Elikagaien kontserbazioa neandertalek garatu zutela ondorioztatu dute zientzialariek
Iberiar penintsulan bizi zen neandertalak elikagaien kontserbatzekon teknika garatu zuen, Jarama VI Guadalajarako aztarnategian EHUren laguntzarekin egindako ikerketa baten arabera. Ikerketaren ondorioak Archaeological and Anthropological Sciences aldizkarian argitaratu dituzte.
Duela 50.000 urte Jarama VI aztarnategian bizi ziren neandertalak aztertu dituzte lan horretan. Antonio J. Romero Gasteizko EHUko campuseko Geografia, Historiaurrea eta Arkeologia Saileko Historiaurrea alorreko ikertzailearen arabera, hiru fase daude elikagaiak kontserbatzeko prozesuan.
Lehenengoan, ehiztariek oreinen haragia jaten zuten. EHUko ikertzaileak adierazi du haragi hori animaliaren hanketatik ateratzen zutela tira moduan, gero eguzkitan lehortu edo janaria ketu egiten zuten, kontserbatzeko. Horrez gain, oreinen larrua aprobetxatzen zuten arropa, estalkiak eta kanpamentuetarako osagarriak egiteko.
Bigarrenean, animalia belarjaleak ehizatzen zituzten udan eta udazkenean. Aro horretan klima oso hezea zenez gero, ibaiaren ur-goraldiak sarriagoak ziren, eta hori dela eta, “neandertalek interes handiagoa zuten baliabide begetalak ustiatzen ehizan baino”, ikertzaileen esanetan. Seguruenik ihiak eta ibai-bazterreko beste landare batzuk lantzeko erabili zituzten harriak topatu dituzte ikertzaileek hori ondorioztatzeko.
Horiez gain, neandertalek besteak beste zaldiak ehizatzeko erabili zuten leku bat topatu dute. Animaliak hil eta haien gorpuak zatitzen zituzten bertan. Ikertzailearen esanetan, zati batzuk jaten zituzten, saiheskiak eta bizkarrezurra, esaterako, baina zati gozoenak kanpamentura eramaten zituzten.
Horrela, Romerok azaldu duenez, neandertalek elikagaiak kontserbatzeko teknika garatu zuten eta ingurua eta urtaro bakoitzak ematen zizkien baliabideak ustiatzen jakin zuten.
Zure interesekoa izan daiteke
Gaspi argentinar youtuber ezaguna hil da, helikoptero istripu batean
Ibai Llanos bilbotarrak iaz antolatutako boxeo-ikuskizunaren izarretako bat izan zen Gaspi. Sei pertsona hil dira ezbeharrean.
Instagram eta Facebook mundu osoan erori dira
Akatsak 15:00ak aldera hasi dira plataforma horietan, eta erabiltzaileek ezin izan dute saioa hasi, mezuak bidali edota argitalpenak partekatu zein ikusi. Oraingoz ez dute argitu zerk eragin duen arazoa.
Adimen Artifiziala euskara indartzeko aukera ona da, baina nahitaezkoa da denon parte-hartzea
Adituen ustez, nahitaezkoa da denon parte-hartzea eta Adimen Artifiziala euskaraz erabiltzea, gero eta datu gehiago izan ditzan bere lana euskaraz ere ondo egiteko.
Neskek "bazterketa" jasaten dute bideojokoetan eta askok "nortasuna ezkutatzen dute", Deustuko Unibertsitatearen ikerketa baten arabera
Ikerketaren arabera, mutilek borroka eta kirol arloko bideojokoak nahiago dituzte, eta neskek irudiari eta dantzari lotutako edukiak kontsumitzen dituzte gehiago.
Metak harpidetza-planak martxan jarri ditu Whatsapp, Instagram eta Facebook aplikazioetarako
Instagram Plus eta Facebook Plus bertsioek 3,5 euro inguruko kostua izango dute hilean, eta Whatsapp Plusek, 2,5 eurokoa.
YouTube, Snapchat eta TikTok sare sozialek akordioa lortu dute "eragindako mendekotasunagatik" salatu zituen Kentuckyko eskolarekin
Akordioari esker, bertan behera gelditu da hezkuntza barruti batek sare sozialetako plataformen kontra abiatutako lehen epaiketa izango zena. Hala ere, oraingoz ez dituzte akordioaren inguruko xehetasunak eta baldintzak argitu.
Hamar pasahitz erabilienak "segundo batean baino gutxiagoan" asmatzeko modukoak dira, Ziur zibersegurtasun zentroaren arabera
Kontu garrantzitsu guztiek pasahitz propioa izatea gomendatu du Ziur Gipuzkoako Foru Aldundiaren Zibersegurtasun Industrialeko Zentroak, baita "pasahitz luze eta deszifratzeko zailak" aukeratzea zein pasahitz-kudeatzaileak erabiltzea ere.
Nor da John Ternus eta zer erronka izango du Appleren gidaritzan?
John Ternusek datorren irailaren 1ean kontseilari delegatu kargua hartuko du, eta Tim Cookekin alderatuta (operazioetan eta negozioan zentratuago dagoen), ingeniaritza arloari garrantzi handiagoa ematea aurreikusten dute adituek.
Tim Cookek Appleren CEO izateari utziko dio irailean, eta John Ternusek ordezkatuko du
Konpainia teknologikoak aho batez onartu du enpresaren burua ordezkatzea, eta irailaren 1ean gauzatuko da. Orduz gero, Cook administrazio-kontseiluaren presidente exekutiboa izango da.
RAM memorien krisialdia 2030era arte luza liteke, adituen arabera
Sektoreko fabrikatzaile nagusiak —Samsung, SK Hynix eta Micron— ekoizpen fabrika berriak sortzen ari dira arazo horri irtenbidea emate aldera, baina prozesu luzeak direnez, datorren urte amaierarako eskariaren % 60 betetzea lortuko dute, Nikkei Asiak jakinarazi duenez.