Ohitura osasuntsuak izateak minbizi kasuen % 40 saihestea dakar
Astelehen honetan, otsailak 4, "Minbiziaren Kontrako Nazioarteko Eguna" ospatzen da. Minbiziak gero eta eragin handiagoa du pertsonengan, eta herrialde garatuetako biztanleengan bereziki. Mundu osoan gertatzen diren heriotzen % 13 minbiziaren ondorio dira.
Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) aurreikuspenen arabera, bi hamarkada barru 26 milioi minbizi kasu diagnostikatuko dira urtean, gaur egun antzematen direnen bikoitza, alegia.
Minbizi kasuen gorakada kezkagarriak badu datu kontrajarri bat: gaixotasunak eragindako heriotzen herena sahiestu egin daiteke, Andreas Ulrich OMEko Gaixotasun Kronikoen Saileko adituaren arabera. Minbiziak 7,6 milioi pertsona hiltzen ditu urtean.
OMEren estatistikek diotenez, diagnostikatutako hiru kasuetatik bi herrialde garatuetan antzematen dira, herrialde horietan ematen baita minbiziaren gorakadarik kezkagarriena. Lau emakumezkotik batek eta hiru gizonezkotik batek minbizia izango dute.
Tabakoa, arrazoi nagusia
Osasunaren Mundu Erakundearen iritziz, minbizien % 40 saihes daiteke erretzeari utzita, egunero ariketa fisikoak eginda eta elikadura osasuntsua izanda. Tabakoa da, hain zuzen, minbizia izateko arrazoi nagusia.
Minbizi motek eragin ezberdina dute emakumezkoen eta gizonezkoen artean, eta herrialde garatuen eta garatugabeen artean.
Birikietako minbizia dutenen % 80, esaterako, gizonezkoak dira, erretzeko ohitura handiagoa dutelako. Arrisku hori txikiagoa da emakumezkoen kasuan. Emakumezkoentzako arriskurik handiena herrialde garatugabeetan sukaldatzeko erabiltzen den ikatzaren errekuntzan datza.
Zure interesekoa izan daiteke
Uda beteko tenperaturak astea hasteko : gaur 30 graduak gaindituko dira aste erdian udazken giroari bide eman aurretik
Nafarroako hainbat tokitan, Iruñean eta Erriberan kasu, termometroak 35 graduraino iritsiko dira gaur. Bihar goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera.
Normandiako Lehorreratzetik Markinara: Abelek Bigarren Mundu Gerrako kamioneta bat du egurra garraiatzeko
Bigarren Mundu Gerrako kamioneta bat dabil Markina-Xemeingo mendietan. Abel Ibarluzea jabeak egurra garraiatzeko eta beste baserriko beste zenbait lanetarako erabiltzen du. Garai batean, Euskal Herrian ohikoa zen AEBko armadaren gerra-ibilgailu hauek ikustea. Gaur egun, Abelena da geratzen den bakarrenetako bat.
Gizon bat hil da Oiartzungo AP-8ko zerbitzugunean izandako zirkulazio istripu batean
61 urteko gizonak furgonetarekin izan zuen istripua atzo gauean, zerbitzugune baten barruan.
Imsersoren bidaiak gaurtik aurrera egongo dira eskuragarri Hego Euskal Herriko pentsiodunentzat
Nafarrentzat gaur abiatuko da plaza eskuratzeko epea, eta EAEko pentsiodunentzat, asteazkenean. Guztira, ia 900.000 plaza eskainiko dira penintsulako kostaldera eta uharteetara joateko edo bospasei eguneko bidaiatxoak egiteko.
Ospakizuna lehertu da Orion eta Donostian, Kontxako bandera irabazita
Ospakizunetan dira igande osoan Orion, herriko arraunlariek Kontxako Bandera eraman ostean: 34. astindu dute gaur. Herritarren babesa jaso dute beste behin ere arraunlariek. Eguneko beste txapeldunak Arraun lagunakekoak izan dira. Eguerdian hasi dute ospakizuna zaleekin, Kontxako bandera preziatua bosgarrenez irabazi ondoren.
Lurraldebusek Donostiatik Eskuzaitzeta industrialdera eta Zubietara doan linea berria estreinatuko du irailaren 21ean
Linea berriak industrialdeko langileei emango die zerbitzua, baita Zubietako espetxera joaten direnei eta Zubietara joaten diren Realeko zaleei ere.
Giro aparta Kontxako Banderaren bigarren jardunaldian
Kontxako Banderaren bigarren jardunaldiak jai giroz bete du Donostia, kolore ugariz. Familiek, gazteek eta beteranoek traineruen emozioa partekatu dute, eta ertzetatik animatu dituzte euren taldeak. Poza bereziki nabaria izan da Arraun Lagunak eta Orio taldeen zaleen artean, euren traineruen garaipena ospatu baitute.
Elon Musk bat dator Anthropic eta OpenAI lehiakideekin, adimen artifiziala moteldu behar dela
Anthropiceko Dario Amodeik adimen artifizialaren (AA) garapena moteltzeko eskatu zuen ostiralean, segurtasun arriskuengatik, eta eskaera horren alde egin dute lehiakideek, OpenAIko Sam Altmanek eta xAIren sortzaile Muskek. OpenAIko eta Anthropiceko liderrek iragarri dute ebaluatzaile independenteei beren sistemak ikuskatzea ahalbidetuko dietela, baina Muskek ez du hori argitu.
Ceutako 860 migratzaile baino gehiago aldi baterako instalazio egokitu berri batera eraman dituzte
Jaurlaritzak 4.300 plaza inguru izango ditu aldi baterako, eta datozen egunetan 6.000 plaza baino gehiago izango direla aurreikusi du.
AEBk Kuban ezarritako "setioa" salatu dute Bilbon, Silvio Rodriguezen kontzertuaren aurretik
Manifestariek Kubako eta hainbat herri zapalduren banderak eraman dituzte. "Nazio Batuetan urtero giza eskubideen urraketa masiboa gaitzesten den arren, gobernu gehienak geldi daude", salatu dute. "Argia eta Indarra Kubarentzat. Blokeoaren aurka, Energia Kubarentzat" kanpaina solidarioa babesteko ere balio izan du protestak.