Rullek 'demokrazia' eskatu du, Konstituzionalak 'aginte moralik' ez duela iritzita
Josep Rull Kataluniako Lurralde kontseilari ohia izan da hitza hartzen lehena procés auziaren aurkako epaiketaren bosgarren saioan. Auzitegi Gorenak auzipetuei katalanez deklaratzeko jarritako eragozpenez kexu agertu ostean, Konstituzionalaren kontrako hitzak izan ditu Rullek. Aginte moralik ez duela, eta Espainiako Gobernuak manipulatu egin duela salatu du. Horretarako eta auzipetuen desobedientzia arrazoitzeko, Kanadako Auzitegi Gorenaren ebazpen batez baliatu da.
Consuelo Madrigal fiskalarekin izandako tirabiran, Rullek onartu egin du 2017ko urriaren 1eko erreferenduma egin aurretik, Konstituzionalaren abisuak jaso zituela, baina gaitzetsi egin du aipatutako auzitegiak behin eta berriro 16.2 artikulura jo izana. Artikulu horren arabera, autonomia erkidegoen araudiak eten egiten dira, baldin eta Konstituzionalak Gobernuaren inpugnazioren bat tramitera onartzen badu.
Demokrazia printzipioaren eta legearen aurrean, Carles Puigdemonten Gobernuak "arduraz" eta "orekaz" jokatu zuela azpimarratu du Rullek. Aipatu bezala, Kanadako Auzitegi Gorenaren ebazpen batean oinarritu da esandakoa arrazoitzeko. "Gobernu sistema ezin zaio Zuzenbideari soilik atxiki, alegia, legitimitatea eta legearen aginpidearen eta printzipio demokratikoaren elkarrekintza ere behar ditu", dio ebazpenak.
Saio osoan zehar, zuhur agertu da Rull, eta erantzun luzeak eman dizkio fiskalari. Horregatik, lau ordu iraun du epaiketaren goizeko saioak: 10:00etatik 14:00etara.
"Generalitateko aurrekontuak sinatu nituenean, ez nuen pentsatu ezer txarrik egiten ari nintzenik", esan du. Izan ere, Rullen esanetan, Kataluniako Gobernuak galdeketarekin lotutako akordioa hitzartzeko itxaropena zeukan: "Lehen, orain eta beti, Estatuarekin erreferenduma adosteko asmoa izan dugu". Kontrara, Mariano Rajoy Espainiako presidente ohiak horretarako intentziorik ez zuela nabarmendu du.
Bestalde, gainerako auzipetuek aurreko saioetan esan bezala, Rullek argitu du ez zuela 'Enfocats' dokumentua ezagutzen. Nolanahi dela, aitortu du 2015ean prozesu independentista abiatu zuen bide-orriaren sinatzean parte hartu zuela: "Ez zen agiri estrategiko bat, Junts pel Si koalizioaren programaren oinarria baizik".
Urriaren 1eko finantzazioaz ere galdetu dio Madrigalek. Kasu horretan ere, Turullen estrategiari eutsi dio, eta ukatu egin du galdeketa antolatzeko diru publikoa erabili izana. Horren harira, zehaztu du Espainiako Gobernuak Generalitatea kontrolpean zeukala.
Estatuko Segurtasun Indarren aurkako mobilizazioetan independentistek "indarkeria eta presioa" erabiltzea "onartezintzat" jo du Rullek, baita agenteak borrekin ateratzea ere.
Urriaren 1eko boto-txartelak non inprimatu zituzten ez dakiela ziurtatu du Rullek. Hautetsontziei buruz ere gauza bera adierazi du, hots, ez zekiela nondik atera ziren, baina agertzeko esperantza zeukala, "itxaropenaren indarra apartekoa" delako.
Bukatzeko, Rullen hitzetan, Kataluniako Gobernuak ez zuen independentziaren aldebakarreko adierazpena gauzatzeko planik zehaztu, "demokratikoa ez zen jokaleku batera mugitzea saihestu nahi zutelako".
