Nafarroako Gobernuak biktima gisa aitortu ditu Foru Erkidegoan torturatutako beste 21 pertsona
'Egiaren garaia da. Nafarroarako memoria inklusiboa' ekimenak jakinarazi duenez, Nafarroako Gobernuak beste 21 pertsona aitortu ditu ofizialki torturaren biktima gisa Foru Erkidegoan, 16/2019 Foru Legearen babesean (eskuin-muturreko taldeek edo funtzionario publikoek eragindako motibazio politikoko ekintzen biktimei errekonozimendua eta erreparazioa ematen diena).
Ebazpen horiek zenbatuta, 76 dira orain arte foru lege honen esparruan biktima gisa aitortutako pertsonak; guztira 170 eskaera erregistratu dira.
'Egiaren garaia da' ekimenak positibotzat jo ditu aitortza ofizial berriak, "Nafarroan inongo bazterketarik gabe estatuaren biktima guztien egiarekin eta justiziarekin konprometituko den elkarbizitzarako esparru bat eraikitzeko bidean aurrerapausoak direla" uste baitute, bai eta "estatuaren eta eskuin-muturreko taldeen aldetik sei hamarkadatan izandako indarkeria politikoa argitzeko urratsak ere".
Kolektiboak azpimarratu duenez, Errekonozimendu eta Erreparazio Batzordeak aitortutako kasuek "berriro erakusten dute Nafarroako torturaren errealitatea lazgarria" dela, eta "botere publikoek erantzukizunez heldu behar" diotela gaiari. "Erantzukizun publikoak nork bere gain hartu behar ditu, eta uste dugu Nafarroako Gobernuak, honi dagokionez, aurrera egin behar duela" adierazi du. Horren haritik, ekainaren 26a, Torturatuen Biktimak Babesteko Nazio Batuen Nazioarteko Eguna, "data egokia" izan daiteke horretarako, erantsi duenez.
'Egiaren garaia da' ekimenaren arabera, "21 kasu horiek gure herrian torturaren aplikazioak izan duen irismenaren lagin txiki bat baino ez dira, eta Batzordeak orain arte aitortutako kasuen kopuruak argi eta garbi erakusten du hamarkadetan zehar salatu dugun zerbait: tortura sistematikoki aplikatu dela Nafarroan eta Euskal Herri osoan. Hainbat eragileren ukazioa eta kontakizun interesatua bezain sistematikoa". Nabarmendu dutenez, "aztertu beharreko gertaerak" dira, eta "zergatik torturatu gintuzten ezagutarazi eta tortura ahalbidetu zuen testuinguru politikoaren arrazoiak mahaigaineratu" behar da, "hori baita berriro ere ez errepikatzeko bermerik eraginkorrena".
"Tortura-kasuak ez dira zenbaki hutsak, pertsonak baizik. Eta senideak eta lagunak dira", esan dute. "Hamarkadetan zehar, pertsona askok isilean sufritu ditugu torturaren ondorioak, gure bizitzak eta gure hurbilekoenak markatu dituzten esperientzia traumatikoen pisua geurekin eramanez. Bada garaia, beraz, torturak gure herrian duen tamaina, dentsitatea eta intentsitatea jasotzeko, oraindik ez baitira ezagutzen bere osotasunean", berretsi dute.
Era berean, euren hitzetan, "Nafarroako Gobernuak giza eskubideen urraketen biktima gisa ofizialki aitortutako 21 biktima horiek beste errealitate bat jarri dute mahai gainean, orain arte nahita ezkutatu dena. Guztiak torturatu zituzten Franco hil ondoren (50 urte beteko dira aurten) eta konstituzio-aldian". Gainera, kasu horiek, hamarkada desberdinak ez ezik, 1980tik 2011ra bitarteko bosturteko guztiak jasotzen dituzte. Izan ere, denak joan den mendeko laurogeiko eta laurogeita hamarreko hamarkadetan eta mende honetako lehen eta bigarren hamarkadetan torturatu zituzten", ziurtatu du.
