Barkos: 'Gobernu berriak ez du mendekutik eta gorrototik lan egingo'
Uxue Barkos (Geroa Bai) Nafarroako presidentegaiaren hitzaldiarekin ekin diote Inbestidura Saioari Nafarroako Parlamentuan, Ainhoa Aznarez ganberako presidenteak aurkezpena egin ondoren. Parlamentuan gaur batu diren alderdi guztiei eskerrak emanez hasi du bere agerraldia Barkosek.
Euskaraz eta gaztelaniaz egin duen hitzaldian, Geroa Baiko hautagaiak esan du Nafarroa garai berri baten atarian dagoela, aldaketa politiko baten atarian.
"Gure gizarteak esan digu bere begiradaren prisma beste bat dela, poliedrikoa, aurpegi gehiago dituena, eta figura hori interpretatzen jakinez gero, posible dela oraina eta geroa egokiago eta jasangarriago eraikitzea", esan du.
Haren ustez, "ez digute erraz jarri, baina horretarako gaude: politika beste modu batean egiteko gai izateko, forma berriekin, ahalmen handiagoarekin eta adimen gehiagorekin; negoziaketa eta adostasuna erabakiak hartzeko tresna hoberena egiten dituena".
Barkosen irudikoz, Nafarroako Parlamentuko gehiengo zabalak "aldaketa" aldarrikatzen du, eta politika sozialagoak eta integratzaileagoak bultzatuko dituztela agindu du. Berdintasuna bermatuko duten neurrien alde lan egiteko dutela gaineratu du, eta Nafarroako errealitate kulturala eta linguistikoa errespetatu eta aitortuko duen Gobernua osatuko dutela nabarmendu du.
Gaurtik abiatuko duten bide berrian, aldaketaren aldeko apustua egin duten alderdiek atzera ez egitea espero duela azpimarratu du.
Helburu orokorrak azaldutakoan, ostiralean izenpetutako Akordio Programatikoan jasotako ildo nagusiak aletu ditu Barkosek.
Eskubide sozialak
Nafarroako Gobernu berriaren "premiazko lehendabiziko egitekoa" eskubide sozialen alorrean egongo da; krisi ekonomikoak "bereziki zigortutako" herritarren egoera hobetzea izango da Barkosen exekutiboaren lehentasuna.
Nafarroan, egun, 30.000 pertsona pobrezia gordinean bizi direla gogora ekarri du, eta datu hori "onartezina" dela gaineratu.
Adostutako neurrien artean, "Gizarte Ongizatearen Behatokia" sortzeko asmoa azpimarratu du, "gizartea aldarazten duten arrazoi eta faktoreen ikerketa bideratzeko eta eskaera eta beharrak aztertzeko, eta, horrela, pobreziari, bazterketari, mendekotasunari eta gizartearen beharrei buruz gehiago jakiteko, eta benetan garatzen laguntzen duten politikek bereziki adierazleetan duten eraginaren arabera ebaluatu ahal izateko ekintza politikoa".

Argazkia: EFE
Enplegua
Enpleguari dagokionez, Barkosek adierazi du % 15-16ko langabe-tasa duela Nafarroak, eta horri aurre egiteko ahaleginak egingo dituztela. Gobernu berreiak industria aurrerakoi baten aldeko apustua egingo du, eta, besteak beste, energia berriztagarriak bultzatzea, lehen sektorearekin lotutako zerbitzuak indartzea, turismo bateratzailea sustatzea eta teknologia berriak hedatzea izango dituzte ardatz.
Berrikuntzaren, nazioartekotzearen edota ekonomia sozialaren aldeko konpromiso estrategikoa hartu dutela ziurtatu du Barkosek.
Fiskalitatea
Geroa Baiko hautagaiaren iritzian, Nafarroak erreforma fiskala behar du, baliabide berriak sortuko dituena, enplegua sustatzeko eta oinarrizko zerbitzuak bermatzeko. Inor baztertuko ez duen zerga erreforma progresiboa iragarri du. Inguruko ereduak kontuan hartuko dituztela ere azpimarratu du.
Uda ostean aurkeztuko du erreforma Barkosen gobernuak, gaurko hitzaldian jakitera eman duenez. Erreformak 2016an indarrean sartzea da euren asmoa, eta legealdi osorako neurriak izango direla esan du.
Besteak beste, iruzur fiskalari aurre egiteko neurriak areagotuko dituztela aurreratu du.
Hezkuntza eta hizkuntza politika
Hezkuntza izango da gobernu berriaren "obsesioetako bat", Barkosek hitzetan. Besteak beste, LOMCE legea geldiarazteko neurriak ezartzen ahaleginduko direla esan du, araua bertan behera gera dadin.
Halaber, D eredua Nafarroa osoko hezkuntza sare publikora zabaltzearen alde lan egingo dutela esan du presidentegaiak.
Hizkuntza politika berri bat ere jarriko dute indarrean, herritar guztien eskubideak bermatuko dituena eta euskararen normalizazioa ardatz hartuko duena. Horretarako, herritarrak alfabetatzea eta euskalduntzea izango dira lehentasunak esparru honetan.
"Euskara Nafarroaren hizkuntzetako bat da. Hizkuntza gutxitua da, eta, beraz, berreskuratze prozesu bat beharrezkoa da, nafar guztien onerako eta aberastasunerako", azaldu du.
Osasuna
Osasunak oinarrizko eskubide bat izatea babestuko du Barkosen exekutiboak. Hori horrela, azken urteotan murrizketak pairatu dituztenen eskubideak berreskuratzea lehenetsiko dute.
Nafarroako osasun arloko profesionalek urteetan egindako lana txalotu du, Foru Erkidegoa hainbat esparrutan aitzindari eta erreferente izan delako. Nafar guztiek oinarrizko osasun zerbitzuak eskura izatea lehentasuntzat jo du.