Orain arte gainerako auzipetuek egin duten bezala, adierazpen hori "politikoa, formala eta irmoa" zela, eta helburu politikoak soilik zituela azaldu du Rullek.
Independentzia beti negoziaketa prozesu baten osteko "hitzarmen" bat bezala planteatu zela esan du Bassak
Dolors Bassak, Lan, Gizarte Gaietarako eta Familia kontseilari ohiak, erreferenduma ez zela "inoiz" izan "independentziarako ekintza berebizikoa", baizik eta helburutzat Estatuari negoziatzera behartzea zuela, bozkatzera joan zen jendearen babesean oinarrituta.
"Independentzia ez zen inoiz egikaritu nahi erreferendumaren ondoren, beti planteatu zen" negoziaketa baten osteko "hitzarmen" bezala, eta prozesu horretan "behar beste denbora" emango zuten.
"Iragankortasun Legea onartu genuen, beti ere ondoren Espainiako Gobernuarekin negoziatzeko asmoarekin", gogorarazi du kontseilari ohiak.
"Horren froga: hemen gaude eta ez da independentziarik izan", jarraitu du. Kontseilari ohiak azaldu duenez, "delitua ez zenaren uste sendoa genuen, eta Kataluniako herritarren % 80en babesa".
Gainera, Estatuko segurtasun indarrek erreferendum egunean izandako jarrera salatu du Bassak. "U-1ean Estatuko segurtasun indarretako kide batzuen jokabide neurrigabea aurretik jakiterik ez zegoen", esan du.

Dolors Bassa. Irudia: EFE.
Borras: "Parlamentuaren agindu demokratikoa zegoen"
Askatasunean dauden hiru akusatuetako bat da Meritxel Borras. Gobernazio kontseilari ohiak azaldu duenez, Parlamentuak emandako agindua betetzea erabaki zuen, eta erreferendumarekin aurrera jarraitzea, Konstituzio Auzitegiaren eskakizunei kasu egitea baizik, baina Auzitegia "gutxietsi gabe".
"Alde batetik, Kataluniako Parlamentuaren gehiengo absolutuaren agindu demokratikoa zegoen, eta bestetik, Konstituzio Auzitegi politizatu bat", gogorarazi du Borrasek.
"Governaren ekintza guztiek Espainiako Gobernuarekin akordio batera heltzeko helburua zuten, baina aurreko eserlekuan ez zegoen inor, Junqueras presidenteordeak gogorarazi bezala", azpimarratu du Borrasek.

Meritxell Borras. Irudia: EFE.
Erreferendumak ez zuela "gastu publikorik ekarri" esan du Mundok
Carles Mundo Justizia kontseilari ohiak erreferenduma deitzeko dekretua "ohiz kanpokoa" izan zela esan du. Azaldu duenez, "Generalitateko kide guztiek" sinatzearen helburua "une horren izaera politikoa nabarmentzea" zen.
Gainera, "Governeko kide guztiak ziur ginen erreferendumaren antolaketak" ez zuela "gastu publikorik ekarri" esan du Mundok. Unipost enpresan atzemandako agiriei buruz galdetuta, hori "aurrekontu bat" zela esan du. "Nahiz eta behin eta berriro errepikatu faktura bat zela, ez da horrela", esan du.
Fiskalaren zenbait galdera erantzuteari uko egin dio Mundok behin baino gehiagotan, bere ustez leporatzen zaizkion delituekin zerikusirik ez duelako. "Ez ditudan eskumenak egotzi dizkidazu", esan dio Mundok Javier Zaragoza fiskalari galdeketan zehar.

Carles Mundo. Irudia: EFE.
Zure interesekoa izan daiteke
Ollo: "Demokraziaren aldeko borrokan ari zen alderdi karlista baten jarraitzaileak zituzten helburu"
Lizarrako Udaleko Memoria Batzordeak ekitaldia egin du 1976an Montejurran izan ziren gertakarien 50. urteurrenaren kariaz, eta bertan izan da Nafarroako Gobernuko bigarren lehendakariorde eta Memoria eta Bizikidetzako kontseilari Ana Ollo.
