Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalak 70 urte bete ditu
Giza Eskubideen Nazioarteko Eguna modu berezian ospatuko da gaur mundu osoan. 70 urte bete dira Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsala onartu zuela Nazio Batuen Erakundearen batzar nagusiak, eta, hori dela eta, kanpaina berezia jarri da abian, adierazpen historiko horren garrantzia nabarmentzeko. Dokumentuaren egileetako bat Rene Cassin baionarra izan zen, eta munduan gehien itzuli den testua da; 500 hizkuntzatan baino gehiagotan irakur daiteke.
Pertsona guztien eskubideak aldarrikatzen ditu adierazpenak, horien sexua, arraza, erlijioa, hizkuntza, ideologia edota jatorria edozein dela ere. Mundu osoko adituek idatzi eta osatu zuten testua, eta herri eta nazio guztietan ezartzeko balio unibertsalak jasotzen ditu. Besteak beste, pertsona guztien balioa eta duintasuna gauza guztien gainetik jartzen du adierazpenak. Dokumentu horretan jasotako irizpideei esker, mundu bidezkoago baten oinarriak ezarri ziren, baina, hala ere, gaur egun, giza eskubideen urraketek ez dute etenik.
Emakumeak (haurrak zein helduak) dira giza eskubideen urraketa modu bortitzenean pairatzen dutenak. Munduko herrialde eta kultura guztietan gertatzen da indarkeria mota hori, gizarteko egitura guztietan; hilketa matxistak, bortxaketak eta sexu jazarpena eguneroko ogia dira herrialderik aurreratuenetan ere. Eta, noski, gatazka armatuek areagotu egiten dute emakumeen kontrako indarkeria.
300 ekintzaile baino gehiago hiltzen dira urtean
1948an adierazpena onartu zenetik, milaka eta milaka ahots altxatu dira giza eskubideen defentsan. Azken 70 urteotan, munduko bazter guztietan jarri dira martxan erakundeak, elkarteak eta gobernuz kanpoko erakundeak, pertsonen eskubideak oinarri hartuta.
Borroka horrek, baina, kostu handia izan du, kasu askotan. Nazio Batuen Erakundeak (NBE) gaur zabaldutako datuen arabera, egunero, batez beste, ekintzaile bat hiltzen da munduan, giza eskubideen defentsan ari dela.
Hain zuzen, ekintzaile horien guztien lana babesteko eta bermatzeko, adierazpen bat izenpetu dute mundu osoko adituek: "Ekintzaileek mehatxurik, abusurik edota indarkeriarik gabe giza eskubideen alde lan egiteko duten eskubidea" defendatu dute NBEko ordezkariek. 2017an, 300 aktibista baino gehiago hil zituzten mundu osoan.
Mobilizazioak
Munduko bazter guztietan egingo dira gaur mobilizazioak, giza eskubideak aldarrikatzeko. Euskal Herrian, besteak beste, Bilbon dago deituta manifestazioa, 19:00etarako.
Bizitegik, Fekoorrek, Alboanek, Amnistia Internationalak, Ongi Etorri Errefuxiatuak elkarteak, Aletuk eta Bilboko Auzo Elkarteen Federazioak deitu dute protesta. Moyua plazatik abiatuko da, eta Pio Baroja plazan bukatu. Ibilbidean zehar, Doctor Deseo taldeko abeslariak girotuko du martxa, herritarrei manifestaziora batzeko deia eginez.
Zure interesekoa izan daiteke
Euskal Herrian eguzki eklipse osoa Fiteron ikusiko da luzaroen
Tokiaren arabera ezberdin ikusiko da eklipsea; osoa toki batzuetan, partziala besteetan. Eta itzalaldiaren iraupena ere aldatu egingo da aukeratutako parajearen arabera. Euskal Herrian gertakari astronomiko honetaz gozatzeko tokirik onena Fitero izango da, Nafarroan. 86 segundo iraungo du eta ikusmin handia dago bertan.
Ander Lopez Lerena (Bogota): 'Gosaltzen ari ginela hasi da lurra mugitzen, baina hemen ez da hainbesterako izan'
Lurrikara izan den unean, Kolonbian zen EITBko gure lankide Ander Lopez de Lerena. Hiriburuan, Bogotan nabaritu du astindua. Medellinen ere nabaritu da astindua eta baita Venezuelan, Ekuadorren eta Panaman ere.
Huelvako Niebla inguruan piztutako suteak kontroletik kanpo jarraitzen du, 20.000 hektarea kiskali ostean
Huelvako baso sutea kontrolatu ezinik jarraitzen dute suhiltzaileek. Niebla inguruan piztutako garrek aurrera jarraitzen dute eta dagoeneko 20.000 hektareako eremua kiskali dute. Ehunka lagun atera behar izan dituzte etxetik.
Donostiako Piraten Abordatzearen unerik onenak
Ehunka gaztek osatu dute piraten abordatzea, Donostiako portutik Kontxako hondartzaraino. Ontzi batzuk uretara sartu eta berehala hondoratu dira, baina beste batzuk jai giroan iritsi dira helmugara, eta, tradizioak dioen bezala, ez dira falta izan bandera piratak eta baimendutako 'ontzien lapurreta'.
Gasteizko alkateak barkamena eskatu dio Zeledoni, Andre Maria Zuriaren balantzean politika eta jaiak nahastu izana kritikatu ostean
Akats bati egotzi dizkio bere hitzak, eta babesa adierazi dio Iñaki Kerejazuri, baita 1976ko martxoaren 3ko biktimei ere.
Bizkaitar bat atxilotu dute Donemiliaga Kukulan hainbat neskaren ustezko jazarlea izatea egotzita
Lau salaketa jarri dira haren aurka, eta beste lau ere aurkeztea espero da, egun batzuk lehenago izandako antzeko gertakariengatik.
ONCEk eta Jaurlaritzak LightSound gailua aurkeztu dute, ikusmen-urritasuna duten pertsonek eklipsea 'entzun' ahal izateko
Gailu iraultzailea da, itsuek edo ikusmen-arazoak dituztenek fenomeno astronomikoa esperimentatu dezaten. LightSound du izena, eta eguzki-argiaren intentsitatea denbora errealeko soinu bihurtzen duen aparatua da.
Eklipsea ikusteko planik gabe? Adi ekitaldi historiko honetaz gozatzeko proposamen hauei
Aukera zabala dugu Euskal Herrian: itsasotik, mahasti batetik edo gure gailurretatik nahiz gidatutako behaketa batean teleskopioz, besteak beste, ikusi dezakegu abuztuak 12ko eklipsea.
Gasteizko tranbia ez da erdigunetik ibiliko irailera arte
Alaba Jeneralaren eta Independentzia kaleen urbanizazio-obrek eragin dute mozketa; bertan, besteak beste, zoladura homogeneoa jarriko da, bideen zati bat berriztuko da eta hainbat konponketa egingo dira.
Eguzki-eklipse osoen inguruko lau sekretu txundigarri
Ba al zenekien Antzinako Grezian eklipseek iragartzen zuten mekanismo bat zutela? Eta eklipseek iraungitze-data dutela? Eklipseen inguruko bitxikerietako batzuk bildu ditugu hemen.