Argazkia: EFE
Berdintasuna
Emakume eta gizonen arteko berdintasuna bermatzeko plan estrategikoa abian jarriko dutela aurreratu du Barkosek, genero indarkeriaren kontrako neurri zorrotzak erdigunean jarrita.
Berdintasunerako Nafarroako Institutua berriro abian jarriko dute eta Berdintasunerako Foru Legea landuko dute, horren hitzetan.
Gazteria eta kirolak
Etxebizitza izateko eskubidea eta enplegu duina izango dira Gazteriaren alorreko agendako bi zutabe nagusiak.
Kirolari dagokionez, berriz, lege aldaketak iragarri ditu, besteak beste, azpiegitura publikoen erabilera arautzeko. Horrez gain, umeen eta adinekoen artean kirola bultzatzeko egitasmo bereziak jarriko dituzte martxan.
Zerbitzu publikoak
Zerbitzu publikoen atalean, Kultura nabarmendu du. Barkosen hitzetan, kultur politikaren helburua bikoitza izango da; batetik, gizartean elkarrekin bizi diren kulturen baloreak bultzatzea, balio bateratzaile modura, eta, bestetik, egungo gizartearen erronkei erantzungo dieten kultur proiektu sortzaile eta berritzaileak sustatzea.
Autogobernua
Nafarroaren autogobernua esparru guztietan defendatuko dutela hitz eman du Geroa Baiko kideak. Espainiako Gobernuarekin 2015-2019rako ekarpena berriro negoziatuko dutela aurreratu du, eta Ikerkuntza eta Garapena, Trafikoa edota espetxeen ardura Foru Erkidegoaren esku geratzeko lan egingo dutela iragarri du.
Nafarroako Gobernuak egin berri duen Hitzarmen Ekonomikoaren erreforma eta Erkidegoen Finantziazio Legea berrikustea ere izango da Gobernuaren helburuetako bat.
Bestalde, Nafarroa-Akitania-Euskadi elkarlanerako protokoloa berriro martxan jarri nahi dute.
Bakea eta elkarbizitza
Biktima guztiak, salbuespenik gabe, aintzat hartuko dituen politika egingo dute, bakearen eta elkarbizitzaren alde.
Lan honetan, Barkosen ustez, ezinbestekoa da biktima guztiek jasandako mina aitortzea. "Nafarroak urte gehiegiz jasan du indarkeria eta giza eskubideen eta eskubide politikoen urraketa, baina orain garai politiko berri bat zabalduko da, normalizazio demokratikoaren bidean", adierazi du.

Argazkia: EFE
"Mendekurik eta gorrotorik gabe"
Hitzaldia amaitzeko, Barkosek esan du gobernu berriak ez duela gorrotik eta mendekutik lan egingo, zentzuzko aldaketa bat gauzatu nahi dutelako, denboran iraungo duena. "Herritarrek eskatutako aldaketa da, denboran iraungo duena, mendekurik eta gorrotorik gabe", gaineratu du. UPNri elkarlanerako eskua luzatu dio.
Ordubete inguruko hitzaldian, Barkosek gogor salatu ditu Maria Jose Beaumont Barne Kontseilari berria izango denaren inguruan azken egunotan esan direnak. Presidentegaiaren irudikoz, EH Bilduk proposatutako hautagaiaren inguruan esandakoak "oso larriak" eta "onartezinak" izan dira.
Etorkizunaren giltzak gardentasuna eta aniztasuna izango dira, Barkosen arabera. "Nafarroa horrengatik, gizarte horrengatik nago hemen, eta Nafarroa hori eraikitzen laguntzeko zuon konfiantza eskatzen dut", erantsi du.
Uxue Barkos Nafarroako presidente izendatzeko bozketa 19:00etan izango da.
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.