Su Ta Gar: '30 urte geroago musikan jardutea ametsa da'
Hogeita hamar urte dira jaiotze basati batetik, lau gaztek, sentimenei jarraituz eta beldurraren eta gelditasunaren munstroa hilik, musikari heltzea erabaki zutenetik, hortzak estuturik.
Gauza asko aldatu dira bidean, eta hamaika garaipen eta zenbait galera pilatu dituzte ibilbide luzean eibartarrek, dagoeneko. Musika bizibide izatea lortu du Su Ta Garrek, sano borrokatuta, eta, horregatik -edo haatik-, musikari emanda bizi izan ditu azken hiru hamarkadak taldeak, doinuekiko eta mezuekiko grina aldiro berrituta, denbora joanaren zama pasioaren hegalek haizeztatuta, beti aurrera.
Orain, baina, atzera begira jarri dira, eta 30. urteurreneko bira berezia abiatu dute: maketako eta lehen bi diskoetako kantuak soilik eskainiko dituzte, eta emanaldiotan garai hartako ikus-entzunezko material argitaragabea erakutsiko dute.

Xabi Bastida, Asier Osoro, Borxa Arrillaga eta Aitor Gorosabel, taldearen hastapenetan
Hogeita hamar urte horietan, edo gutxiagoan, bizitzak xalotasuna ebatsi digu guri, nahitaez, eta jakitun gara duela hogeita hamar urteko Su Ta Gar ez direla itzuliko (nahi ere ez, iragan hori gugan dago eta egun direna dugu irabazteko entzuleok), ezta orduko zu hura ere, irakurle, ezta garai hartako ni ere ez, ez gaitezen engaina. Edo bai, engaina gaitezen bi orduz bira honetako emanaldietan, dagokion herriko aretoko sabaiari begira, begiak eta ukabilak hetsirik, ostera ere Aitor Gorosabelen ahotsari baturik “begiraaaaaaaaa!” arima-arimatik oihukatzen dugun bitartean.
Gorosabel taldeko sortzailekidearekin berekin hitz egin dugu Bilbon, bira aurkeztu duten egunean.
Aldaketak aldaketa, zerk uste duzu definitzen duela bai hastapenetako bai gaur egungo Su Ta Gar?
Hogeita hamar urtean denak aldatzen gara, eta gaur egun ez dugu duela hogeita hamar urteko energia, gauza askotan. Baina beti saiatu gara sentitzen dugunarekin fidelak izaten, eta nik uste dut horrela dela oraindik ere.
Su Ta Garrek zerbait badauka, sentitzen duguna eta pentsatzen duena garbi erakusten duela da.
30 urteko ibilbidean mugarri bat zehaztu beharko bazenu, zein izango litzateke?
Borxaren istripua izan zen mugarri argiena. Horrek taldearen hasiera eta geroa bereizi zituen. Berarekin, lehenengo hiru diskoak grabatu genituen, eta taldea bere onenean zegoen. Harrezkero, orain dago taldea indartsuen.
Galera horren ondoren, taldea berreraikiz joan gara, nolabait esateko.

Borxa Arrillaga, Su Ta Garren kontzertu batean. Istripu baten ondorioz, mugikortasuna galdu zuen 1995ean.
Gauzak zeharo aldatu dira hogeita hamar urtean musikaren panoraman eta, oro har, gizartean. Gaur egun eskura daukagunetik, zer eskertuko zukeen 1988ko Aitor Gorosabelek?
Ordenagailuarekin lan egin dut, eta gaur egun telefonoan grabatzen ditut gauzak... Egia da ezin dudala ulertu orduan zelan egiten nuen hori. Kantua momentuan egin, gitarra hartu eta jo egiten genuen; eta estudioan ere, askoz gehiago dira aukerak gaur egun.
Orain harrituta gelditzen naiz, orduan nola lan egiten genuen pentsatuta. Ez nukeen faltan botako gaur egungo ezer, baina orain bai botatzen dut faltan ezer gabe nola jarduten ginen orduan.
Zer etorri zaio burura 2018ko Aitor Gorosabeli, esaterako, “Infernurako bidean” maketako kantua berreskuratzean?
Harrituta gelditzen naiz kantu horiek berreskuratzean. Urte asko pasatu dira, eta ez naiz gogoratzen nola sortu nituen kantu horiek, buelta asko eman ote genizkien edo ez. Baina oso kantu osoak direla ikusten dut, freskoak, eta ez dut gogoan gehiegi sufritu izana beroriek sortzeko, bat-batekotasun handikoak dira.
Orain, buelta gehiago ematen dizkiozu gauzei, nik bai behintzat, eta ez dakit orain kantu horiek aterako liratekeen. Seguru asko, ez nituzke berdin sentituko, baina puntazo bat da jotzea. Denboran kristoren bidaia egitea da.
Eta zer pentsatuko luke, aldiz, duela hogeita hamar urteko Aitor Gorosabelek Su Ta Garren azken diskoko kantu bat entzungo balu?
Ez dakit. Nik uste dut pilo bat gustatuko litzaiokeela, eta orain sortzen ditugunean gelditzen garen baino harrituago geldituko litzatekeela.
Maketako eta lehen bi diskoetako kantuen hitzak (eta aurrerago idatzitako beste batzuk) garai latz baten isla eta lekukotasun dira. Herri kulturaren aldetik, herri honen historiaren kontakizun bat egin duzuela sentitzen duzue?
Ez da aurretik pentsatutako ezer izan, eta herriak eman duen zerbait garela esango nuke, gizartearen zati baten ispilua, Euskal Herrian gertatu diren hainbat gauzaren aurrean.
Dena den, guk ez dugu asmatu ez euskara, ez heavy metala ezta gai politiko eta sozialak jorratzen dituzten hitzak ere. Guk hori batu genuen, 14 edo 15 urterekin barneratuta genuena zelako.
Beste edozeinek isla zezakeena islatu dugu, metala eginez eta euskaraz.

