Altuna eta Esnalen lanari aitortza, euskal zinema osoa omendu duen gala handian
Bere festa handiaz gozatu du euskal zinemak Donostiako Zinemaldian. Urtero bezala, iragana ospatzeko eta etorkizunera begiratzeko parada hartu du euskal ikus-entzunezkoak. Gainera, industriako askotariko langileak biltzen dituen festan, Victoria Eugenia antzokian, aurten guztiek izan dute gogoan Euskal Herritik milaka kilometrora, Palestinan, Israel egiten ari den genozidioa. Hura salatu eta okupazioarekin bukatzeko eskatu dute zinema munduko profesionalek.
Euskal Zinemaren Galaren erdigunean gure industriaren izen entzutetsu bati ematen zaion ohorezko Zinemira saria egoten da. Aurten 20 urte atzera egiteko balio izan digu, euskal zinemaren mugarrietako bat jarri zuten Asier Altuna eta Telmo Esnal zuzendariek jaso baitute.
Atzo Altunak, aktualitate betean, Karmele lanaren estreinaldia ekarri du Zinemaldira, eta gaur, berriz protagonista atzera begira, orain dela bi hamarkadako Aupa Etxebeste ospatuta, Esnalekin batera. Zinemaldian bertan estreinatu zen, euskararik gabeko hamarkada luze bati bukaera emanez.
Iban Garate eta Ramon Agirre aktoreek gogorarazi duten moduan, euskaldun guztion imajinarioan iltzatuta geratu zen lana izan zen “Aupa Etxebeste” komedia. Ondoren, elkarrekin ala bakoitzak bere aldetik, fikzio gogoangarriak eta euskal kulturaren erakusleiho izan diren dokumentalak utzi zizkiguten.
Esnalek eta Altunak “Aupa Etxebeste” egin zuen talde artistiko guztiarekin konpartitu dute. Eta, are lehenago, “gazteak zireneko” garai horretan, ilusioa partekatzen zuten guztiei eskaini die saria. Laburrak egiten zituzten, eta horretan Kimuak programak izan duen garrantzia eskertu dute.
Bientzat pelikulak euskaraz egitea erabat naturala da. Nola ez? Zinema familia artean egin dute beti. Hala ere, garai batean euskaraz ekoiztea amets bat zen, eta Zinemira jaso dutenek leiho erraldoia ireki zioten hizkuntzarictoria Eugenia antzokian bilduta zeuden zinema munduari.
Euskal Zinemaren Gala
Duela 20 urte "Aupa Etxebeste!" zuzendu zuten Asier Altunak eta Telmo Esnalek jaso dute 2025eko Zinemira saria
Euskarari bidea zabaldu zioten zuzendariek merezitako omenaldia jaso dute Euskal Zinemaren Galan, Donostiako Zinemaldiaren barruan. Pelikula horretako Iban Garate eta Ramon Agirre aktoreek eman diete saria.
EITBk ematen duen Egile Berriak saria Sara Fantovarentzat izan da. Berriki estreinatu duen Jone, batzuetan (Zinemira saileaz gain, Euskal Herriko aretoetan ere ikusgai dago) merezimendu nahikoa izan da gazte bilbotarrarentzat ibilbide esanguratsua izango duela aurreikusten denari aipamena egiteko.
Unai Iparragirre ETBko zuzendariak eman dio saria hasiberriari. Euskal eta euskarazko ekoizpenaren arrakasta baliotuta, sektore osoa zoriondu du: “Gure herria, gure ohiturak eta gure errealitatearen eta gure hizkuntzaren enbaxadoreak zarete munduan zehar”.
Edadismoaz eta familia harremanez sakondu du Fantovaren lanak. Bide berrien hastapenetan, eta batez ere pelikula bat egitean, “konfiantza eta laguntza” behar-beharrezkoa dela jakitun, bidea egiten ahalbidetzen diotenei eskerrak eman die, familiatik hasita eta Bilboko Konpartsak bezalako herri mugimendura arte.
Euskal Zinemaren Gala
Sara Fantova "Jone, batzuetan" pelikulako zuzendariak eskuratu du EITB Egile Berriak saria
Aurretik bide luzea duten egileak saritzen ditu EITBk urteko Euskal Zinemaren Galan, eta aurten bere lehen lana zine aretoetara ekarri duen zinegile bilbotarrarentzat izan da. "Konfiantza eta laguntza" emandako guztiei eskertu die.
Sara Cozarrek eta Joseba Apaolazak Zinemaldi hau historiko egiten duten hainbat datu izan dituzte gogoan, aste osoan zehar buruan izan ditugunak: guztira 38 euskal ekoizpen; 25, euskaraz, eta horietako hiru Sail Ofizialean (EITBren partaidetzarekin), eta lehendabiziko aldiz euskarazko telesail bat jaialdiko sail nagusian: Zeru ahoak.
Urteko gidoi onenaren SGAE saria Borja Cobeagak eskuratu du, “Los aitas” filmagatik. Donostiarrak pelikulak idazten jarraituko duela agindu du, baina ez dio utziko filmak zuzentzeari. Bestalde, EAB Bultzada Saria Miren Gaztañaga aktorearentzat izan da.
