Uda ezberdina, urte ezberdin batean

Normaltasun berria deritzonak, oximorona gorabehera, gehiago du normaletik berritik baino, gure portaerari begiratuta. Araudiaren hormetan pitzadurak zabaldu direnean, herritarrak brastakoan lerratu dira berorietatik covid-19aren kolpearen aurretik zituzten ohiturak berritzera, kirolzaleak korrikaldietara, gizartekoiak terrazetara eta hondartzazaleak, esaterako, hondartzetara.

Orain ere, uda berbertan dugula, askok ez dute etsiko apirilik gabeko urtea udako oporraldirik gabeko urtea ere izatera, eta, zalantzak gorabehera, ahal dutenak, pandemiaren ukaldi ekonomikoak zulo beltzagoan sartu ez dituen denak gutxi-asko, planak egiten ari dira, udara begira.

Eroski Bidaiak bidaia agentzian, berbarako, oraintsu hasi dira udako bidaiak berriz saltzen, martxoaren erdialdetik aurrerako ezeztatze erauntsi atergabeak neguko kuarteletara bultzatu ondoren. “Beste urte batzuetan, bidaia guztien % 65 izaten genituen salduta ekainaren hasierarako, eta oraingoan hasi berri gara”, esan dute.

Hegoaldetar askok Andaluziara joko dutela esan digute Eroski Bidaiaken. Argazkian, Kordoba. Argazkia: Efe.

Bezeroen beldurrak, gainera, bidaia laburragoak egitea ekarri du, noski, hamaika buruhauste erantsi baitakar bizitzen ari garena bezalako egoera nahasi bat atzerrian harrapatzeak. “Joan den urtean, saldu genituen bidaia guztien % 35 izan ziren nazioartekoak, eta aurtengo udan % 5 eta % 10 artean izango dira gehienez ere; gehienak, gainera, Portugal eta Frantziara”, Eroski Bidaiaketik diotenez.

Portugalera joateko eskariak, hain zuzen, dezente hazi dira aurtengo uda bitxirako, herrialde hartan azkar hartu baitzituzten koronabirusaren aurkako neurriak eta covid-19aren eragina Espainian eta Frantzian baino txikiagoa izan baita, besteak beste. “Bidaiari askoren konfiantza irabazi du Portugalek”, Eroski Bidaiaketik esan digutenez: “Penintsulan bertan bidaiatzea gomendatzen ari gara eta, ahal denean eta ematen dizkiguten arauei jarraituz, Balear Uharteetara eta Kanarietara ere joango gara. Bestalde, kostaldekoak dira gehien eskatzen ari diren helmugak, Andaluzia, Valentzia eta Tarragona, baina aurten barne turismoak gorakada handia izango du”.

Askok uko egin diete nazioarteko bidaiei. Argazkian, Jordaniako hondartza bat. Argazkia: Efe.

Landa turismoa

Eta, hain zuzen, joan-etorri laburreko oporraldietarako asmo hori berretsi dute Nafarroako Nekazal Turismoko Federaziotik, lurralde horretako landetxe, apartamentu turistiko, aterpe, kanpin eta landa giroko bestelako ostatuak batzen dituen elkartetik: “Uztailean, % 50 eta % 70 arteko okupazioa espero dugu, eta abuzturako, % 80-90ekoa, hots, iazkoaren antzekoa. Egoera ez da txarra, bizitzen ari garenaren aurrean”, zehaztu dute.

Herritarrak, baina, zuhur ari dira jokatzen, eta inoiz baino denbora gehiago ari dira hartzen erreserbak egiteko: “Gure bezero gehienak EAEkoak, Kataluniakoak, Valentziakoak eta Madrilgoak dira. Lurralde bakoitzak bere erritmoa dauka deseskalatzean, eta horrek erreserbak baldintzatzen ditu. Dei asko jasotzen ari gara, baina batzuk ez dira oraindik ausartzen erreserba egitera”.

Bidaiari askok landa turismoa aukeratuko dute. Argazkian, Apezetxea landetxea (Arruiz)

Eta zalantza horiek uxatzeko lanean ari dira Nafarroako landatar ostatuak. Dagozkien neurri sanitarioak hartzeaz gain, egoera humanizatzeko ahalegina egiten ari dira pandemiak ekarri duen giro hotz eta desatseginean: “Egoera hau iraultzeko gai izan behar gara gure ezaugarri behinena den abegi hurbila eskaintzeko, gure bezeroek hori eskertzen dute eta”.

Horren ildotik turismo federaziotik azaldu dutenez, ez dute prezio berezirik edo beherapenik eskaintzeko asmorik jendearen zalantzak uxatzeko: “Erabat baztertzen dugu, eta ez bakarrik sektoreak oraintxe bertan horretan pentsatu ere ezin duelako egin, ezpada hartzen ari garenari balioa eman behar zaiolako eta kalitatea, zerbitzua eta bermeak garrantzitsuagoak direlako orain prezioa baino”.

Bermeak

Nolanahi den, zalantza zilegi horien aurrean, Olga Santamaria Kontsumobide Kontsumoko Euskal Institutuaren zuzendariak esan digunez, “aholku nagusia letra txikia baieztatzea da, batik bat kontratuak ezeztatzeko aukerari dagokionez. Arretaz begiratu behar dira baliogabetzeko eta ezeztatzeko baldintzak, bai agentziarekiko kontratuetan bai aseguruetan bertan”.

Alarma egoera ezarri zenetik bidaiak bertan behera utzi behar izan dituzten agentzia eta garraio konpainiek bezeroaren esku utzi behar dute, Santamariak azaldu digunez, dirua atzera jasotzeko, bidaiaren data aldatzeko edo trukean bonu bat erabili ahal izateko aukera, eta, azken kasu horretan, bezeroak zerbitzua jasoko duela ziurtatzeko finantza bermea eska diezaioke bidaiaren antolatzaileari.

Santamariaren ustez, koronabirusaren pandemiak ekarriko dituen aldaketen artean hegaldi, bidaia eta ostatuen kontratazioena ere egongo da, “gerta litezkeen ustekabeko jazoerei aurre egitea ahalbidetuko diguten malgutasuna” izan beharko baitute.

Kanpina bilatuko dute bidaiari askok. Argazkian, Asolaze kanpina, Izaban.

Azkenik, ostatuaren nolakotasuna edozein dela ere (apartamentuak, etxe turistikoak, hotelak, kanpinak…) denek “kontsumitzaileari egindako eskaintza erabat betetzeko berme nahikoa” eskaini behar dutela azaldu du Santamariak.

Edozein modutara ere, bidaian joan edo ez eta bidaia hori edonolakoa dela ere, osasun agintarien aholku eta aginduei jarraitzeko deia egin dute turismoko eragileek, bidaiatzeak oso probetxuzko gauza izaten jarrai dezan, “desilusio eta neke huts artean”, Celinek idatzita utzi zuenez.