Euskaraz egindako lehen pelikula aurkitu dute Parisen
Josu Martinez EHUko ikertzaileak Gure Sor Lekua euskaraz egindako lehen filmaren kopia bat aurkitu du Parisko etxe batean. Duela 57 urte estreinatu zuten, eta galdutzat eman zuten. Bilbon egin dute aurkezpena Iñaki Goirizelaia EHUko errektoreak eta ikertzaileak berak. Filmari buruzko doktore-tesi bat egiten ari da Martinez, Josu Amezaga Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultateko irakaslearekin batera.
Ordu eta erdiko iraupena du Gure Sor Lekua dokumentalak, eta 1956an estreinatu zuten Hazparnen (Lapurdi). Bertakoa zen Andre Madre, pelikularen zuzendaria. Garaiko nekazari giroko bizitza ikus daiteke "zazpi lurraldetan", eta baita saregileen eta baserritarren lana ere.
Ikertzaileak azaldu duenez, diasporako euskaldunei zuzenduta zegoen dokumentala: zuzendariak berak bere garaian esan omen zuen irudiok ikusteak herrimina aseko liekeela. Egindako ikerketen arabera, bere helburua lortu zuen, eta atzerrian proiektatu zuten. Madrek egin zuen film bakarra izan zen, eta Jean Elizalde Zerbitzari idazle, apaiz eta euskaltzainak idatzi zuen.
Orain arte, euskarazko lehen filmak Gotzon Elortza getxotarrak egindako lau dokumental zirela uste zuten (1959an, 1960an, 1961ean eta 1962an eginak), baina garaiko hainbat prentsa artikulutan konfirmatu dutenez, Gure Sor Lekua euskaraz pentsatu eta egin zuten. Horregatik, ikertzaileek soinudun film bat eskuratzeko lanean ari dira, irudia eta soinua bide ezberdinetatik emititu zitezkeelakoan.
Ikerkuntzan aurrera egiteko asmoz, lanaren bertsio motz bat eskainiko dute abenduaren 20an Hazparneko Haritz Barne zinema-aretoan, Zinegin euskarazko zinemaldiarekin bat eginez. Bertan proiektatu zuten lehen aldiz. Helburua Hazparneko adinekoren batek pelikularen audioaren inguruko pistak ematea da. Kopia mutu bat da, eta horretarako bereziki egindako musikarekin lagunduko dute. Joserra Senperenak egin du musika, eta Xare Laborategiko Hertz laukoteak interpretatuko du.
Ikertzaileak ez du datu gehiagorik eman nahi izan, prozesu guztia bere doktore-tesian argitaratuko baitu, 2014. urtean.
Iñaki Goirizelaia EHUko errektoreak azaldu du "aurkikuntza bikaina" dela "gure herriaren ondare kulturala aberasten baitu, eta gure garaiko lehen euskarazko adierazpen artistikoak aztertzen baititu". Horrela, EHUk ikerketa horretan parte hartu izanak "harro" sentiarazten duela aitortu du.
Zure interesekoa izan daiteke
Aurora Beltranek Vianako Printzea Kulturaren Saria jaso du
Aurora Beltran abeslari nafarrak jaso du gaur 2026ko Vianako Printzea Kulturaren Saria, Los Arcosen, "hegan egin nahi izan duten eta, agian, ezin izan duten edo utzi ez dieten emakume guztiei eskainita".
Sortzaile, ekoizle eta plataformak batuko ditu Podcast Geltokia jaialdiak
Ostegunetik, hilak 28, hasita, Tabakalera Donostiako zentroak Podcats Geltokia audioaren jaialdiaren lehen edizioa hartuko du. Hiru egunez, audioaren munduan lanean ari diren eragileak bilduko ditu Tabakalerak eta EITBk bultzatu duten topaguneak.
Iruñeko Katedralak Valentinoren 25 pieza ezezagun ditu ikusgai
'Indito Valentino' erakusketak diseinatzaile italiarraren goi-mailako 25 pieza ezezagun bildu ditu lehen aldiz Iruñeko Katedralean. Inoiz erakutsi ez den bilduma baten parte dira lanak, eta Valentinoren nortasun-ezaugarri ezagunenetako batzuk erakusten dituzte eta erakusketa ekainaren 21era arte egongo da ikusgai.
GetxoPhoto jaialdia ostegunean hasiko da, "RESET" lelopean
20 urte beteko dituen honetan, GetxoPhoto jaialdia ostegunean hasiko da, ekainaren 21era arte, "RESET" izenburupean. Antolatu dituzten 23 erakusketetatik laurdena baino gehiago Punta Begoñan egongo dira. Ereagako pasealekua eta Algortako merkatua izango dira beste bi gune garrantzitsuak, eta azken horretan egingo dute urtebetetze festa. 233 argazki, 44 herrialde eta sistema berrabiarazteko gonbita edizio honetan.
Musika proiektuei bideratuko diete Durangoko Azokaren Sormen Beka aurten
Euskarri fisiko zein digitalean bi lan baino gutxiago argitaratu dituztenek hartu ahalko dute parte deialdian, irailaren 21a baino lehen. 15.000 euroz lagundutako lana euskarazkoa izango da, hitzik badauka, eta 2027ko Durangoko Azokan aurkeztuko da emaitza.
"Fantasia eta arrazoia": Goyaren artelan handiak biltzen dituen erakusketa, Arte Ederren Gasteizko Museoan
Gerraren hondamenak, Tauromakia, Burugabekeriak eta Kapritxoak dira, besteak beste, Francisco de Goyaren lau sail nagusietakoak. Erakusketa 2027ko otsailera bitarte egongo da Arte Ederren Gasteizko Museoan. Bestetik, Donostiako San Telmo museoan Goya protagonista duen erakusketa bat dago.
Ziburuko Euskal Liburu eta Disko Azokak “arnas-unea eta sorkuntzaren plaza” irekiko ditu
Ekainaren 6an, Euskal Liburu eta Disko Azoka egingo da Lapurdiko udalerrian, zazpigarrenez, Baltsan elkartearen eta Argia komunikabidearen ekimenez. Beñat Oihartzabal hizkuntzalaria omenduko dute.
Esther Ferrerrek jasoko du Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa Humanitateak, Kultura, Arteak eta Gizarte Zientzien Saria
Donostiar artistaren “nazioarteko proiekzioa eta arte garaikidearen berrikuntzan egindako ekarpen erabakigarriak” aitortu ditu sariaren epaimahaiak. Uztailean emango diote golardoa, Maddi Alberdi San Martin Eusko Ikaskuntza-Laboral Kutxa Gazte Sariaren irabazleari bezala.
Alejandro Gonzalez Iñarrituren hitzaldia astelehenean BBK Aretoan, 'Carne y Arena' erakusketaren inguruko jardueren barruan
Hitzaldia 19:00etan izango da, eta sarrerak eskuragarri daude jada, doan. Mexiko eta AEB arteko mugako migratzaileen eta errefuxiatuen esperientzia eta testigantzetan oinarritutako 'Carne y Arena' murgiltze esperientzia EITBko 5. platoan dago ikusgai martxoaren 16tik ekainaren 20ra arte.
2028rako Veneziako Biurtekoan espazio propioa izateko lanean ari da Euskadi
Hala iragarri du Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariordeak eta Kultura sailburuak Venezian egindako ekitaldi instituzionalean. "Aurrera egin nahi dugu, eta gure helburua da euskal sorkuntza artistikoa nazioarteko erakusleiho horretan etengabe proiektatzea", gaineratu du.