Eibarren armetan, euskal zinemaren inguruan
Gaur bertan, maiatzak 5 egun baino bete ez duela, aurkeztuko du Villanueva de San Andres izenaz sortutako hiri armadun/motordunean Josu Martinez EHUko irakasle, ikus-entzunezko komunikazioan doktore, Kultur Antropologian lizentziatu, ikertzaile zorrotz eta zinemagile adoretsuaren azkenaurreko atrebentzia-balentria; 278 orrialdeko Euskal Zinemaren Patuaren inguruko hausnarketa eder, oparo… maleziatsua; Irudiz eta euskaraz. Gure hizkuntzaren zinema. Gure zinemaren hizkuntza izenburuko lan ikaragarria, 2019an Eibarko Udalak UEUrekin lankidetzan antolaturiko XIV. Juan San Martin bekaren irabazle suertatu (ohore eta eskubide osoz) zen ekimen baten emaitza fundamentu handikoa. Hain sendoak ditu erroak eta zimenduak, ezen bat baino gehiago agertuko den kontra. Kontra bizian. Amorruz. Nerbioso. Izan ere, gu denok zordun agertzen gara orriotan.
Norekin zordun? Kreatura bitxi eta berezi askorekin. Zinema jaio orduko besteak asmakizun berria euskaraz nola izendatzeko liskar alferrikakoetan aritzen zirela, kamera edo antzeko tramankulurik hartu zuten nolabaiteko aitzindariekin. Haizeak eraman ditu beren izenak ahanzturaren amildegira. Ia inork ez zuen haien notiziyarik. Eta zuten gutxi horiek baztertu nahiago. Izan ere, nola onartuko luke euskal zinemaren komunitateak apez suizidarik eta emakume eskuin muturrekorik, aipu merezi dutenen artean?
Baina izan, baziren. Badakizkigu egun beren izenak eta ezagunak egiten zaizkigu bi egile horiek hartutako hil edo biziko erabakiak. Ezagunak egiten zaizkigu Itsasoaren alaba , Sagarren denbora, Debekatuta dago oroitzea, Barrura begiratzeko leihoak, Gure sor lekuaren bila, Jainkoak ez dit barkatzen, Caminho longe bezalako filmen autorea den doktore azeri-dotoreari esker.
Bai, ezin ukan: baditugu gure zinemaren Historian eta istorioetan 1941ean Uztaritzeko elizako kanpandorretik eskegita bere burua urkatu zuen apaizik eta monarkiko, antiparlamentario eta kontrairaultzailarena zen Action Française mungimenduaren jarraitzailea zen emakumerik. Izana bazuten. Izan sendoa. Izenak ere badakizkigu: Hendaian sortua, Gerra Handian soldadu eta euskaltzaleen artean ahots nagusienetakoa zen Edmond Blazy; Saran jaio eta naziek okupaturiko Frantzian hil zen Maddi Elissague, gazte-gaztetatik Ipar Euskal Herriko giro euskaltzaleak frekuentatzen hasi zen mademoiselle bakarra.
Bai Edmon bai Maddi ibili ziren artean indargabe zen euskal (edo) zinemagintza(edo)ren ertzetan. Baina Denborak eta Esker beltzeko joera gureak ahaztu dituzte.
Oraintxe arte. Nobela poliziakoa ematen duen Josuren tesiaren 50 orrialdean has zaitezkete, has gaitezke (denok) gure zorrak kitatzen, gu barkatzeko eskatzen. Bai Maddiri Ba Edmondi.
Hala ere, hori hasiera baino ez litzateke. Irakurri ahala, gure kulturaren mito batzuk eroriko dira aldareetatik: Oteiza, Basterretxea, Larruquert…. dardarizo zorigaizto batez sentituko baitugu askorentzat euskaldunok eta euskara museo batean gordetzeko moduko altxorra (hautsez betetakoa) baino besterik ez ginela… Irakur ezazue. Seguru armak (kamera edo zinemarako sarrerak) hartuko dituzuela gure pelikulen alde.
