Frankismoak 1936 eta 1945 artean exekutatutako 2.000 pertsona baino gehiago omendu ditu Eusko Jaurlaritzak
Iñigo Urkullu Lehendakaria Eusko Jaurlaritzak eta Gogora Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuak Gerra Zibilean eta gerraostean (1936-1945) demokrazia defendatzeagatik exekutatutako 2.194 pertsonei egin dieten omenaldiaren buru izan da larunbat honetan. Derion (Bizkaia) izan da ekitaldia, Bilboko Hilerrian.
Gerra Zibilean eta gerraostean demokraziaren alde egiteagatik exekutatutako pertsonen 300 senideen aurrean adierazi duenez, biktima horiek "Euskadiko memoria historikoaren parte dira".
Gogoraren ikerketaren arabera, 2.194 izan ziren guztira (60 emakume eta 2.134 gizon) urte horien artean exekutatutako pertsonak. Biktima horien erdia zibilak ziren, eta horien artean daude bando frankistak epai judizialik igorri gabe fusilatutakoak eta Gerra Kontseilu baten ostean exekutatutakoak.
Urkulluk azpimarratu duenez, Gerra Zibilean eta gerraostean "zigorgabe eta bidegabekeriaz" exekutatutako pertsona horiek "bidezko kausa baten alde egin zuten: askatasuna, euren herrialdearen eta autogobernuaren defentsa, justizia soziala, printzipio eta balore demokratikoak".
Halaber, biktima horien "duintasuna aitortu, omendu eta lehengoratzeko" asmoa nabarmendu du. "Haien lekukoa jasoz eta totalitarismoaren eta intolerantziaren aurrean printzipio eta balio demokratikoekin dugun konpromisoa berretsiz egiten dugu", gaineratu du lehendakariak.
Bere hitzaldian, Urkulluk gerrari erreferentzia egin dio, ordukoari eta oraingoei. Ukrainia aipatuz adierazi du gerra beti dela "tragedia, zentzu guztietan, batez ere oinarrizko eskubideei dagokienez"
Familien memoria
Iñigo Urkullu lehendakariak eskerrak eman dizkie familiei, Gerra Zibilean eta gerraostean hildako biktima guztien "izen ona, duintasuna eta oroimena gordetzeagatik". Aurrerantzean, gaineratu du, "familia-memoria hori gizarte-memoria bihurtuko da, zuen senideak Euskadiko memoria demokratikoaren parte dira".
Omenaldira bertaratu diren senideen artean izan da Rosario Valdivielso, 100 urtekoa, Juan Jose Valdivielso Labradorren alaba. Gerra Kontseiluak Gijonen fusilatu zuen 1937ko azaroan, eta udalerriko hilerrian lurperatu zuten. Ondarroako bizilaguna zen, eta alarguna zen hil zutenean. Azaldu duenez, La Navalen lan egindakoa zen, eta UGTko kidea. "Bizitza osoa eman zuen bere ideien eta askatasunaren aldeko borrokan", nabarmendu du.
Maite Canedo, berriz, Heliodoro Patricio Jorge Lakaren biloba da. Gerra Kontseiluaren sententziaz exekutatu zuten 1938ko urtarrilean, eta Derioko hilerrian lurperatu. Ortuellakoa zen, Barakaldoko bizilaguna, erasoko guardia, ezkonduta zegoen eta 4 seme-alabaren aita zen. Canedoren hitzetan, Ukrainako egoerak agerian uzten du "ez dugula ia ezer ikasi". Mintzaldiaren amaieran, gerrari ezetz esan dio.
Maria Natividad Roa, Florentzia Olazagoitia Ceciagaren "sozialista errepublikanoaren" biloba. Oiartzunen exekutatu zuten, epaiz kanpo, 1936ko azaroan, eta udalerriko hilerrian lurperatu zuten. Arrasatekoa zen, eta hiru seme-alaba zituen eta haurdun zegoen hil zutenean. Roaren aburuz, "hori ez zitzaien axola izan Arrasaten salatu zutenei, ezta hil zutenei ere". Uste du gertakari horien inguruko "isiltasunak" garaileei bakarrik "mesede" egin diela. Adierazi du ez dakiela amonaren gorpua non dagoen, eta erakundeei eskatu die "artxiboak irekitzeko", gertatutakoa ezagutu ahal izateko.
Bertaratutakoek bideoan ikusi ahal izan dute matxinatuek nola egiten zituzten exekuzioak, bai Gerra Kontseiluaren bidez, bai judizioz kanpo, Euskadiko lurralde bakoitzean, non biktimen zifra nagusiak ere azaldu diren. Biktimen argazkiak ere jasotzen ditu bideoak, baita haien familiei zuzendutako agur-gutunetan jasotako azken gogoetak ere.
Agintariak, familiekin batera, fusilamenduak egiten ziren hormetako batera hurbildu dira. Bertan, oraindik orain, ikusteko moduan daude tiroek harrizko horman utzitako markak.
