Tortura delituaren definizioa nazioarteko estandarretara egokitzeko eskatu dio NBEko Giza Eskubideen Batzordeak Espainiako Estatuari

Nazio Batuen Giza Eskubideen Batzordeak txosten bat kaleratu du, Espainiako Estatuak egindako giza eskubideen urraketak aztertzen duena eta, Giza Eskubideen Itun Unibertsalean oinarrituta, betetzeke dituen erronkak azaltzeko. Ildo horretatik, tortura-delituaren definizioa nazioarteko estandarretara egokitzeko eskatu dio Espainiako Gobernuari, eta deitoratu du delitu hori 15 urtera preskribatzea, gizateriaren aurkako krimenak diren kasuetan izan ezik.

Txostena Euskal Herriko Giza Eskubideen Behatokiak (GEBehatokia) aldez aurretik aurkeztutako idazki bati erantzuteko aurkeztu da. Idatzi horretan azpimarratu duenez, "Espainiako Estatuarentzat zartako oso garrantzitsua da"; izan ere, "txosten ofizialetan jasotako 6.000 pertsona torturatu inguru ikusarazten ditu, bai eta Estatuko biktimek egia, erreparazioa eta justizia eskuratzeko duten beharra ere".

Testuinguru horretan, mekanismo egoki eta eraginkor bat ezartzeko eskatzen dio Komiteak Espainiako Estatuari, Ituna urratzen denean, biktimei kalte-ordain ekonomikoak emateko, eta baliabide eraginkor bat izateko, beren eskubidea bermatze aldera. Halaber, orain arteko ahaleginekin jarraitzera bultzatzen du: "Erantzukizunak aitortu, egia argitu, desagertutako pertsonak bilatu eta memoria babesteko beharrezko neurri guztiak hartu behar ditu".

Alde horretatik, Batzordeak mekanismo independente bat eratzeko eskatzen du, eskumena duena segurtasun-indarren tortura- eta tratu txarren salaketa guztiak ikertzeko. Halaber, tortura-delitu guztiak preskribaezinak izan daitezen eskatzen du, eta polizia-etxeetako galdeketak sistematikoki oraindik ez grabatzea deitoratzen du.

Bestalde, GEBehatokiak "urrats sendoak" espero ditu Estatuaren aldetik urraketa larriak jasan dituzten biktimen eskubideak bermatzeko, eta garrantzitsutzat jotzen du Nazio Batuek torturaren eta gizateriaren aurkako beste krimen batzuen preskribaezintasunaren inguruan duten jarrera sendotzea, "baita delitugileei barkamenik gabe ikertzeko eta jazartzeko beharra ere, Raul Fuentes euskal presoaren kasuan jada definitu duen bezala".

Nolanahi ere, Giza Eskubideen Batzordeak positibotzat jotzen ditu legegintza-neurri batzuk , hala nola 2024an "Kataluniako normalizazio instituzional, politiko eta sozialerako" emandako amnistia, 2023an abortuaren legean egindako aldaketak edo 2022an sexu-askatasuna bermatzeko ezarritako neurriak. Era berean, Giza Eskubideen Batzordeak onartzen du ahaleginak egin direla adingabeak eta nerabeak indarkeria-kasuetatik babesteko 2021eko legedian, bai eta arrazismoaren eta xenofobiaren aurrean inklusioa sustatzeko hartutako beste neurri batzuk ere.