EZAE saria leihatilan arrakasta handiena izan duen pelikulari eman dio Alfonso Benegas presidenteak Infiltrada pelikulari. Arantxa Etxebarria zuzendariak ekoizleei eurei eskaini die saria, eta horietako ekoizleak bere gain hartu du berez publikoak, publiko zabal batek, eskaintzen duen errekonozimendua.
Hainbeste pelikularen ekoizpenean aritu den Aintzane Perez de Palomarri ere omenaldi ederra egin dio euskal zinemaren munduak. Ikus-entzunezko sektoreaz duen ezagutzaz lagunduta, bere erretiroa baliatuta hitz politak eskaini diote.
Sari guztiak banatu eta omenaldiei bidea ireki aurretik, publikoa zur eta lur utzi du ZETAK taldeak. Hori izan da aurtengo sorpresa handia. Pello Reparazek mitoen inguruko ikuskizuna ekarri dio Victoria Eugenia antzokian bilduta zeuden zinema munduari.
Euskal Zinemaren Gala
Mitoak euskal zineman ere errotuta, ZETAKen esku
Sorpresa handia izan da Euskal Zinemaren Gala Handiaren hasiera. Joaldunek, Pello Reparazek eta Yune Nogeirasek Mitoaroa ikuskizunaren zatitxo bat ekarri dute Victoria Eugenia antzokira.
Zure interesekoa izan daiteke
Werner Herzog, Donostia saria
Zuzendari, gidoilari, ekoizle eta aktore alemaniarrari Zinemaldiko ohorezko sari ospetsuenetako bat emango diote. Herzogek inaugurazio-ekitaldian jasoko du saria, eta bere azken filma aurkeztuko du: Bucking Fastard.
Manolo Solo espainiar aktorea hil da
Andaluziar aktoreak, "Cerrar los ojos" eta "Una quinta portuguesa" flimen protagonistak, 62 urte zituen.
Hamalau zinemagilek beren lehen edo bigarren filmak aurkeztuko dituzte New Directorsen
Javier Giner barakaldar zuzendariak “Esta soledad” bere estreinako pelikula aurkeztuko du Zinemaldiaren atal honetan.
Eta sirenek kantu ez bazuten egin?!
Sirenen isiltasunaren kontra (edo alde) egin behar izan zuten borroka The Odissey filmaren musikaz arduratu zirenek, Suedian jaiotako Ludwig Göransson musikari hiru Oscar sariduna buru zela. Erabaki sendoak, ezin utzizkoak hartu zituzten. Lehengo eta kasik garrantzi handienetakoa: orkestrarik ez zen izango.
Urriaren 9an iritsiko da zinemetara “Inurri itsuak” Igor Legarretaren filma
Euskarazko pelikulak Ramiro Pinillaren eleberri bat du oinarri, eta antzeztaldea Urko Olazabal, Itziar Ituño, Josean Bengoetxea, Miren Gaztañaga eta Carlos Santosek osatzen dute.
Pablo Larrain, Mike Leigh eta Yesim Ustaoglu lehiatuko dira Donostiako Urrezko Maskorra lortzeko
Zinemagile horien film luze berriak Donostia Zinemaldiko Urrezko Maskorra lortzeko lehiatuko dira, Nicole Garcia, Maha Harada, Hans Petter Moland eta Benjamín Naishtaten azken lanekin batera.
Ione Hernandezen "Hermanas" filma Torontoko zinema jaialdian estreinatuko da
Pelikulak EITBren babesa du, eta Bizkaiko eta Madrilgo hainbat tokitan filmatu dute. Elena Anaya eta Emma Suarez aktoreak dira protagonistak.
Mikel Gurrea, Koldo Almandoz eta David Perez Sañudoren film berrienak Zinemaldiko Sail Ofizialean izango dira
“Sants” Mikel Gurrearen filma Urrezko Maskorrerako lehian arituko da Donostiako zinema jaialdian, eta “Azken agurra” Almandozena eta “Sacamantecas” Perez Sañudorena, biak ere euskarakoak, lehiatik kanpo ikusiko dira. Zinemaldiak 74. edizioan pantailaratuko dituen hainbat euskal film aurkeztu ditu, Madrilen.
Oliver Laxe, Tabakaleran, "HU, egin dantza inor begira ez balego bezala" proposamenarekin
Sirāt eta O que arde filmen zuzendariak aurkeztu du, Donostiako zentroan, urriaren 12ra arte ikusgai egongo den erakusketa. Jatorriz Reina Sofía Museorako sortua, instalazioak artistaren azken hamar urteetako filmazioak ditu abiapuntu, Sirāt film sarituaren unibertso bisualarekin lotura dutenak.
Ontziratu al ziren Fuchs anaiak "Winnipeg" barkuan?
Jakina fuchstarrak ez zirela itsasontziratu 2.500 iheslari Espainiako Gerraren osteko krudelkeriatik urrundu zituen Winnipeg barkuan.