Minbiziaren biziraupena % 55ekoa da gizonezkoengan, eta % 61ekoa emakumezkoengan
Espainian minbizia diagnostikatu zaien pertsonen artean, hiru puntu hobetu da 5 urteko biziraupena azken 12 urteetan, bai gizonezkoengan (% 55,5), bai emakumezkoengan (% 61,7), Minbiziaren Erregistroen Espainiako Sarearen (REDECAN) azken txostenaren arabera.
Astearte honetan, urtarrilaren 21ean, Iruñean aurkeztutako ikerketak, Marcela doktorea izan du ikertzaile nagusi izan duenak, 2008tik 2012ra bitartean diagnostikatutako tumoreei dagozkion datuak plazatu ditu.
Jaume Galceran REDECANeko presidenteak adierazi duenez, bizi-ohituren prebentzioak, diagnostiko goiztiarrak, prozedura arinagoek eta tratamendu farmakologiko zein kirurgikoek baldintzatzen dute biziraupenik handiena.
Hobekuntza hori, ordea, desberdina da minbizi motaren arabera. Biriketakoak biziraupen "baxua" du, % 13koa gizonezkoengan eta % 18koa emakumezkoengan. Kontrako muturrean, prostatako eta bularreko minbiziak daude, % 90eko eta % 85eko indizeekin, hurrenez hurren.
Tumore mota guztietan, "emakumezkoen biziraupena handiagoa izan ohi da" adierazi du. Halere, ikertzaileak nabarmendu du "tumore bakar batek ere ez duela behera egin biziraupenean", nahiz eta alkoholaren eta tabakoaren kontsumoarekin lotutakoek datu "pobreagoak" eman; "horrek prebentzioak duen garrantzia zehazten du".
Horren ildoan, gizonezkoen biziraupena % 80ra iristen dela edo barrabiletako eta tiroideetako tumoreen kasuan gizonezkoak zifra hori gainditzera heltzen direla zehaztu du. Beste tumore mota batzuen kasuan honakoa da biziraupena: maskuria % 74, koloneko minbizia % 63, ondesteko minbizia % 60, leuzemia eta mieloma % 40 eta 45 artean, faringea % 38, urdaila % 27, garuna % 21 eta pankrea % 8.
Emakumezkoengan, tiroideko minbizia da % 90etik gorako biziraupena duena, eta jarraian, larruazaleko melanoma eta bularreko minbizia kokatzen dira. Umetoki-lepokoa % 74an dago, kolonekoa % 64an, ondestekoa % 63an, laringekoa % 58an, leuzemiak % 42an, urdaila %30ean, gibela % 16an eta pankreakoa % 10ean.
Datu horiekin, Guevarak zehaztu du gizonen artean biziraupenaren gorakadarik handiena leuzemia eta tiroideen kasuan izan dela, 10 puntu eta 8 puntu hobetu baitira, hurrenez hurren. Kolon, linfoma no Hodgkin, giltzurrun, mieloma eta ondestearen kasuan, berriz, hobekuntza % 4 eta % 6 artekoa izan da. Prostata, maskuri eta biriketan, % 2koa.
Emakumezkoen kasuan, mieloma minbizia da biziraupenean gehien hazi dena (% 9), eta ondoren, leuzemiak (% 8), faringea, ondestea, giltzurruna, tiroideak eta kolona (% 4 eta % 6) eta bularra (% 2) daude. Birika eta umetoki-gorputza, aldiz, egonkor mantentzen dira.
Guevarak gehitu du biziraupenak okerrera egiten duela adinarekin; izan ere, minbizia duen gaixoak, urteek aurrera jo ahala, aukera handiagoa izaten du beste gaixotasun batzuk ere pairatzeko. Horrek eragina izaten du egoera orokorrean: aukerak kentzen dizkio gaixoari, eta tratamenduekiko tolerantzia murrizten dio.