Halaber, gaineratu dutenez, aitortza hauek "tortura ahalbidetu eta erabiltzeko prestaturiko egitura oso baten existentzia egiaztatzen dute, zuzenbide-estatuaren lege babesa izan duten gertakariak eta oraindik ere bere osotasunean ezagutu gabe jarraitzen dutenak, tratu hori jasan dugun pertsonak berriro biktimizatzen gaituztelarik".
Pernando Barrena, torturatuen artean
Pernando Barrena EH Bilduko europarlamentaria torturaren biktima gisa aitortutako 21 pertsonetako bat da.
EH Bilduk ostiral honetan jakinarazi duenez, Nafarroako Gobernuak Barrena eta beste 20 nafarrak torturaren biktima gisa aitortzea "beste urrats bat da Euskal Herriko gizartearen gehiengo zabal batek eskatzen duen bakea eta bizikidetza demokratikoa eraikitzeko".
Zure interesekoa izan daiteke
Dozenaka lagun, senide eta ordezkari politiko hurbildu dira Garaikoetxearen hil-kaperara, azken agurra ematera
Bihar goizean, Ajuria Enean jarriko dute hil-kapera, 1980tik 1985era Carlos Garaikoetxea lehendakariaren egoitza ofiziala izan zen jauregian, eta arratsaldean, Iruñeko San Frantzisko parrokian, hileta-elizkizuna egingo da.
Garaikoetxea, azken agerraldian: "Euskal gizarteak etorkizuneko erronkak gaindituko ditu, elkartuta eta aniztasuna errespetatuz"
Carlos Garaikoetxeari 2025eko ekainean egindako omenaldian, besteak beste, haren garaiko hiru sailburu izan ziren, eta lorpenen artean bidegorriak, euskara batua eta Ajuria Enea Jauregia erosi izana azpimarratu zituzten.
Pradalesek Garaikoetxeak utzitako ondarea goraipatu du, gizartean eta politikan, "erreferente politikoa eta autogobernuaren arkitektoa" izan baitzen
Adierazpen instituzionalean, Gernikako Estatutua garatu eta euskal erakundeak sendotzeko egindako ekarpena nabarmendu du lehendakariak.
Borja Semper, politikara itzuli berri: "Ez dut zirku eta irain kontuetan parte hartuko"
Kultura eta Kirol idazkariorde eta PPren Espainiako bozeramailea politikara itzuli da, pankreako minbiziagatik hamar hilabetez erretiratuta egon ostean.
Lehendakariaren adierazpen instituzionala Garaikoetxearen heriotzaren ondoren
Imanol Pradalesek adierazpen instituzionala egingo du 11:30ean, atzo Carlos Garaikoetxea lehendakaria hil eta gero.
Albiste izango dira: Carlos Garaikoetxeari agurra, Tubos Reunidosen hartzekodunen konkurtsoa eta Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Garaikoetxearen lagun eta kolaboratzaileek goraipatu egin dituzte haren gizatasuna eta ausardia
Ondare handia utzi du Garaikoetxeak, eta bere gertuko lagun eta kolaboratzaileek askotariko mezuak zabaldu dituzte haren lana goraipatzeko. Esaterako, Pedro Luis Uriartek, harekin Ekonomia sailburu izan zenak, azpimarratu du zulo beltzean zegoen herria berpizteko ausardia izan zuela, eta “oso eskertuta” egon beharko genukeela.
Eusko Jaurlaritzak hiru dolu-egun ezarri ditu
Dolu-aldia astelehen honetan hasi da eta asteazkenean amaituko da. Gorpua bihar, asteartea, Iruñeko beilatoki batean egongo da, eta asteazkenean Ajuria Enean jarriko dute hil-kapera.
Garaikoetxea "garai zailetan ezina ekinez lortu" zuen liderra izan zela nabarmendu du Pradalesek
Mezu batean, lehendakariak eskerrak eman dizkio herriari onena emateagatik: "Eskerrik asko maite zenuen herriaren eta askatasunaren alde onena emateagatik. Ez dizugu hutsik egingo".
Euskal politikariek eta gizarteak Carlos Garaikoetxeari esker ona adierazi diote
Frankismoaren ondorengo lehen lehendakaria euskal gizarteak maite eta miretsi zuen pertsona izan zen. Sareak esker on eta omenaldi mezuz bete dira albistea zabaldu bezain pronto.