Altuna eta Esnalen lanari aitortza, euskal zinema osoa omendu duen gala handian
Bere festa handiaz gozatu du euskal zinemak Donostiako Zinemaldian. Urtero bezala, iragana ospatzeko eta etorkizunera begiratzeko parada hartu du euskal ikus-entzunezkoak. Gainera, industriako askotariko langileak biltzen dituen festan, Victoria Eugenia antzokian, aurten guztiek izan dute gogoan Euskal Herritik milaka kilometrora, Palestinan, Israel egiten ari den genozidioa. Hura salatu eta okupazioarekin bukatzeko eskatu dute zinema munduko profesionalek.
Euskal Zinemaren Galaren erdigunean gure industriaren izen entzutetsu bati ematen zaion ohorezko Zinemira saria egoten da. Aurten 20 urte atzera egiteko balio izan digu, euskal zinemaren mugarrietako bat jarri zuten Asier Altuna eta Telmo Esnal zuzendariek jaso baitute.
Atzo Altunak, aktualitate betean, Karmele lanaren estreinaldia ekarri du Zinemaldira, eta gaur, berriz protagonista atzera begira, orain dela bi hamarkadako Aupa Etxebeste ospatuta, Esnalekin batera. Zinemaldian bertan estreinatu zen, euskararik gabeko hamarkada luze bati bukaera emanez.
Iban Garate eta Ramon Agirre aktoreek gogorarazi duten moduan, euskaldun guztion imajinarioan iltzatuta geratu zen lana izan zen “Aupa Etxebeste” komedia. Ondoren, elkarrekin ala bakoitzak bere aldetik, fikzio gogoangarriak eta euskal kulturaren erakusleiho izan diren dokumentalak utzi zizkiguten.
Esnalek eta Altunak “Aupa Etxebeste” egin zuen talde artistiko guztiarekin konpartitu dute. Eta, are lehenago, “gazteak zireneko” garai horretan, ilusioa partekatzen zuten guztiei eskaini die saria. Laburrak egiten zituzten, eta horretan Kimuak programak izan duen garrantzia eskertu dute.
Bientzat pelikulak euskaraz egitea erabat naturala da. Nola ez? Zinema familia artean egin dute beti. Hala ere, garai batean euskaraz ekoiztea amets bat zen, eta Zinemira jaso dutenek leiho erraldoia ireki zioten hizkuntzarictoria Eugenia antzokian bilduta zeuden zinema munduari.
Euskal Zinemaren Gala
Duela 20 urte "Aupa Etxebeste!" zuzendu zuten Asier Altunak eta Telmo Esnalek jaso dute 2025eko Zinemira saria
Euskarari bidea zabaldu zioten zuzendariek merezitako omenaldia jaso dute Euskal Zinemaren Galan, Donostiako Zinemaldiaren barruan. Pelikula horretako Iban Garate eta Ramon Agirre aktoreek eman diete saria.
EITBk ematen duen Egile Berriak saria Sara Fantovarentzat izan da. Berriki estreinatu duen Jone, batzuetan (Zinemira saileaz gain, Euskal Herriko aretoetan ere ikusgai dago) merezimendu nahikoa izan da gazte bilbotarrarentzat ibilbide esanguratsua izango duela aurreikusten denari aipamena egiteko.
Unai Iparragirre ETBko zuzendariak eman dio saria hasiberriari. Euskal eta euskarazko ekoizpenaren arrakasta baliotuta, sektore osoa zoriondu du: “Gure herria, gure ohiturak eta gure errealitatearen eta gure hizkuntzaren enbaxadoreak zarete munduan zehar”.
Edadismoaz eta familia harremanez sakondu du Fantovaren lanak. Bide berrien hastapenetan, eta batez ere pelikula bat egitean, “konfiantza eta laguntza” behar-beharrezkoa dela jakitun, bidea egiten ahalbidetzen diotenei eskerrak eman die, familiatik hasita eta Bilboko Konpartsak bezalako herri mugimendura arte.
Euskal Zinemaren Gala
Sara Fantova "Jone, batzuetan" pelikulako zuzendariak eskuratu du EITB Egile Berriak saria
Aurretik bide luzea duten egileak saritzen ditu EITBk urteko Euskal Zinemaren Galan, eta aurten bere lehen lana zine aretoetara ekarri duen zinegile bilbotarrarentzat izan da. "Konfiantza eta laguntza" emandako guztiei eskertu die.
Sara Cozarrek eta Joseba Apaolazak Zinemaldi hau historiko egiten duten hainbat datu izan dituzte gogoan, aste osoan zehar buruan izan ditugunak: guztira 38 euskal ekoizpen; 25, euskaraz, eta horietako hiru Sail Ofizialean (EITBren partaidetzarekin), eta lehendabiziko aldiz euskarazko telesail bat jaialdiko sail nagusian: Zeru ahoak.
Urteko gidoi onenaren SGAE saria Borja Cobeagak eskuratu du, “Los aitas” filmagatik. Donostiarrak pelikulak idazten jarraituko duela agindu du, baina ez dio utziko filmak zuzentzeari. Bestalde, EAB Bultzada Saria Miren Gaztañaga aktorearentzat izan da.