Hala, 15 eta 44 urte bitarteko gaixoei erreparatuta, batez besteko biziraupena % 84koa da emakumezkoengan, eta % 75ekoa gizonezkoengan. 45 eta 54 urte artekoak aztertuta, behera egiten du biziraupenak, eta % 78koa eta % 67koa da, hurrenez hurren. 55 eta 64 urte bitartekoen artean, biziraupena % 72koa da emakumezkoengan, eta % 61ekoa gizonezkoengan. 65-74 urtekoen biziraupena % 62koa da emakumezkoengan eta % 60koa gizonezkoengan, eta 75-99 urte bitarteko gaixoen artean % 41ekoa da, emakumezkoengan zein gizonezkoengan.
Azkenik, nahiz eta autonomia erkidegoetako daturik eman ez, Galceranek zehaztu du minbiziak Estatuko iparraldean duela hegoaldean baino eragin handiagoa. Europa mailan ere gertatzen omen da hori.
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon batek bikotekidea hil du Pontevedran eta bere buruaz beste egin du ondoren, atxilotu aurretik
Emakumearen gorpua ahizpak aurkitu du, bere etxebizitzako lurrean, eta gizona ihes egiten ikusi du. Gizona etxebizitza batean gotortu da eta Guardia Zibila berarekin negoziatzen aritu da arratsalde osoan, entregatu zedin, baina bere buruaz beste egin du azkenean.
Lau urteko haur bat oso larri Oionen, bigarren solairutik erorita
13:30 aldera gertatu da istripua, eta helikopteroz eraman dute Gurutzetako ospitalera, buruan kolpe handi bat zeukala.
Talde animalistek protestak egin dituzte Bilbon eta Iruñean, ehizaren eta ehiza-txakurren erabileraren aurka
Espainiako Estatuko 44 hiritan eta beste 41 herrialdetan izan da mobilizazioaK, Galgoaren Munduko Egunarekin bat eginez.
Diru bilketa abiatu dute Aroztegia auzian zigortutako zazpi kideei jarritako isunei aurre egiteko
Zazpi ekintzaileek ez zuten kartzela zigorrik jaso, baina 62.000 euroko isuna ordaintzera kondenatu zituzten. Isunez gain, defentsa eta gainerako gastuak ordaintzeko bilketa egingo du orain Aroztegiko Elkartasun Komiteak.
Joko areto baten aurka protesta egiteagatik auzipetutako Sopelako lau gazteen aurkako epaiketa atzeratu dute, data jarri gabe
32 urteko kartzela zigorra eta 112.400 euroko isuna eskatu dute lau sopeloztarrentzat. Auzia birritan artxibatu dute, eta akusazio partikularra da pertsonatutako akusazio bakarra. Hain justu, auzipetuei elkartasuna adierazteko manifestazioa egin zuten atzo Sopelan.
Osasun Sailak zehaztu du iraungitako txerto hexabalenteak Iztietako (Errenteria) eta Ondarretako (Donostia) osasun-zentroetan jarri zituztela
Osakidetza hasi da kaltetutako 30 pertsonak (25 haurtxo eta 5 heldu) berriro txertatzen. Iraungitako txerto tetrabalentea edo hirukoitz birikoa jaso zutenek (75 bat lagun) asteon jasoko dute gertakin zuzena.
Matrikulazioa % 5 jaitsiko dela uste du Hezkuntza Sailak, baina ikasturtean zehar heldutako ikasleekin orekatu daitekeela erantsi du
Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, matrikula kopuruak % 5 inguru egin du behera, datu demografikoak kontuan hartuta egindako estimazioen arabera. Dena dela, iragarri du beherakada "matrikulazio biziak" konpentsatuko duela; izan ere, irailetik 5.400 ikaslek eman dute izena EAEko hezkuntza sisteman.
Gidari bat ikertzen ari dira istripu batetik ihes egin eta alkoholemia proba egiteari uko egiteagatik
Ertzaintzak ikertu gisa inputatu du bart Trapagaranen beste ibilgailu baten kontra istripua izan eta ihes egiten saiatu zen gidari bat, bide-segurtasunaren aurkako ustezko delitu bat egotzita. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, larunbatean, 21:00ak aldera, bi ibilgailuk talka egin zuten Bizkaiko udalerri horretan, eta gidarietako bat bertan artatu behar izan zuten. Beste gidaria, onik atera zena, ihes egiten saiatu zen, baina agenteek geldiarazi egin zuten. Gizonak uko egin zion alkoholemia proba egiteari.
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.