Zer egin dezaket nik Euskararen Egunean?
Zer egin dezaket nik euskararen alde? Horixe da 2016ko Euskararen Eguneko adierazpen bateratuak botatako galdea. Norberak hizkuntzaren alde asko egin dezakeela sinetsita, konpromiso pertsonalerako deia egin du ia 500 atxikimendu jaso dituen aldarriak.
Hari beretik tiraka, hamaikatxo dira Euskararen Egunaren harira antolatutako ekitaldiak. Aurten abenduaren 3a larunbata egokitu denez, hitzorduak ostiralera aurreratu dituenik bada, eta asteburu osoa ekitaldiz zipriztindu dutenak ere franko dira.
Hego Euskal Herriko hiriburuetan antolatutako ekimenen laburbilduma, segidan:
DONOSTIA
Ekitaldiz beteta dator Gipuzkoako hiriburuko agenda asteburu honetan: guztira, 170. Donostiako 15 auzoetan antolatu dituzte ospakizunak, gehienak abenduaren 2an eta 3an.
Abenduaren 2a
Mintzapraktika sustatzeko, urteroko Mintzodromoa egingo dute ostiralean San Telmo Museoan.
Donostiako Udalak udaletxean egingo du ekitaldi nagusia, 18:30etik hasita. Aurtengo lelotik tiraka, "Zer egin dezaket nik euskararen alde? 2016 adibide" izena jarri diote ekitaldi irekiari. Europako Kultur Hiriburutzaren baitan, urtean zehar euskara eta hizkuntza aniztasunarekin lotuta egin diren proiektuen berri emango dute.
Bertsolaritza maite dutenek, berriz, "Donostia bertsotan" saioa edukiko dute dagoeneko begiz jota. Ostiralean izango da, Imanol Larzabal aretoan (22:30). Amets Arzallus, Beñat Gaztelumendi, Uxue Alberdi eta Alaia Martin arituko dira oholtza gainean.

Arzallus eta Martin, taula gainean ibiliko diren bertsolarietako bi. Argazkia: EiTB
Ekitaldi bereziren baten bila daudenek, aldiz, Loiolara jo beharko dute. Mikel Pagadiren gidoiarekin auzotarrek grabatutako "Loiolako X Expedienteak" bideoa eskainiko baitute kultur etxean (19:00).
Etxeko txikienentzat, bi zita: "Lur eta Urtziren bidaia" ipuina (Amarako Ernest Lluck kultur etxean, 17:30ean) eta "Galtzagorriak" Txotxongillo Taldearen ikuskizuna (Martuteneko Etxarrienean, 18:00etan).
Gainerako ekitaldiak, auzoz auzo, DonostiaEuskaraz.eus webgunean.
Abenduaren 3an
Euskararen Egunean ere, denetarik izango da: bertso-saioak, umeentzako ekitaldiak, zinema euskaraz?
Aukera zabalaren artean, hiru ekimen aipagarri: Donostiako Kantu Zaharren Afaria izango da Kursaalen, 20:00etan. Bertaratzen direnek Ni Neu jatetxeak eskainitako afariaz gozatzeko aukera izango dute, eta kantutegi tradizionaleko abestiak kantatuz parte hartuko dute. ETBk grabatuko du afari-legea.
Larratxon, Juan Mari Irigoienen "Ipuin batean bezala" irakurriko dute plazan. 13:00etan da hitzordua. Ordu erdi lehenago, Martutenen, "Engraxi eta Klaus egun batez Martutenen" Juan Luis Zabalak idatzitako eta auzo horretako bizilagunek elkarlanean grabatu eta kontatutako ipuinaren aurkezpena egingo dute.
Gainerako ekitaldiak, hemen, auzoz auzo.
GASTEIZ
Arabako hiriburuan, azaroaren 26an hasi ziren Euskararen Eguna ospatzen, baina oraindik badago zer ikusi eta zer entzun.
Abenduaren 2an, ostiralez, Vitoria-Gasteiz itzulpen sariak banatuko dira, hauek ere Oihaneder Euskararen Etxean. Patxi Zubizarreta (Dalai Lamaren zaldiak) eta Koro Navarro (Katu beltza eta izumenezko beste ipuin batzuk) dira aurtengo saridunak.

Zubizarreta, artxiboko argazki batean. EiTB
Egun handirako, abenduaren 3rako, hainbat ekitaldi antolatu dituzte. Umeei zuzendutako batekin hasiko dute eguna. "Zikoinak" filma ikusgai izango da Florida zinemetan (12:00).
Arratsaldean, 19:00etan hasita, "Euskaraz Bizi Nahi dugu" bertso-bideoklipa aurkeztuko dute Oihaneder Euskararen Etxean. Hura amaituta, kalejira egingo dute Andre Maria Zuriaren plazaraino, eta hantxe, Geu elkarteak antolatuta, "Euskarak 365 egun kandelen mosaikoa" piztuko dute.
BILBO
Bizkaiko hiriburuak ere, euskaraz hartuko du arnasa datozen egunetan. Abenduaren 2an, literatura eta musika uztartuko dituen ikuskizuna izango da Bidebarrietako liburutegian (19:30). "Larruaren kodea da nola" izenpean, Agur Meabe idazlearen eta Mikel Inunziaga Inun musikariaren emariak batuko dituzte emanaldian.
Abenduaren 2an, Lauaxeta Sariak banatuko ditu Bizkaiko Foru Aldundiak (11:30). Aurten Ohorezko sari indibiduala Jose Angel Iribarrek jasoko du, eta taldekoa, berriz, Bizkaiko euskaltegiek. Juan Kruz Igerabide, Garazi Ugalde eta Hannot Mintegia dira beste saridunak.