Igor Diez, Xabi Bastida, Aitor Gorosabel eta Galder Arrillaga, bira aurkezteko prentsaurrekoan
Eta nola bizi izan zenuten hori guztia jaso eta maketan zein lehen bi diskoetan kaleratzeko esperientzia?
Orain ere amets bat bizitzen ari gara, 30 urte geroago Euskal Herrian musikan jardutea nahikoa amets da.
Bada, pentsa zer izan zen 18 urterekin musikazaletasun eta pentsaera berdina genuen lagun talde bat kontzertuak ematen egotea bat-batean, estudio profesionaletan grabatzea, plazak jendez gainezka ikustea… Eta gainera, heavy metala egiten! Pentsatzen genuen jendeak ez zuela gure proposamena onartuko, eta amets bat izan zen.
Nolakoak izango dira birako kontzertuak?
30 urte atzera egiteko bidaia izatea nahi dugu, baina nostalgiarik gabea, ezpada bide hori egin ahal izateak ematen digun poztasunetik begiratuta.
Gure hastapenak gogoratu eta bizi, eta garai hartan bizi izan ez dituztenentzat kanta horiek jo. Orduko kantu esanguratsuenak jo ohi ditugu gure kontzertuetan, baina oraingoan maketa eta Jaiotze basatia diskoa osorik joko ditugu, eta Hortzak estuturik diskoko kantu batzuk ere bai.
Gainera, garai hartako irudiak erakutsiko ditugu, eta ezagutu ez gintuztenek ikusi ahalko dute nolakoak ginen eta zelako kontzertuak ematen genituen duela 30 urte.

Aitor Gorosabel, 1993ko kontzertu batean
Aurrera begira, kantu berririk sortzen-edo hasi zarete?
Bai, biraren aurretik hasi ginen lokalean kantu batzuk prestatzen. Orain, alde batera lagata daukagu hori, baina, bira bukatzen denean, berriro helduko diegu eta gure asmoa da datorren urterako, lehenago edo beranduago, disko berri bat kaleratzea.
Su Ta Gar luzerako izango dugu, beraz
Gustatuko litzaiguke berrogeigarrena ere ospatzea. Urte asko dira hau gure ogibidea bihurtzeko apustua egin genuela, eta lortzen ari gara, hobeto edo okerrago. Horren alde borrokatzen jarraituko dugu. Gure bizitzako bi herenak honetan egin ditugu, eta esango nuke ez dakigula beste modu batean bizitzen.
Momentua bizi dugu, eta aurrera begira gaude. Epe motzeko mugarriak jarri, eta horiek betetzen jarraituko dugu.

