Elikagaien kontserbazioa neandertalek garatu zutela ondorioztatu dute zientzialariek
Iberiar penintsulan bizi zen neandertalak elikagaien kontserbatzekon teknika garatu zuen, Jarama VI Guadalajarako aztarnategian EHUren laguntzarekin egindako ikerketa baten arabera. Ikerketaren ondorioak Archaeological and Anthropological Sciences aldizkarian argitaratu dituzte.
Duela 50.000 urte Jarama VI aztarnategian bizi ziren neandertalak aztertu dituzte lan horretan. Antonio J. Romero Gasteizko EHUko campuseko Geografia, Historiaurrea eta Arkeologia Saileko Historiaurrea alorreko ikertzailearen arabera, hiru fase daude elikagaiak kontserbatzeko prozesuan.
Lehenengoan, ehiztariek oreinen haragia jaten zuten. EHUko ikertzaileak adierazi du haragi hori animaliaren hanketatik ateratzen zutela tira moduan, gero eguzkitan lehortu edo janaria ketu egiten zuten, kontserbatzeko. Horrez gain, oreinen larrua aprobetxatzen zuten arropa, estalkiak eta kanpamentuetarako osagarriak egiteko.
Bigarrenean, animalia belarjaleak ehizatzen zituzten udan eta udazkenean. Aro horretan klima oso hezea zenez gero, ibaiaren ur-goraldiak sarriagoak ziren, eta hori dela eta, “neandertalek interes handiagoa zuten baliabide begetalak ustiatzen ehizan baino”, ikertzaileen esanetan. Seguruenik ihiak eta ibai-bazterreko beste landare batzuk lantzeko erabili zituzten harriak topatu dituzte ikertzaileek hori ondorioztatzeko.
Horiez gain, neandertalek besteak beste zaldiak ehizatzeko erabili zuten leku bat topatu dute. Animaliak hil eta haien gorpuak zatitzen zituzten bertan. Ikertzailearen esanetan, zati batzuk jaten zituzten, saiheskiak eta bizkarrezurra, esaterako, baina zati gozoenak kanpamentura eramaten zituzten.
Horrela, Romerok azaldu duenez, neandertalek elikagaiak kontserbatzeko teknika garatu zuten eta ingurua eta urtaro bakoitzak ematen zizkien baliabideak ustiatzen jakin zuten.
Zure interesekoa izan daiteke
Nor da John Ternus eta zer erronka izango du Appleren gidaritzan?
John Ternusek datorren irailaren 1ean kontseilari delegatu kargua hartuko du, eta Tim Cookekin alderatuta (operazioetan eta negozioan zentratuago dagoen), ingeniaritza arloari garrantzi handiagoa ematea aurreikusten dute adituek.
Tim Cookek Appleren CEO izateari utziko dio irailean, eta John Ternusek ordezkatuko du
Konpainia teknologikoak aho batez onartu du enpresaren burua ordezkatzea, eta irailaren 1ean gauzatuko da. Orduz gero, Cook administrazio-kontseiluaren presidente exekutiboa izango da.
RAM memorien krisialdia 2030era arte luza liteke, adituen arabera
Sektoreko fabrikatzaile nagusiak —Samsung, SK Hynix eta Micron— ekoizpen fabrika berriak sortzen ari dira arazo horri irtenbidea emate aldera, baina prozesu luzeak direnez, datorren urte amaierarako eskariaren % 60 betetzea lortuko dute, Nikkei Asiak jakinarazi duenez.
Instagram Plus: istorio luzeagoak, zerrenda pribatuak eta beste funtzio esklusibo batzuk eskaintzen dituen harpidetza zerbitzu berria
Ordainpeko harpidetza zerbitzu berria probatzen hasi da Meta. Astean zehar istorio bat nabarmentzea ere ahalbidetuko du, jende gehiagok ikus dezan, eta Superlike animatu bat bidaltzea, besteak beste.
Ez dute ChatGPTren funtzio erotikoa kaleratuko OpenAIk laguntzailea hobetzen duen arte
Konpainia teknologikoak funtzio hori data zehaztu gabe atzeratzea erabaki du, erabiltzaile heldu egiaztatuek eduki erotikoan sartzeko aukera izan dezaten. Sistemaren adimenean eta pertsonalizatzeko gaitasunean hobekuntzak egitea lehenetsi nahi dute.
AA "erabat kaltegarria" izan daiteke mentalki kalteberak diren pertsonengan, psikiatra batek ohartarazi duenez
Adimen Artifizialak "ez du kontzientziarik, ez du errukirik eta ez du maite" erabiltzailea, hortaz, "berdin zaio zer gertatzen zaion". Gainera, normalean "atsegina" izaten da, eta "erabiltzailari entzun nahi duen erantzuna ematen dio".
X, Meta eta TikTokek delituak egin dituzten ikertzeko eskatuko dio Espainiako Gobernuak Fiskaltzari
"Plataforma horiek gure seme-alaben osasun mentalaren, duintasunaren eta eskubideen aurka egiten ari dira. Estatuak ezin du horrelakorik onartu", azpimarratu du Pedro Sanchezek X sare sozialean.
Sare sozialak gehiegi erabiltzeak gazteak isolatzea eragiten du, ikerketa baten arabera
AEBko 120 unibertsitatetan 18 eta 24 urte bitarteko 64.988 gazteri egindako galdeketaren emaitzak argitaratu ditu gaur Journal of American College Health aldizkariak.
15 urtez azpikoei sare sozialak debekatzearen alde agertu da Txekiako Gobernua
X-en zabaldutako bideo batean, Txekiako gobernuburuak ziurtatu du espainiar edota frantziar estatuetan bultzatutako debekuarekin bat egiten duela.
TikToken diseinu "adiktiboak" Europar Batasuneko legea urratzen duela ondorioztatu du Bruselak
Europako Batzordeak zehaztu duenez, erabiltzaileak etengabe eduki berriekin "saritzen" dituenez, TikToken diseinuaren zenbait ezaugarrik pantailan mugitzen jarraitzeko beharra elikatzen dute, eta erabiltzaileen garuna "pilotu automatiko moduan" sartzea eragiten dute. Horrek portaera konpultsiboa izatea eta erabiltzaileen autokontrola murriztea ekar dezake. TikTokek esan du "erabat faltsua" dela bere diseinuak mendekotasuna sortzen duenik.