EAEn suizidio bat dago bi egunetik behin
Euskal Autonomia Erkidegoan suizidio bat ematen da bi egunetik behin, eta, beraz, biktimen kopuru hori hilketen, zirkulazio-istripuen eta genero-indarkeriaren kasu guztiak baino handiagoa da, Jose Antonio de la Rica psikiatra, Euskadiko koordinatzaile soziosanitarioa eta Eusko Jaurlaritzako Osasun Saileko Osasun Mentaleko koordinatzaileak jakitera eman duenez.
Osasun Mentaleko Erizaintzaren Espainiako Elkarteak, Bizkaiko Erizaintza Zientzien Akademiak eta Bizkaiko Erizainen Elkargoko Osasun Mentaleko Batzordeak elkarrekin egin dute berriki Bizkaiko Osasun Mentaleko Erizaintzaren III. Jardunaldia, Bilbon.
Bertan, De la Ricak 'Euskadin suizidioa prebenitzeko estrategia' dokumentua aurkeztu zuen, eta EAEn bi egunetik behin suizidio bat dagoela adierazi zuen. "Estrategiaren helburuen artean daude, besteak beste, eragina murriztea, hau da, beren buruaz beste egiten duten edo egin nahi duten pertsonak; prebalentzia murriztea, horiek baitira beren buruaz beste egiteko arriskuan daudenak; eta estigmatizazioa murriztea", ziurtatu du.
Azken puntu horretan, "suizidioa ezkutuko arazoa" dela nabarmendu zuen, eta "argitara ateratzea beharrezkoa da, osasun publikoko arazoa delako".
Hori dela eta, EAEn suizidioa prebenitzeko estrategia "jokabide suizida prebenitzera bideratuta dago, zaintza epidemiologikoaren, ekintza suizidak egiteko puntu 'beroetan' prebentzio aktiboaren, koordinazio onaren, lehen jarduketako esku-hartzeen eta, gainera, esku-hartzeen eta posbentzioaren bidez".
Kolektibo ahuletan jarduteaz ere mintzatu zen: "Haurtzaroan, gaztaroan eta abarretan indarkeria egoeran edo babesgabetasun-egoeran dauden pertsonak, sexuaren arabera diskriminatuta dauden pertsonak, espetxeetan bizi direnak eta beste batzuk, esaterako".
Bestalde, Francisco Megias medikuak, Osasun Mentaleko Erizaintzaren Espainiako Elkarteko presidenteak adierazi zuenez, "suizidioa osasun publikoko arazo handi bat da, gero eta handiagoa da". Ildo horretan, "lehen mailako arretatik, osasun mentaleko arreta espezializatuarekin batera, fenomeno hori geldiarazten lagunduko duten jarduketen garapenean aurrera egiten saiatu beharko gnateke", esan zuen.
Bestalde, Ana Maria Fernandez Cagigas Osasun Mentaleko erizain espezialistak adierazi zuenez, "gaixotasun mentala haurtzaroan ere badago", beraz, "prebenitu eta landu egin behar da, garatu ez dadin, eta lan hori haurtzarotik bertatik egin behar da, adingabearen ondoan egon daitezkeen profesional guztien artean koordinatuta, eta arreta berezia jarrita eskolan, bertan igarotzen baitute ikasleek denbora gehiena.
Osakidetzaren estrategia suizidioaren aurrean
Suizidioak duen eragina murrizteko plan integral aitzindari bat prestatu du Osakidetzak, Suizidioa Prebenitzeko Estrategia goiburupean, eta prebentzioa, esku-hartze goiztiarra eta arreta sistema berezitua ditu ardatz.
- Suizidio-ideiak badituzu edo gai horrek kezkatzen bazaitu, garrantzi handikoa da osasunaren arloko profesional batekin kontsultatzea.
- Ahal bezain laster eskatu zure familia-medikoari hitzordua.Psikologo batekin edo psikiatra batekin tratamenduan bazaude, jarri harremanetan harekin eta azaldu une horretan nola zauden.
- Osasun Aholkua zerbitzuaren telefonora ere dei dezakezu (900203050 telefonoa); gai horren inguruan dituzun zalantzei buruzko orientabideak emango dizkizute.Telefono horretan,eguneko 24 orduetan, eskaintzen du arreta Osakidetzako erizaintza-talde batek. Doakoa da.
- Oso gaizki bazaude eta uste baduzu berehalako laguntza behar duzula, joan zaitez larrialdiko zerbitzu batera (zure osasun-zentroan edo ospitale batean) edo deitu larrialdi-telefonora (112); telefono horretan, osasunaren arloko profesional batek artatu ahal izango zaitu urteko 365 egunetako 24 orduetan.
- Itxaropen Telefonoa: 717003717(arreta krisialdietan, estatua);
944100944(Bizkaia); 900840845(Gipuzkoa); 948243040(Nafarroa) .
http://www.telefonodelaesperanza.org/
- La Barandilla elkartearen suizidioaren aurkako telefonoa: 910380600
- Pertsona maite baten suizidioaren eraginpean dauden pertsonen elkarteak
- Biziraun (Euskal Autonomia Erkidegoa) https://biziraun.org
- Besarkada-abrazo (Nafarroa) http://besarkada-abrazo.org
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon bat atxilotu dute Barakaldon, Poliziarengandik ihesi zihoala bost ibilgailurekin talka egin eta zortzi pertsona zauritu ostean
Polizia iturrien arabera, agenteak berarengana hurbildu ziren, ustez estupefazienteak kontsumitu ostean kotxea gidatzera zihoalako.
Epaileak aske utzi ditu Hezbolarekin zerikusia dutelakoan Bizkaian atxilotutako bi lagunak
Pasaporteak kendu dizkiete eta hamabost egunean behin epaitegian agertu beharko dute. Bi gazteak Iranekin bat plataformako kideak dira; talde horrek "inperialismo genozida salatzearen" aurkako kanpaina bat salatu du.
Emakume bat hil da Tuteran, auto istripu batean
Ezbeharra NA-134 errepidean gertatu da, gaur arratsaldean. Hildako emakumeak gidatzen zuen autoak kamioi bat jo du aurrez aurre.
Osakidetzak gezurtatu egin du igandeko erizaintzako proba beroagatik bertan behera geratu dela
Osasun Sailak zehaztu du proba aurreikusita zegoen bezala egingo dutela, eta gogorarazi du Osakidetzak bere kanal ofizialen bidez ematen duela balizko aldaketen berri.
Iganderako aurreikusitako hainbat ekitaldi bertan behera utzi dituzte, bero handia dela eta
Bilbon, hiribilduaren sorreraren 726. urteurrenaren desfile ofiziala ez dute egingo. Bestalde, Gogorak bertan behera utzi du Artxandan egin behar zuen gudari eta milizianoen omenaldia. Sopelan, Kosta Trail mendi lasterketa bertan behera geratu da, eta Barakaldon hainbat ekitaldi moldatu dituzte.
Osakidetza kontaktuak bilatzen ari da Trapagarango klub batean tuberkulosi kasu bat antzeman ondoren
Euskal Osasun Zerbitzua proba diagnostikoak zabaltzea eta establezimenduko langileak banan-banan deitzea aztertzen ari da, miaketa osatzeko eta kutsatze berriak baztertzeko.
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa eremuetako mugikortasuna aztertuta, EAEko herriguneetako 3 kotxeko 2 daude hiriguneetan
Saretzen txostenean aztertu dituzten Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa eremuetan metropolietan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta toki batzuetan bizilagunak baino gehiago dira kotxeak.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.