Iribarri emango diote aurten Ohorezko Lauaxeta Saria. Argazkia: EiTB
Euskaltzaindia omentzeko, ekitaldi instituzionala egingo du Udalak, 13:00etatik aurrera.
Asko dira Bilboko auzoetan Euskararen Egunaren harira antolatukoak. Otxarkoagan honakoak prestatu ditu Mahatserri kultur elkarteak:
Eta Atxurin honakoak daude iragarrita:
IRUÑEA
Lehen aldiz, Euskararen Eguna ofizialki ospatuko dute Nafarroan, eta ekitaldi andana antolatu du Gobernuak Iruñean, Altsasun eta Tuteran.
Hiriburuan, haurrei zuzendutako emanaldiak eta kontzertuak daude aurreikusita abenduaren 3an. Etxeko txikienentzat, "Txantxariak" ikuskizuna eskainiko dute Antoniutti parkean, 11:30ean, kantuekin eta musikarekin jolas egiteko aukera izango dute 3 eta 12 urte bitarteko umeek.
Leku berean, baina 20:30ean, Irunberriko Altxatu hirukotearen kontzertua izango da. Eguna Oihan Vega DJ ezagunaren disko-festarekin bukatuko da.
Altsasun, "Euskaraz jolastu" haur jolasen ikuskizuna dago aurreikusita, Dindaia Fundazioaren eskutik, Iortia plazan, 11:00etatik 13:00etara. Horrez gain, euskarazko zinema zikloa antolatu dute. Abenduaren 3an bertan, 20:00etan, Jon Maiak zuzendutako "Gutik zura" dokumentala eskainiko dute. Biharamunean, 17:00etan, "Zikoinak" umeentzako filma emango dute.
Tuteran ere, "Euskaraz jolastu" haur ikuskizuna taularatuko dute, euskaraz eta gaztelaniaz, 17:00etatik 19:00etara, Lestonnac gizarte etxean.
Zure interesekoa izan daiteke
Eusko Jaurlaritzak Euskadiko Kultura Sistemaren Lege-proiektuaren zirriborroa aurkeztu du
Kultur sistema “antolatzea, koherentzia ematea eta sendotzea” da lege egitasmoaren helburua. Alegazioen epea martxoaren 20an irekiko da, “sektore kulturalaren, erakundeen eta herritarren ekarpenak jasotzeko”.
Sigur Rós talde islandiarrak Bilbon joko du irailaren 15ean
Emanaldia Euskalduna Jauregian izango da, Bilbao Orkestra Sinfonikoarekin batera. Kontzertua Robert Ames zuzendariarekin eta tokian tokiko orkestrekin egiten ari diren biraren parte da.
Gemma Cuervo aktorea hil da, 91 urte zituela
Antzokietako oholtza gainean egindako lanagatik eta telebistako programa zein telesailetan agertzeagatik oso ezaguna zen Bartzelonan jaio eta Madrilen hil den aktorea.
"Carne y arena" murgiltze esperientzia, gaurtik aurrera EITBren Bilboko egoitzan
Berez, joan den astean zen zabaltzekoa, baina, arrazoi teknikoak tarteko, atzeratu egin behar izan dute. Alejandro Gonzalez Iñarritu zinemagilearen instalazioa bisitatzeko sarrerak EITBren webgunean eskuratu ahal dira.
Hollywood, Oscar sarien 98. ekitaldirako prest
"Sinners" filmak markak hautsi ditu 16 izendapen jasota, eta "Sirat" Nazioarteko Film Onenaren saria jasotzeko izendatu dute. Emma Stone, Jessie Buckley, Rose Byrne, Timothee Chalamet, Leonardo DiCaprio eta Benicio del Toro izango dira galan protagonista nagusiak.
EITBren "Super Manterola" komedia berria grabatzen ari dira
Anjel Alkain, Iker Galartza eta Aitziber Garmendia daude aktoreen artean. Karmelo eta Luixito anaiak dira, biak mutilzaharrak, eta Bakartxo ilobarekin batera, Super Manterola dendaren ardura dute. Azpeitiko Erdi kalean grabatzen ari dira eta, oraindik emisio egunik zehaztu ez bada ere, barre-algarak egin egingo ditugu.
Korrikaren lehen kilometroak Parisen, aldarrikapenez beteta
Dozenaka lagunek hartu dute parte Korrikaren lehen kilometroetan, Parisen, eta Euskal Etxearen 70. urteurrena ere ospatu dute, besteak beste, Frantziako Estatuan euskararen ofizialtasuna aldarrikatuz.
“Los domingos”ek goya jo du
Alauda Ruiz de Azuaren pelikulak film onenaren, zuzendari onenaren, gidoi onenaren, emakumezko aktore protagonista onenaren eta antzeztaldeko emakumezko aktore onenaren sariak irabazi ditu Goya sarien 40. edizioan. Jose Ramon Soroizek gizonezko aktore protagonista onenaren saria jaso du, Maspalomasen egindako lanagatik, eta euskal zinemak zortzi sari bereganatu ditu guztira.
'Yellow Letters' filmak lortu du Berlinaleko pelikula onenaren Urrezko Hartza
Turkiako agintariek artista bikote baten aurka duten zentsurari buruzkoa da Ique lker Çatak zinemagile turkiar-alemaniarraren filma.
“Carne y arena” Alejandro Gonzalez Iñarrituren instalazioa, EITBren Bilboko egoitzan bisitagai
Bisitaria migratzaile eta errefuxiatuen bidaiaren zati baten erdian kokatzen duen “murgiltze esperientzia” martxoaren 11tik ekainaren 20ra paratuko dute EITBren egoitzaren 5. platoan. Sarrerak otsailaren 17tik aurrera egongo dira salgai, 11,21 euroan.