraren erreferentea
Oro har, Hungariako aldaketak dimentsio ideologikoa ere badu. Orban nazioarteko populismo kontserbadorearen erreferente bat zen, Europa eta Amerikako eskuin muturreko liderrek eta mugimenduek miresten zutena. Boteretik ateratzeak ahuldu egiten du eragin sare hori, eta abisu bat bidaltzen du eredu horrek EBren barruan dituen mugei buruz.
Ekonomiaz haratago, garaipenak Europako bloke populista ahultzen du. Orban erreferente ideologiko bihurtu zen Marine Le Pen, Santiago Abascal edo Herbert Kickl bezalako pertsonentzat. Bere porrotak mugimendu horren zutabe sinbolikoetako bat hausten du eta, aldi baterako behintzat, Europaren aldeko ardatza indartzen du.
Barne politika
Barne politikari dagokionez, Magyarren gehiengo zabalak erabat eraldatzen du egoera politikoa. Hauteskundeen aurretik ez bezala, lehen ministro berriak Konstituzioa erreformatzeko eta Orbanek eraikitako sistema instituzionala desegiteko behar dituen botoak ditu orain.
Botere horrek justizian, prentsa askatasunean eta administrazioan aldaketa sakonak egiteko atea irekitzen du, baina ez modu arin eta errazean. Estatu egituraren zati handi batek aurreko gobernuaren aldeko figuren eskuetan jarraitzen du, eta horrek trantsizio konplexu bat aurreikusten du.
HAUTESKUNDEAK HUNGARIAN
Magyarrek garaipen argia eskuratu du Orbanen aurrean, eta aurrekaririk gabeko gehiengoa lortu du Hungarian
Peter Magyar kontserbadorearen garaipenak aro politiko berri bat abiatu du herrialdean, urte luzez Europar Batasunarekin tirabirak izan ondoren, norabide europeista hartuta.
Zure interesekoa izan daiteke
Gutxienez 100 pertsona hil dira Afrika Erdiko Errepublikako urre-meategi bateko lur-jausian
Luizia maiatzaren 6an gertatu zen. Hasiera batean, agintariek 11 hildako baieztatu zituzten, baina hainbat egunez biktimak bilatu eta zaurituak artatu ondoren, kopuruak nabarmen egin du gora.
1.700 pertsona konfinatu dituzte gurutzaontzi batean, Bordelen, gastroenteritis agerraldi baten ondorioz
Gastroenteritisak bidaiari baten heriotza eta sintomak dituzten hamarnaka kasu agertzea eragin du. Osasun-agintariak probak egiten ari dira kutsatzearen jatorria zehazteko; elikagai-intoxikazioa izan daitekeela uste da.
Trump Pekinera iritsi da bi eguneko goi-bilerarako, eta Xi Jinpingekin bilduko da
Txinako 20:00ak (Euskal Herriko 14:00ak) pasatxo zirenean, 'Air Force One' hegazkinak lur hartu du. Bertan zihoazen Donald Trump AEBko presidentea, Marco Rubio Estatu idazkaria, Pete Hehseth Defentsa idazkaria eta AEBko multinazional handien ia hogei enpresa-buru.
Trumpek Venezuela AEBko banderaz margotuta ageri den mapa bat argitaratu du, 51. estatu gisa irudikatzeko
Nicolas Maduro Venezuelako presidentea kargugabetu eta urtarrilaren 3an atxilotu zutenetik, Trumpek hainbat aldiz iradoki du herrialdea AEBko estatu izan dadin nahi duela.
Europar Batasunak, Ormuz babesteko, Itsaso Gorriko misioa eta Libanon beste bat zabaltzea planteatu du
Europar Batasunak Kanpo Politikarako duen goi-ordezkari Kaja Kallasen ustez, bi misio horiekin, alde batetik, itsasarteko garraioa babestuko litzateke, eta, bestetik, Libanoko Armada indartu.
Txina eta Estatu Batuen arteko lehia komertzialaren gakoak: muga-zergak, lur arraroak eta epaitegien ebazpenak
Horiek izango dira Donald Trump AEBko presidenteak, Xi Jinping presidenteak gonbidatuta, Txinara maiatzaren 13tik 15era egingo duen bisitaren gai nagusiak.
Alderdi Laboristako 70 diputatuk baino gehiagok Starmerren dimisioa eskatu dute, baina, oraingoz, lehen ministroak eutsi egiten dio karguari
Erresuma Batuko udal hauteskundeetan emaitza txarrak lortu ondoren, lehen ministro laboristaren aurkako presioa areagotzen ari da. Hala ere, entzungor egin die dimisio eskariei, herrialdean "kaosa" areagotu egingo litzatekeela argudiatuta.
Hainbat familiak TikTok salatu dute Frantzian, gazteei buruko arazoak eta pentsamendu suizidak eragiten dizkielakoan
Salaketan, beren buruaz beste egin zuten bost neskaren familien kasua jasotzen da, bai eta anorexia, depresioa eta joera suizidak dituzten hamar neska eta mutil baten kasuak ere. Sare sozialak ahultasun abusua egin zuela salatzen dute, adingabeak zaurgarri direlako eta sare sozialak ahultasun hori ustiatu egiten duelako.
Trump Txinara joango da maiatzaren 13tik 15era, Xi Jinpingek gonbidatuta
Bidaia, Iranen aurkako erasoagatik atzeratua, Hego Korean hasiko da. Bertan, bi aldeek merkataritzari buruzko elkarrizketak izango dituzte.
Iranek bake proposamenari emandako erantzuna "guztiz onartezina" dela esan du Trumpek
Ez du erantzunaren xehetasunik eman, baina Teherani ohartarazi dio ez diela estatubatuarrei "barrerik" egingo. Brent upelaren prezioa % 4,5 garestitu da, 105,81 eurora arte, AEBko presidentearen erreakzioaren berri izan ostean.