5.000 lagunek bisitatuko dituzte Elkanoren omenez Getariara heldutako ontziak
Ehun bat ontzi iritsi ziren atzo Getaria, Juan Sebastian Elkano euskal itsasgizonaren jaioterrira, 'Elkanoren Zeruetza' programaren baitan. Ekimenaren helburua, orain 500 urte 'Victoria' nao ontzian munduari lehen itzulia ematea lortu zuten Elkanori eta harekin zihoazen 17 kideei omenaldia egitea da.
Atzo ikusmin handia sortu zuten ontziek eta gaur jendetza espero da Getarian, agortuta baitaude ontziak ikusteko sareratu dituzten 5.000 txartelak. 4.200 lagunek Espainiako Armadaren Juan Sebastian Elcano eskola-ontzia bisitatuko dute eta beste 800ek EHUko Saltillo, Lucretia eta Mater.
10:00etan hasi dira Elcano, hiru masta eta ehun metro baino gehiagoko luzera duen ontzia bisitatzen.
Gaurko egunez hitzaldiak, erakusketak, tailerrak, gastronomia ekintzak etab. ere izango dira portuan.
20:00etan amaituko dira ekitaldiak, Armadako ontzia irtetearekin batera. Bihar eta etzi Getxon izango da ikusgai.
Argazkia: Maria Agirre | Euskadi Irratia
Protestak eta kritikak
Omenaldiak kritika handiak sortu ditu euskal gizarteko hainbat sektoretan, baina. Batetik, "Elkanori Bira" herri ekimena sortu dute hainbat elkartek eta eragilek, Joan Sebastian "Elkanoren eta historia eurozentristaren inguruan hausnarketa bultzatzeko eta orain arte historiak isilarazitakoak lehen lerrora ekartzeko", hau da, "emakumeak, jatorrizko herriak eta inperialismoaren kalte zuzenak sufritu eta sufritzen dituztenak".
Ekimenarekin bat egin eta manifestua sinatu duten lehen ehun norbanakoen artean daude, besteak beste, Uxue Alberdi eta Miren Artetxe bertsolariak, Amelia Barquin eta Asier Blas EHUko irakasleak, Eñaut Elorrieta eta Patxi Saiz musikariak, Santiago Alba Rico filosofoa, June Fernandez eta Mikel Aramendi kazetariak, eta Kattalin Miner, Hedoi Etxarte, Iban Zaldua eta Joxemari Esparza idazleak, kazetari, historialari eta mugimendu feministako zein mugimendu internazionalistako hainbat lagunekin batera.
Ekimenarekin eta manifestuarekin bat egin duten talde, elkarte eta eragileei dagokienez, Euskal Herriko Bilgune Feminista, Euskal Herriko Emakumeen Mundu Martxa, Askapena, Komite Internazionalistak, LAB, ELA sindikatuaren Manu Robles Arangiz fundazioa, Euskadi-Cuba elkartea, Euskal Herrian Euskaraz, Getariako Eskubide Sozialen Karta eta Getariako Gazte Asanblada, KEM-MOC talde antimilitarista, Ongi Etorri Errefuxiatuak edota Mugarik Gabe gobernuz kanpoko erakundea ageri dira, hainbat herri eta eskualdetako talde feministekin eta beste hainbat eragilerekin batera
(Manifestuaren hainbat pasarte):
Espainiako Gobernuak eta Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako hainbat erakunde publikok “gizon horien balentria” omentzeari ekin diote, datozen hiru urteetako ospakizunei hasiera emanda. Horretarako Elkano marka prestatu dute.
“Elcanorena, Espainiako Armadak inoiz egindako balentriarik handiena” dela diote Espainiatik, eta horren erakusgarri da armada jarri dutela Elkano omentzeko ekitaldien antolakuntzaren buru.
“Euskal izaeraren eta teknologiaren ikur” eta “gure herriaren enbaxadore” bilakatu nahi dute Elkano “Basque Country around the world” saltzeko. Gaur egungo interes politiko eta ekonomikoen arabera moldatu nahi dute historia. Eta horretarako dirutza publikoa inbertitu dute kontakizun ofiziala indartzeko, hainbat kultur adierazpenen bitartez: zinema, musika, telebista, antzerkia, kongresuak, kirola…
“Amerikako aurkikuntzaz eta kulturen arteko topaketaz” mintzo zen 1992ko mendeurrenarekin egin zutena ez dugu berriz gertatzea nahi. Are gutxiago Euskal Herriaren izenean. Joan Sebastian Elkano heroi gisa aurkezteak eta saltzeak, boterearekiko eta interes politikoekiko loturetatik aparte, gure historiaren jabe ez izatera zigortzen ditu herritarrak.
Gure burua ispilu aurrean paratuz, zer izan nahi dugun eta gainerako gizakiekin nolako harremana izan nahi dugun hausnartzea hobesten dugu. Testu hau sinatzen dugunok, hausnarketa kritiko eta publikoa eragin nahi dugu, bulego batzuetan aurrez diseinatutako marketin kanpainen eta lustre handiko ekitaldien distiratik kanpo.
