Europako Migrazio Itunaren "hutsuneak eta zalantzak" kritikatu dituzte Kanarietako eta Euskadiko gobernuek, indarrean jarri aurretik

Kanarietako eta Euskadiko gobernuek salatu dutenez, Migrazioaren eta Asiloaren Europako Ituna indarrean jartzeko astebete falta denean, "ziurtasun baino zalantza gehiago" daude horren aplikazioari, eraginari eta, batez ere, migratzen duten pertsonentzat dituen bermeei buruz.

Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuak azpimarratu duenez, itunak "joko-zelaia aldatuko du", eta egoera horren aurrean "ez da nahikoa arau berrien enuntziatu orokorra ezagutzea. Arau zehatzak zein izango diren jakin behar dugu: nork hartuko du bere gain zer erantzukizun, zer baliabide, zer epe, zer prozedura, zer berme eta zer izango den autonomia-erkidegoen parte-hartzea", ohartarazi du.

Horren harira esan duenez, "Euskadi ez da pribilegioak eskatzen ari, argitasuna baizik", Europako Ituna Estatuan aplikatzeko moduari buruz, autonomia-erkidegoek izango duten eginkizunari buruz, jarriko diren baliabideei buruz, laguntza juridikoari buruz, pertsona kalteberen babesari buruz (batez ere haurrak eta nerabeak), baita egonaldiei, bideratzeei, mugaz gaindiko koordinazioari eta finantzaketari buruz ere.

Fernando Clavijo Kanarietako presidenteak adierazi duen bezala, sailburuak zerbitzu publikoei eta bizikidetzari zuzenean eragiten dieten erabakietan parte hartzeko eskatu du. Horregatik, azpimarratu duenez, migrazio-politika "ezin da diseinatu lurralde-errealitatetik urrun dagoen logika zentralizatu batetik", Europan eta Madrilen hartzen diren erabakiek oso ondorio zehatzak baitituzte Kanarietan eta Euskadin.

Kanariak, Nerea Melgosaren hitzetan, hegoaldeko muga dira, eta Euskadi iparraldekoa, migrazio-ibilbideak ez direlako lehen helmugan amaitzen. Desplazatzen den biztanleria migratzaileak beharrak sortzen ditu lurralde desberdinetan, eta "erantzun koordinatuak, koherenteak eta jasangarriak eskatzen ditu". Horren arabera, Euskadi erantzunaren zati garrantzitsu bati eusten ari zaio, eta "ezin da ziurgabetasunaren mende egon".

Horregatik, Itunaren aplikazioaren atarian kezkatuta agertu da "hipotesiak lantzen ari" baitira Estatuko arauak nola egokituko diren zehatz-mehatz jakin gabe. Jaurlaritzako ordezkariaren aburuz, elkartasuna "ezin da hitz polita bakarrik izan; elkartasunak agenda, aurrekontua, gobernantza eta erantzukidetasuna izan behar ditu".

Euskadik eredu bat dauka, Harrerako Euskal Eredua, eskala egokian, plangintzan, erakundearteko koordinazioan, hirugarren sektorearen parte-hartzean, hurbiltasun komunitarioan, bizikidetzan eta akonpainamendu integralean oinarritua. 

"Gure ereduaez da inprobisazioa. Ez da zifra-dantza. Komunikabideek ez digute gure erakundeei, gure auzoei eta gure zerbitzu publikoei eragiten dieten erabakien berri ematen", esan du. Euskal eredua "harrera da, ez inprobisazioa. Elkartasuna, ez aldebakartasuna. Koordinazioa, ez ziurgabetasuna", azaldu du.

Migrazioaren eta Asiloaren Europako Ituna aplikatu eta astebetera, honako hau erantsi du: "Berriz ere informazioa, parte-hartzea eta argitasuna eskatzen ditugu. Erantzukizunetik, esperientziatik, leialtasun instituzionaletik eta irmotasunetik abiatuta egiten dugu". Izan ere, iristen diren pertsonek, babesa eskatzen dutenek, laguntzen duten erakundeek, kudeatzen dituzten erakundeek eta elkarrekin bizi diren herritarrek "merezi dute; ez dute inprobisaziorik edo isilunerik merezi". Horren arabera, "harrera ez da soilik plazen arabera neurtzen, eskubideen arabera baizik".

Kanarietako Gobernuak Eusko Jaurlaritzako Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren Sailaren laguntzarekin antolatu duten ekitaldian egin dituzte adierazpen horiek. Madrilgo Arte Ederren Zirkuluan egin dute, eta zenbait adituk agerian utzi dutenez, Europako Itunak bere aplikazioa zaildu dezaketen zehaztugabetasunak eta hutsuneak ditu. 

Apirilean antzeko bilera bat egin zuten uharteetako erakundeekin, eta orain Madrilen errepikatzea erabaki dute, horrek indarrean jartzeak izango duen eraginari buruzko informazio gutxi dutelako.