Hesiaren alde banatan, oroitzapenezko bi plaka jarri dituzte, Derioko hilerrian exekutatu eta lurperatutako pertsonen izenekin, 523 pertsona guztira.
Bi plakak agerian utzi ondoren, bi dantzarik ohorezko aurreskua dantzatu dute eta, jarraian, lore-eskaintza egin da hormaren aurrean
Zure interesekoa izan daiteke
PPk irabazi ditu Gaztela eta Leongo hauteskundeak 33 eserlekurekin, PSOEk 30 lortu ditu, eta Voxek 14
Bestalde, PSOE izan da indar bozkatuena Trebiñuko konderri historikoan, eta Vox izan da bigarrena. Gaztela eta Leonen, oro har, % 65,22ko parte-hartzea izan da hauteskunde hauetan, baina % 48,26koa Trebiñun.
Ipar Euskal Herriko udal hauteskundeek aldaketak utzi dituzte Lekuinen, Arrosan, Alduden, Donapauleun eta Senperen, besteak beste
Laurent Intxauspek Donibane Garaziko auzapez izaten jarraituko du, Eneko Aldanak Ziburun eta Emmanuel Alzurik Bidarten. 11 herri joango dira bigarren itzulira, Angelun, Senperen eta Getarian lehen itzulitik argitu baita nor izango den hurrengo alkatea.
Jean-Rene Etchegaray izan da garaile Baionan, bigarren itzuliaren zain
Etchegaray zentrista bigarren itzulira iritsi da, Jean-Claude Iriart hautagai abertzalearekin, Henri Etcheto sozialistarekin eta, lehen aldiz, eskuin muturreko hautagai batekin batera: Pascal Lesellier. Hain zuzen ere, ultraeskuinak bere emaitzak bikoiztea lortu du sei urtean, aurreko hauteskundeetatik.
Itxi dituzte hauteslekuak Ipar Euskal Herrian
20:00ak aldera ezagutuko dira lehen emaitzak. Izan ere, bi itzuliko hauteskundeak izan arren, udal gehientsuenetan, % 90ean, gaur geldituko da dena erabakita.
Ubarretxena Madrilen izango da bihar EAEko aireportuen aldebiko kudeaketa negoziatu eta "erabakitzeko aukera" eskatzeko
Sailburuak argi utzi du ez dutela onartuko Estatuak ostiralean egindako kontra-proposamena, Jaurlaritzak egindako "eskakizun guztiak bertan behera" utzi baititu. Marisol Garmendia Espainiako Gobernuak Euskadin duen ordezkaria, ordea, baikor azaldu da, akordioa lortuko delakoan.
Baionako, Kanboko eta Biarritzeko hautagaiak, boto-emaileek zer erabakiko duten zain
Ipar Euskal Herrian 160 herri daude auzapezak aukeratzera deituta. Gehienetan gaur erabakiko da nor izango den hurrenbo alkatea baina 14 herritan bigarren itzulia espero da. Martxoaren 22an argituko da horietan auzia. Hauek dira hautagai nagusietako batzuk.
Bingen Zupiria sailburuaren eta Ertzaintzaren aurkako pintaketak agertu dira Hernanin
ErNE, Sipe eta Esan Ertzaintzako sindikatuek horiek salatu eta gaitzetsi dituzte, eta alderdi guztien "gaitzespen argia" eskatu dute, Ainhoa Domaica PPko legebiltzarkideak egin duen bezala.
Eusko Jaurlaritzak harridura azaldu du Espainiako Estatuak aireportuen inguruan egindako azken proposamenaren aurrean
Euskadiko aireportuen kudeaketaz hitz egiteko Madrilen izango da astelehen honetan Maria Ubarretxena Eusko Jaurlaritzako Autogobernu sailburua. Azken proposamenak ez omen ditu jasotzen Euskadiren eskakizunak.
Otegi: "Gure izenean ez dago gerra inperialistarik, ez herrien aurkako erasorik"
EH Bilduren idazkari nagusiak gogorarazi du duela 40 urte Hego Euskal Herriak ezetz esan ziola erreferendum batean NATOri, eta koalizioak "autodeterminazioa, gerrarik ez, bakeari bai eta herrien burujabetza" defendatzen dituela nabarmendu du.
Garmendiak uste du aireportuen inguruan akordioa egongo dela, baina baztertu egin du Pasaiako Portua desklasifikatzea
Marisol Garmendia Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkariaren esanetan, "akordioa lortuko da" EAEko aireportuak kudeatzeko aldebiko erakunde bat sortzearen inguruan. Bestelako iritzia plazaratu du Pasaiako Portuaren harira, eta baztertu egin du interes orokorreko sailkapena kentzea. Izan ere, klasifikazio hori kentzeak portua "degradatu egingo luke eta dituen 400 lanpostu zuzenak arriskuan jarriko lituzke".