Europar konkistatzaileek “aurkitutako” lurrak eta menperatu zituzten pertsonak ez dira abentura epikoak edertzeko apaingarriak. Historia eurozentristak urte luzez ahanzturara zigortutakoak lehen lerrora ekarri nahi ditugu: emakumeak, jatorrizko herriak eta inperialismoaren kalte zuzenak sufritu eta sufritzen dituztenak.
Ongi Etorri Errefuxiatuak taldeak, bere aldetik, hainbat protesta deitu ditu gaurko Getarian. "2022an, 500 urte beteko dira Juan Sebastian Elkanok munduari buelta eman ziola, itsas muga ezezagunak zabalduz. Gaur egun, 2019an, muga horiek itxi egiten dira, eta milaka eta milaka pertsona hiltzen uzten dira, askatasunez zirkulatzeko eskubidea, besterik ez, egikaritzen ari direnak. Europar Batasunak, Giza Eskubideei eta itsas salbamenduari buruzko Nazioarteko Lege eta Itun guztiak urratuz, kriminalizatu egiten ditu ontzi solidarioen bidez pertsona horien bizitzak salbatu nahi dituzten pertsonak·" salatu dute.
Protesta Getarian. Argazkia: Maria Agirre | Euskadi Irratia
11:00etan performance bat egin dute Malkorbe hondartzan eta 12:00etan kalejira bat egin dute hondartzatik Aldama parkera eta elkarretaratzea egin dute han.
Zure interesekoa izan daiteke
Sabino Ormazabal ekintzaile eta bakezale nekaezina zendu da, 72 urte zituela
Kazetaritza, antimilitarismoa, ekologismoa, giza-eskubideak eta desobedientzia zibila izan ditu ardatz donostiarrak bere bizitza osoan zehar. Gizarte-mugimenduetan murgilduta beti, Eusko Legebiltzarrak izendatutako polizia-gehiegikeriaren eta giza eskubideen urraketen biktimen aldeko batzordean parte hartu zuen 2013tik.
Pertsona bat hil eta beste bat larri zauritu da Zallan, auto batek eta kamioi batek talka eginda
Hildakoa turismoaren gidaria da, 51 urteko gizona; haren bidaiaria, berriz, 48 urteko emakumea, ospitalera eraman dute.
Espainiako Gobernuak aldi baterako 1.500 harrera-plaza gaitu ditu Ceutan, migrazio-presioaren aurrean
Elma Saizek iragarri du harrera-sistema arintzeko lau gune berehala zabalduko direla, eta erakundeen arteko lankidetza nabarmendu du.
Bilboko konpartsek kuotak ezarri dituzte euskarazko musikarentzat txosnetan, % 27 baino ez dela egiaztatu ondoren
Konpartsek kanpaina bat aurkeztu dute jaietan euskararen erabilera indartzeko, eta txosnetan euskarazko musikaren proportzioa handitzeaz gain, beste aldaketa batzuk ere egin dituzte erabilera areagotzeko.
Zuia egoera larrian dago ur faltagatik, eta zisterna-kamioiak eskatu dizkio Aldundiari
Udalak igerilekuak betetzea, baratzeak eta lorategiak ureztatzea eta ibilgailuak garbitzea debekatu du, Baias ibaiaren ur-emaria jaisten ari delako.
Tessy Ebosele euskal atleta biral egin da sareetan "iruzkin krudelak" salatu ostean
Tessy Ebosele atleta arabarra, birala egin da Europako Atletismo Txapelketan parte hartu ondoren egindako adierazpenengatik. Gasteizen bizi den luzera-jauzilariak gogor kritikatu du atletek sare sozialetan jasotzen dituzten iruzkin negatiboak, eta esan du halako mezuek sekulako eragina dutela lehiatzerako orduan. Malkoak begietan, argi baino argiago hitz egin du.
Llantenoko sutea itzaltzeko lanean jarraitzen dute, garrak kontrolpean hartu ondoren
Laudioko, Langraizko eta Espejoko parkeetako suhiltzaileak, Nekazaritza Brigadako kideak, basozainek gidatutako bulldozerrak eta Larrialdietako helikopteroa lanean ari dira.
Laia eta Oihan, jaioberrien izen ohikoenak Euskadin
2025ean jaiotakoen artean izen arruntenak Laia, Ane eta June, eta Oihan, Markel eta Martin izan dira.
Basurtuko Ospitaleko Psikiatria pabiloian 31,9 gradu arteko tenperaturak daudela salatu dute
Basurtuko Ospitaleko Escuza pabilioiak (psikiatria-eremua hartzen duena) ez du klimatizaziorik hotzean, eta 31,9 gradura arteko tenperaturak izan ditu eraikin barruan. Lan Ikuskaritzaren ustez, eraikinaren egituran arazoak daude, eta baldintza termiko egokiak bermatzeko neurriak eskatu dizkio Osakidetzari.
Arabatik Urbasara lekualdatu dute Rapunzel filmaren filmaketa
Disneyren Enredados filmaren zuzeneko bertsioaren filmaketa Gaubean amaitu dute, eta orain Nafarroako mendilerroan ari dira lanean; hainbat bidezidor eta aparkaleku itxita egongo dira abuztuaren amaierara arte.