Hauek dira “Su Ta Gar. 30 urte” birako kontzertuen datak:
Azaroak 9: Atarrabia (Totem)
Azaroak 15: Bartzelona (Apolo 2)
Azaroak 24: Durango (Plateruena)
Abenduak 1: Donostia (Intxaurrondo KE)
Abenduak 8: Berlin (Clash)
Abenduak 15: Biarritz (Atabal)
Abenduak 22: Gasteiz (Jimmy Jazz)
Abenduak 28: Bilbo (Santana 27)
Zure interesekoa izan daiteke
Nafarroako Orkestra Sinfonikoak Lorca eta Falla batuko ditu Nafarroako Unibertsitateko Museoan
Nafarroako Orkestra Sinfonikoak Manuel de Falla konpositorea eta Federico García Lorca poeta batuko ditu De lo local a lo universal kontzertuan, otsailaren 5ean, Nafarroako Unibertsitateko Museoan (MUN). Musika proposamena Fallaren jaiotzaren 150. urteurrenarekin bat dator, eta XX. mendeko abangoardiak aztertzen ditu. Ignacio García-Vidalek zuzendutako entsegua bisitatu dugu.
Bad Bunnyk historia egin du Grammy sarietan, eta ICEren aurkako aldarria egin du: "Ez gara basatiak, gizakiak gara, eta amerikarrak"
Bad Bunny abeslari puertorricarrak ICEren ekintzak gaitzetsi ditu Grammy saria jasotzean: "Jainkoari eskerrak eman aurretik, ICE kanpora esango dut". Billie Eilishen hitzaldia ere argia eta zuzena izan da: “Inor ez da ilegala lapurtutako lurraldean”. Beste batzuek ere salatu zuten Trumpek migratzaileekin eta horren kontra protestatzen ari direnekin duen jokabidea.
Grammy sarien 68. edizioko palmaresa
Kendrick Lamarreck bereganatu ditu sari gehien Grabazio Arte eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia Nazionalaren sarien gauean.
Grammy sariak irabazi dituzten artistek ICEren aurka egin dute oholtza gainetik
Grammy sarien 68. edizioa egin dute bart, Los Angelesen, eta Bad Bunnyk, Billie Eilishek eta beste hainbat artistak ICE kritikatu dute oholtza gainetik. Kendrick Lamarrek batu ditu sari gehien, eta Olivia Dean izendatu dute artista berri onena.
Bruce Springsteenek ICE Minneapolisen zabaltzen ari den indarkeriaren kontrako abestia argitaratu du
Streets of Minneapolis bi egunean idatzi eta grabatu du New Jerseyko musikariak, “hiria suntsitzen ari den Estatu-izuaren” aurrean, eta “bizilagun migratzaile errugabeei eta Alex Pretti eta Renee Goodi”, AEBko Immigrazio Kontrolerako eta Aduanetarako Zerbitzuaren esku hildako herritarrei, eskaini die.
Neil Youngek bere musika doan jarri du groenlandiarren eskura
Kanadar musikariak bere katalogoa Amazon Music plataformatik aterako duela ere iragarri du, eta kantu horiek eta hainbat film Groenlandiako herritarrei urririk lagatzea erabaki du, AEBren anexio mehatxuaren aurrean.
Elkar argitaletxea zigortu dute, Hertzainak taldearen kantuak baimenik gabe ustiatzeagatik
Donostiako merkataritza epaitegi batek 21.473,05 euroko kalte-ordaina aitortu die taldeko hiru kideri, “kalte ekonomiko eta moralagatik”. Epaia ez da irmoa, eta helegitea aurkez daiteke Gipuzkoako Auzitegian.
Zea Mays disko berria grabatzen hasi da, Ingalaterran
Errekaldeko taldeak hainbat kantu landu ditu Dave Izumi ekoizlearekin batera, eta grabazioa datozen hilabeteetan osatuko du, hainbat estudiotan, urte amaieran disko berri bat argitaratzeko helburuarekin. Laukoteak Dave Izumi ekoizlearekin (Billy Bragg, Natalie Imbruglia, James Bay...) lan egin du grabazioaren lehen fase honetan. Taldeak aurreratu duenez, lan berriak "etapa berri bat markatuko du taldearen ibilbidean, 30 urteko ibilbidera hurbiltzen ari baita".
Abian da Euskal Herriko Orkestra Barrokoa
Euskal Herriko eta kanpoko musikariez zein musika barrokoaren interpretazioan formatzen ari diren gazteez osatuta dago taldea. Otsailaren 26an Arriaga antzokian (Bilbo) eta otsailaren 28an Kursaalen (Donostia), "Masquarade" ikuskizuna aurkeztuko dute. Enrike Solinis zuzendari artistikoak gidatuta, entsegu irekia egin dute Galdakaoko Torrezabal kultur etxean.
Gontzal Mendibil: “Ekitea gustatzen zait, eustea baino gehiago”
Zeanuriko musikariak mende erdiko ibilbide musikala ospatuko du asteazkenean, urtarrilak 21, Arriaga Bilboko antzokian. Kantu zerrendan, ez dute huts egingo “Bagare”, “Herria maitatzeko” “Kapitalismoak” eta “Merezi ote”ren mailako kantu historikoek, eta abesti berriagoak ere entzungo dira. Aurrerago jarraipena izango duen formatu honetan (kontzertu gehiago egongo dira), zortzi musikari, bi korista, Beti Jai Alai dantza taldea eta Easo abesbatza izango ditu lagun Mendibilek. Emanaldiaren atarian, entsegu betean harrapatu eta berarekin hitz egin dugu, honetaz eta hartaz.