EZAE saria leihatilan arrakasta handiena izan duen pelikulari eman dio Alfonso Benegas presidenteak Infiltrada pelikulari. Arantxa Etxebarria zuzendariak ekoizleei eurei eskaini die saria, eta horietako ekoizleak bere gain hartu du berez publikoak, publiko zabal batek, eskaintzen duen errekonozimendua.
Hainbeste pelikularen ekoizpenean aritu den Aintzane Perez de Palomarri ere omenaldi ederra egin dio euskal zinemaren munduak. Ikus-entzunezko sektoreaz duen ezagutzaz lagunduta, bere erretiroa baliatuta hitz politak eskaini diote.
Sari guztiak banatu eta omenaldiei bidea ireki aurretik, publikoa zur eta lur utzi du ZETAK taldeak. Hori izan da aurtengo sorpresa handia. Pello Reparazek mitoen inguruko ikuskizuna ekarri dio Victoria Eugenia antzokian bilduta zeuden zinema munduari.
Euskal Zinemaren Gala
Mitoak euskal zineman ere errotuta, ZETAKen esku
Sorpresa handia izan da Euskal Zinemaren Gala Handiaren hasiera. Joaldunek, Pello Reparazek eta Yune Nogeirasek Mitoaroa ikuskizunaren zatitxo bat ekarri dute Victoria Eugenia antzokira.
Zure interesekoa izan daiteke
Ikusi primizian “Cada día nace un listo” filmaren aurrerapena
Arantxa Echevarria zuzendariaren (“Carmen y Lola”, “Chinas”, “La infiltrada”) akziozko komedia beltzak EITBren parte hartzea du, eta ekainaren 5ean iritsiko da zinema aretoetara. Satira honetan, “pikarokeria, anbizioa eta itxurakeria” azaltzen dira, eta antzeztaldean daude Hugo Silva, Susi Sánchez, Dafne Fernández, Markos Marín, Marina Ostolaza, Javier Tolosa eta Sofía Otero.
Zinema jendaia Bizkaia Zubitik zintzilika
Hantuste eta txulo agertu da "¿Cómo hemos llegado a esto?" filma Euskal Herriko bizpahiru pantailatan, izenburu ezin aproposagoarekin.
Javier Ginerrek urriaren 30ean estreinatuko du bere lehen film luzea
Esta soledad pelikulan, barakaldar zinemagileak, Yo adicto serie sarituaren egileak, “anabasaren eta bakardadearen samurtasun basatiz bizirauten duten bi gazte” irudikatu ditu.
FANTek "Bajo tus pies" filma estreinatuko du
Fant Bilbao zinema jaialdiaren 32. edizioa maiatzaren 8tik 16ra izango da, baina, aurretik, Bajo tus pies Cristian Bernard zuzendariaren film luzea emango du astelehen honetan; Urko Olazabal eta Sofía Otero aktoreek parte hartzen dute, eta beraiekin hitz egin dugu, eta Ibai Atanes eta Maribel Verdú ere ageri dira antzeztaldean.
“Sucia” eta “Black water” sarituko ditu Giza Eskubideen Zinemaldiak
Bàrbara Mestanza eta Marc Pujolarren dokumentalak film luze onenaren Ikusleen saria jasoko du, eta Black water Natxo Leuzaren lanak Amnesty International saria. Gaur bukatuko da jaialdia, eta Imanol Uribek ohorezko saria jasoko du.
Imanol Uribe: "Intolerantziaren aurkako borrokak gidatu nau"
Euskal zinemagileak, La fuga de Segovia, La muerte de Mikel, Días contados eta El rey pasmado filmen egileak, Donostiako Giza Eskubideen Zinemaldiaren sari berezia jasoko du ostegun honetan, "errealitateari atxikia" duen zinemari esker.
Lara Izagirre “Yerma”ren bertsio garaikide eta urbanoa filmatzen ari da euskaraz
Zinemagilearen hirugarren film luzearen protagonistak Ane Pikaza eta Aitor Borobia dira, eta Maria Goiricelayarekin batera dago idatzita, Lorcaren lan hori antzerkirako arrakastaz moldatu zuen antzerkigilearekin.
Euskal zinemak ongietorria egin dio Maialen Belokiri
Jose Luis Rebordinosek, lekukoa emango dion zuzendariak, eta Koldo Almandoz eta Lara Izagirre zinemagileek Beloki Zinemaldiko buru izendatu izanaz hitz egin digute.
Maialen Beloki izango da Donostiako Zinemaldiaren zuzendaria 2027tik aurrera
Zinemaldiaren Administrazio Kontseiluak aho batez aukeratu du Beloki, Jose Luis Rebordinosen ondorengo gisa.
Lander Garro: "Memoria pertsonaia bat gehiago da 'Lutxi eta zuhaitza'n"
1987an Pasaian, Guardia Zibilaren esku, egoera nahasian hilik gertatu zen Lucía Urigoitia ETAko kidearen istorioa kontatzen du dokumentalak. Fikziozko zatiak eta lekukoen adierazpenak uztartzen ditu Lander Garroren pelikulak.