Zeintzuk dira batez besteko pentsioak eta erretiro adina Europan?
Erretiro adina igotzea edo pentsioa eskuratzeko eskatzen den kotizatutako urte kopurua handitzea dira Europako herrialdeak egiten ari diren pentsio erreformen neurri nagusiak, eta, Frantzian bezala, ongizate sistemaren zutabe horren iraunkortasuna bilatzen dute.
Europako herrialde gehienek pentsio sistema aldatu dute edo erretiro adina handituz hala egiteko asmoa dute, baina aldeak daude, adibidez, Alemaniako 67 eta Frantziako 64 urteen artean.
Batez besteko pentsioari dagokionez ere, aldeak daude herrialdeka: Portugalen 487 eurokoa da hilean, Frantzian 1509 eurokoa, Grezian 833 eurokoa, Alemanian 1079 eurokoa, Italian 1285 eurokoa eta Espainian ia 1300 eurokoa.
Europako pentsioen batez besteko gastua BPGren % 13,6 izan zen 2020an, Eurostaten datuen arabera, baina Grezian (% 17,8), Italian (% 17,6), Portugalen (% 15), Frantzian (% 15,9), Austrian (% 15,3), Finlandian (% 13,9) eta Espainian (% 14,5) batez bestekoaren gainetik kokatu zen.
Sindikatuek azaldu dutenez, datu horietan kontuan izan behar da 2020an, pandemiarekin, BPG nominala jaitsi egin zela, eta horrek pentsioetako gastuaren pisu proportzionala handitzen duela.
Hauek dira Europako hainbat herrialdek egin dituzten edo egiten ari diren pentsio erreformen mugarri nagusiak:
- Frantzia:
Frantziako Gobernuak erreforma plan bat aurkeztu berri du, eta erretiroaren gutxieneko adina pixkanaka igotzea aurreikusten du, gaur egungo 62 urtetik 2030eko 64 urtera. Ezkerra eta ultraeskuina ditu aurka, baita egunotan mobilizatzen ari diren sindikatuak ere.
- Espainia:
2021ean, pentsio sistemaren erreforma bat onartu zuen Espainiak. Erreforma horrekin, inflazioarekin lotu zuen bere balioa handitzea, eta erretiroa hartzeko adin errealaren atzerapena sustatu zuen, aurretiko erretiroei zigor handiagoak ezarriz eta lan merkatuan jarraitzen dutenei pizgarri hobeak emanez, legezkoaz haratago.
- Alemania:
Alemania erretiro adina pixkanaka atzeratzeko prozesuan dago, 2031n 67 urtera irits dadin 35 urte kotizatuta.
- Italia:
Orain sartutako aldaketarekin, Exekutiboak "103. kuota" aplikatuko du, 62 urterekin lanetik erretiratzeko aukera emango duena, baina 41 urte kotizatuta; datorren urtean pentsio sistemaren erreforma integrala hasteko zain.
- Portugal:
Portugal oraindik ez dago pentsio sistemaren erreforman murgilduta. Erretiro adina aldatuz doa bizi itxaropenaren bilakaeraren arabera, eta 66 urte eta lau hilabetekoa da 2023rako eta 2024rako, penalizaziorik gabe, kotizatutako urteak gorabehera.
- Grezia:
Grezian pentsio osoa jasotzeko adina 62 urtekoa da 40 urteko ekarpenarekin, edo 67 urtekoa 15 urterekin.
Zure interesekoa izan daiteke
Medikuek mahai sektoriala eratzea eskatu dute, “Osakidetzaren egitura aldatzeko”
Salatu dutenez, lanean jasaten duten "gainkargak" etengabe luzatzen diren "agenda txikle" deritzonak eragiten dizkie, eta horrek haien osasunerako kaltegarria da.
Gipuzkoan, hiru kontrataziotik bi goi-mailako ikasketak dutenek beteko dituzte
Unibertsitatera joan direnek zein graduondoa dutenek kontratuen % 47 biltzen dute, eta bereziki nabarmentzekoa da STEM profilen eskaera handia. Nolanahi ere, kontratazioa aurreikusten duten enpresa guztiek diote zailtasunak dituztela langileak aurkitzeko eta lanpostuak betetzeko.
Eusko Jaurlaritza, Gipuzkoako Foru Aldundia eta Papresako batzordea gaur arratsaldean bilduko dira, CL Groupen eskaintzaren ostean
Hitzordua arratsaldean izango da, Gipuzkoako Foru Jauregian, Extremadurako enpresak Errenteriako paper-fabrika 39 milioi euroren truke erostea planteatu baitu, plantillaren % 72ri eutsita. Langileek aurreratu dute ez dutela proposamena onartuko.
Egunean 188.000 petrolio upel gehiago ekoitziko ditu OPEP+ aliantzak ekainetik aurrera
Bestalde, merkatuaren egoera gertutik aztertzen jarraitzeko konpromisoa hartu dute aliantza osatzen duten herrialdeek, eta berretsi dute garrantzitsua dela "ikuspegi zentzuduna" izatea, "baita ekoizpenaren doikuntza handitzeko, gelditzeko edo kentzeko malgutasuna izatea ere".
Pentsiodunek gutxieneko pentsioak LGSra arte osatzea eskatuko dute berriz ere datorren ostegunean Gasteizen
Mobilizazio horrekin, Eusko Jaurlaritzari eta Legebiltzarrari gogorarazi nahi diete "ezin dela denbora gehiagoz luzatu gutxieneko pentsioen osagarria LGSraino iristeko konpromisoa, are gehiago bizitzaren kostua nabarmen garestitzen ari denean", defendatu dute pentsiodunek.
Euskal langileria kalera atera da Maiatzaren Lehenean
ELA eta LAB deialdi bereizietan atera dira kalera, ESK eta LSB-USO bezala; CCOO eta UGT, aldiz, elkarrekin mobilizatu dira.
Gutxieneko soldata propioa ezartzeko aldarriarekin "jarrera argia" eskatu dio ELAren idazkari nagusiak lehendakariari
1.500 euroko gutxieneko soldata propioa ezartzeko “patronala interpelatzen eta presionatzen” jarraitzeko prest agertu da Mitxel Lakuntza. Eskubide sozialen alde egiteaz gain, euskaraz bizitzeko eta lan egiteko eskubidea ere aldarrikatu du ELA sindikatuaren idazkari nagusiak.
Berdelaren kostera txarraren eragina arintzea lortu da, eta antxoaren bilakaera "hobea" izan da Euskadin
Arrantza-sektoreko ordezkariak kezkatuta agertu dira berdelaren egoerarekin, eta berreskuratze-neurrien beharra aztertzeko eskatu dute. Ildo horretatik, antxoari ezarritako kudeaketa-ereduaren eragin positiboa nabarmendu dute.
Maiatzaren 1eko mobilizazioetan, LGS propioa, pentsio eta soldata "duinak" eta etxebizitza eskubidea aldarrikatu dituzte
ELA eta LAB bakoitza bere aldetik atera dira kalera, ESK eta LSB-USO bezala; CCOO eta UGT, aldiz, elkarrekin mobilizatu dira. Alderdi politikoek ordezkariak bidali dituzte deialdi horietako askotara.
Lan eskubideak arriskuan daudela ohartarazi du Anduezak, eta Euskadiko LEPetako euskara eskakizunak kritikatu ditu
PSE-EEko buruaren esanetan, langileak mehatxupean daude eskuin eta ultraeskuinaren eta nazioarteko gerren ondorioz, baita EAJk eta EH Bilduk enplegu publikoan dituzten politiken ondorioz ere.