Erabilera bakarreko plastikozko edalontziek doan izateari utziko diote 2023an

Ingurumena babesteko borrokan, Espainiako Gobernuak 2023tik aurrera debekatu egingo du erabilera bakarreko plastikozko edalontziak eta elikagaientzako ontziak doan banatzea.

Kobratu beharreko erabilera bakarreko plastikoen artean daude edarientzako edalontziak, tapa eta tapoiak barne, eta elikagaientzako ontziak, hala nola kaxak, taparekin edo taparik gabe, berehala kontsumitzeko, in situ kontsumitzeko edo eramateko direnak eta normalean ontzian bertan kontsumitzen direnak.

Ministroen Kontseiluak, aurreikuspenen arabera, bihar onartuko du hondakinen lege-aurreproiektua, Trantsizio Ekologikorako eta Erronka demografikorako Ministerioak proposatuta, zeinak Espainiako ordenamendu juridikora lekualdatzen baititu Europar Batasuneko Ekonomia Zirkularreko Paketearen eta erabilera bakarreko plastikoen zuzentarauak.

Testuaren arabera, produktu horien merkaturatzea % 50 murriztu beharko da 2026an, 2022aren aldean, eta % 70 2030ean, 2022aren aldean ere bai.

Plastikozko edalontziak: Argazkia Pixabay.com

Europako araudiaren ildo beretik, aurreproiektuak adierazten du 2021eko uztailetik aurrera debekatuta egongo dela erabilera bakarreko plastikozko produktu batzuk merkatuan sartzea: kotoizko makiltxoak (osasun-produktuen eremuan sartzen direnean izan ezik), mahai-tresnak, platerak, lastotxoak eta edari-irabiagailuak.

Era berean, debekatuta egongo da puxikak eusteko makilak sartzea, erabilera industrial eta profesionalerako makilak izan ezik, bai eta poliestireno hedatuz egindako elikagai eta edarientzako ontzi eta edariak ere, estalkiak eta tapoiak barne.

Substantzia oxodegradagarriekin fabrikatutako plastikozko beste produktu batzuk eta nahita gehitutako mikroplastikoak dituzten kosmetiko eta detergenteen erabilera ere debekatuko dira.

Plastikozko botilei dagokienez, bi horizontetan banatutako bilketa-helburuak arautzen dira: lehena 2025ean, merkatuan sartutakoarekiko % 77 bildu behar da bereizita, eta % 90era igo 2029an.

Arau honek paper protagonista eman nahi die hondakinak prebenitzeko neurriei, helburu zehatz eta kuantifikagarriak sartuz.

2020an indarrean dagoenari % 10 gehituko zaio, eta 2025ean % 13 eta 2030ean % 15 murriztuko da, kasu guztietan, 2010ean sortutakoekin alderatuta.

Plastikozko edalontziak. Argazkia: Pixabay.com

Ontzien kontsumoa murrizteko asmoz, administrazio publikoek neurriak aurkeztu beharko dituzte beren bulegoetan ur edangarriaren iturriekin botilako ur-kontsumoa murrizteko eta ontzi berrerabilgarrietan ur-hornidura egiteko, osasun-zentroetan eta hezkuntza-zentroetan erabilera bakarreko ontziak merkaturatzeari kalterik egin gabe.

Ostalaritzaren eta jatetxeen sektoreak beti eskaini beharko die kontsumitzaileei, bezeroei edo erabiltzaileei ontziratzen ez den ura doan eta establezimenduak kontsumitzeko eskaintzen duenaren osagarri.

Gainerako hondakinei dagokienez, testuak berrerabilpena eta birziklapena sustatzeko helburuak ezartzen ditu, eta bereizitako bilketa berrietarako ezarpen-egutegi bat finkatzen du: biohondakinak, zeinaren egutegia 2021eko abenduaren 31ra aurreratzen baita 5.000 biztanletik gorako udalerrientzat, eta 2023ko abenduaren 31ra gainerakoentzat, eta ehunak, sukaldeko olio erabiliak eta etxeko hondakin arriskutsuak, 2024ko abenduaren 31 baino lehen.

Produktuen balio-bizitza luzatzeko eta produktu teknologikoen zaharkitze programatua deritzonari aurre egiteko, testuak jasotzen du baliabideen erabileran efizienteak, iraunkorrak, konpongarriak, berrerabilgarriak eta eguneragarriak diren produktuen diseinua, fabrikazioa eta erabilera sustatu beharko direla.