Gaur amaitu da Ernairen IV. kongresua
Ezker abertzaleko gazte antolakundeak, Ernaik, gaur amaitu du laugarren kongresua, Bergaran. Bi konpromiso berretsi dituzte bertan: gazteriarekiko konpromisoa eta Euskal Herriarekiko konpromisoa. Horren harian, gazteriaren behar eta kezkak politizatu eta askapen prozesuan txertatzeko ardura hartu dute.
Berdintasuna "betebehar demokratikoa" dela defendatu du EAJk emakume jeltzaleen lana omentzeko ekitaldian
Euzko Alderdi Jeltzaleak emakume jeltzaleen lana goraipatzeko ekitaldia egin du 1922an sortutako Emakume Abertzale Batzaren urteurrenean. Bertan azpimarratu duenez, berdintasuna "ez da aukera politikoa, betebehar demokratikoa baizik".
José Luis López de Lacalle kazetaria omendu dute haren hilketaren 26. urteurrenean
Andoaingo PSE-EEk antolatutako ekitaldian, frankismoaren aurkako militante sozialista historikoa omendu dute. Jose Luis Lopez de Lacalle 2000. urtean tirokatu zuen ETAk, etxeko atarian, egunkariak erostetik zetorrenean.
Pradalesek autoritarismoaren gorakadaz ohartarazi, eta Europa "arinago eta kohesionatuago" baten alde egin du
Lehendakariaren esanetan, nazioarteko zuzenbidea eta demokrazia liberalak mehatxupean daude mundu mailako populismoaren eta autoritarismoaren gorakadaren ondorioz. Euskadik Europa federal batean ahots propioa izatea aldarrikatu du.
50 urte Montejurrako gertakarietatik: karlisten arteko talka, italiar neofaxistak eta… Estatuaren konplizitatea?
Karlismoaren barne-gatazka bat ez ezik, Montejurrako hilketen atzean botere postfrankistek bultzatutako konspirazio izan zen, eskuin-muturreko beste elementu batzuekin batera.
Gurutze Gorriak 3.121 pertsona migratzaile artatu zituen Irunen 2025ean, aurreko urtean artatutakoen erdiak
Euskadik "iparraldeko muga" dela aldarrikatu du, eta "ziurtasuna" eskatu du Europako Migrazio eta Asilo Itunaren aurrean.
Maskaren epaiketa amaituta, epaiak argitu beharko ditu zalantzak
Jose Luis Abalosek, Koldo Garciak eta Victor de Aldamak pandemia garaian maskarak erosteko bi kontratu enpresa jakin bati eta akordio "itxi eta pribilegiatu" batekin esleitzeko erakunde kriminala osatu ote zuten argitu beharko du Auzitegi Gorenak. Zalantza hori eta beste batzuk argitzeko eperik ez du izango.
Polemikak gorabehera, Lander Martinezek ez du arriskuan ikusten EAJren eta PSE-EEren arteko koalizio gobernua
Lander Martinez Sumarreko diputatuak antzerkitzat jo du EAJren eta PSE-EEren arteko azken krisia. Horren arabera, jeltzaleek erabaki dute Moncloarekin harremana tenkatzea Eusko Jaurlaritzako edo aldundietako koalizio gobernuak zalantzan jarri beharrean. "Ez dute interesik gehiengo hori galtzeko", gaineratu du.
EAJk, PSE-EEk eta EH Bilduk zibersegurtasunari buruzko akordioa lortu dute, eta aliantzak PP haserrearazi du
Euskal Polizia modernizatzeko eskatu dio Eusko Legebiltzarrak Jaurlaritzari, ziberdelituen egungo hazkundeari eta ziberkrimenek etorkizunean ekarriko dituzten erronkei aurre egiteko.