Navanethem "Navi" Pillay, 2026ko Bakearen Nobel saria

Bakearen Nobel Sariak 12 milioi koroa suediarreko diru-saria du, 1,2 milioi dolar inguru. Saria abenduaren 10ean emango dute, Oslon, Alfred Nobel industrialari suediarraren heriotzaren urteurrenean. 

Norvegiako Nobel Batzordeak iragarri du 2026ko Bakearen Nobel saria nori eman dioten. Nazioarteko aintzatespen ospetsuenetako bat da, eta bakearen alde egindako lanagatik nabarmendu diren pertsonak edo erakundeak saritzen ditu.

Iazko edizioan Maria Corina Machado Venezuelako oposizioko liderrari eman zioten saria, Venezuelako herritarren eskubide demokratikoen alde egindako lana aitortzeko.

Jørgen Watne Frydnes Norvegiako Nobel Batzordeko presidenteak adierazi duenez, "2026ko Bakearen Nobel Saria balio eta osotasun paregabearekin munduko ordena juridiko zabalago eta inklusiboago baterako bidea ireki duen pertsona bati eman diogu".

"Aurtengo saridunak funtsezko zeregina bete du gerrako krimenak, gizateriaren aurkako krimenak eta genozidioa epaitzen direla bermatzeko", gaineratu zuen.

Navi Pillayri emandako sari honekin, "Norvegiako Nobel Batzordeak gogorarazi nahi dio munduari zuzenbide-estatuak, nazionalak zein nazioartekoak, bakea bermatzeko eta gatazkak indarkeriarik gabe konpontzeko ezarri dugun sistema sostengatzen duela".

"Bakeak justizia behar du", azpimarratu du Batzordeak bere epaian, eta gaineratu du historiak erakutsi duela "legea bidegabea, zuhurtziarik gabea eta ankerra" dela inperiorik gabe funtzionatzen duen mundu bat, eta, beraz, epaileek -ordena eta kaosaren arteko marra gorri mehea zaintzen dutenek- errekonozimendu osoa merezi dutela.

Navanethem «Navi» Pillay 1941eko irailaren 23an jaio zen Durbanen (Hegoafrika), zeilandar jatorriko familia batean. Nataleko Unibertsitatean Zuzenbidean lizentziaduna, Hegoafrikako probintzia honetan abokatu-bulego bat ireki zuen lehen emakume beltza izan zen. Handik, apartheid garaian epaiketarik gabe atxilotutako preso politikoak defendatu zituen. 1982an Zuzenbidean doktoratu zen Harvardeko Unibertsitatean, giza eskubideetan eta nazioarteko zuzenbidean espezializatuta.

1995ean, Hegoafrikako Auzitegi Nagusiko epaile izendatu zuten, eta Ruandako Nazioarteko Zigor Auzitegian sartu zen. Han lan egin zuen 2003ra arte. Garai horretan, genozidioa gertatu zela eta bortxaketa genozidioa izan zitekeela erabaki zuen epai historiko baten buru izan zen. Ondoren, Hagan egoitza duen Nazioarteko Zigor Auzitegiko epaile gisa jardun zuen 2003 eta 2008 artean.

Urte horretan hartu zuen Giza Eskubideetarako Nazio Batuen goi-komisionatuaren kargua, eta 2014ra arte jardun zuen. Bere agintaldian giza eskubideen urraketak salatu zituen Siria, Gaza eta Sri Lankako gatazketan, eta gerra krimenengatik kontuak ematea defendatu zuen. 1992an Equality Now sortu zuen, emakumeen eta nesken eskubideak defendatzen zituen nazioarteko erakundea.

2021ean, Okupatutako Lurralde Palestinarrei buruzko NBEren Ikerketarako Nazioarteko Batzorde Independentearen presidentetza hartu zuen, eta 2025eko azaroan utzi zuen kargua. Batzordeak urte horretako irailean adierazi zuen Israel genozidioa egiten ari zela Gazako palestinarren aurka. Pillay Heriotza Zigorraren aurkako Nazioarteko Batzordeko buru da gaur egun, eta Madrilen du egoitza. Jaso dituen aitorpenen artean 2025eko Sydneyko Bakearen Saria eta 2026ko Olof Palme Saria daude, John Dugardekin partekatua.