Zure interesekoa izan daiteke
"RESET" izango da Getxophotoren 20. urteurrenaren leloa, maiatzaren 28tik ekainaren 21era
Urteurrena ospatu, jaialdia birpentsatu, eta berrabiatu: horiek dira RESET 20. edizioaren helburuak. Ekimenen artean, 20 urteotako historia biltzen duen artxibo digitala, Alejandro Acinen El último lunes erakusketa eta aurreko edizioetako 7 proiektu berreskuratuta, begi berriz aurkezteko. Horrez gain, Portu Zaharreko Sirenoarekin photocalla antolatuko dute: izaera hibridoko pertsonaiaren agurra izango da.
Urrats historikoa eman du euskal ikus-entzunezkoen sektoreak: Zinemaren Akademia eratuko du
Etorkizuneko akademia espazio "inklusiboa eta anitza" izatea nahi dute, sektorearen garapena bultzatzeko balioko duena. Euskal Herriko 150 profesionalen baino gehiagoren babesa du ekimenak.
Euskal artea Veneziara itzuliko da 50 urte geroago
1976an, Franco hil eta urtebetera, Bienalak lekua egin zion euskal artistek bultzatutako programari, eta maiatzaren 6tik 8ra “I Baschi alla Biennale 1976/2026” programa instituzional, akademiko eta artistikoa garatuko dut Italiako hirian Eusko Jaurlaritzak eta hainbat aditu eta artistak.
Ikus-entzunezkoen euskal sektorea zinema akademia propio bat eratzeko aukera lantzen hasi da
Sektoreak aitortu du apirilaren 23rako dutela hitzordua jarrita, gogoeta prozesuari ekiteko. Nolanahi ere, "topaketa itxia eta erabat profesionala" izango dela argi utzi dute, eta horregatik, prozesua "errespetatzeko" eskatu diete komunikabideei. "Kanpoko dinamikek" ekimena "baldintzatzea" saihestu nahi dute.
Gero Axular Dantza Taldeak "Agoteak" lana estreinatuko du
90 minutuko ikuskizunean, 90 dantzarik 24 koreografia interpretatuko dituzte. "Gizarte irekiago, askatzaileago eta errespetutsuago baten aldeko aldarria" da lana, dantza taldeak azaldu duenez, eta apirilaren 19an estreinatuko dute, Victoria Eugenian.
Alejandro G. Iñarritu: "Bilbon egotea benetan sinbolikoa da niretzat"
Hotz zaplada batez hartzen du bisitaria, EITBren Bilboko egoitzaren 5. platoan, “Carne y arena” Alejandro Gonzalez Iñarritu mexikar zuzendariak sortutako errealitate birtualeko “esperientziak”.
Ura Bere Bidean jaialdiak hirugarren emanaldi bat izango du urriaren 22an
Aurresalmentan urriaren 23ko eta 24ko emanaldietarako sarrerak agortu ondoren, antolatzaileek hirugarren bat gehitzea erabaki dute, urriaren 22an, osteguna. Besteak beste, Olaia Inziartek, Eñaut Elorrietak, Zea Maysek edota Pantxoa eta Peiok hartuko dute parte aurtengo edizioan.
Korrontzik BECen amaituko du nazioartean egingo duen 50 kontzertuko birari
BECeko kontzertua "Mundua Dantzan" biraren amaiera izango da. Hain zuzen ere, 50 kontzertuko bira izango da, eta, besteak beste, Malaysia, Kanada eta Txekia Errepublikara iritsiko da.
Iñaki Viñespre: "Egia esan, espero nuen besteak gainetik egotea, oso saio ona egin baitzuten bost bertsolariek"
Lehenengo aldiz prestatuko da Euskal Herriko txapelketarako, eta txapela urruti duela uste badu ere, ahalik eta lanik txukunena egiten saiatuko dela esan du Arabako txapeldunak.
Bengoetxeak "begirada aldaketa" eskatu dio Gobernuari, 'Guernica' Euskadira ekartzeko
Guernica Picassoren koadroa Euskadira lekualdatzeko aukerak teknikoki aztertzeko eskatu du Ibone Bengoetxea Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariorde eta Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak "Egun on Euskadi" saioan egin dioten elkarrizketan.