Artizarrean bizia egon litekeela dio ikerketa batek
Fosfanoa izeneko gasa detektatu dute Artizarreko atmosferan eta planeta horretan bizia egon litekeela edo noizbait bizia izan zela ondorioztatu dute, Nature Astronomy aldizkariak gaur argitaratu duenez.
Aurkikuntza Cardiffeko Unibertsitateko ikerlari talde batek egin du. Gas hori badago, Artizarrean "prozesu fotokimikoak eta geokimikoak egitea posible" dela adierazi dute, "horrek ezinbestean bizitza mikrobianoa egotea suposatzen ez badu ere".
Zientzialariak hainbat behaketa egin zituzten 2017an eta 2019an Txileko Atacama basamortutik, James Clerk Maswell teleskopioa eta Milimetro/Azpi-milimetro Teleskopio Handia erabilita.
Bizitza estralurtarra topatzeko bidean ate berri bat ireki du aurkikuntza honek. "Artizarreko atmosferan aurkitu duguna gas fosfanoa dela uste dugu. Lurraren antzera, Artizarra ere planeta arrokatsua da. Fosfanoa gas arraroa da eta bizidunen ondorioz sortzen da", azaldu du Emily Drabek-Maunder astronomoak.
Lurrean, fosfanoa gizakiaren jarduerak eragiten du –industriak, adibidez-, baina mikroorganismoek ere sor dezakete. Horregatik uste dute bizia egon litekeela Venusen.
Ikerketaren arabera, planeta horren azaleko baldintzak "oso gogorrak" dira, baina atmosferan, 53 eta 62 kilometroko altueran, giroa epelagoa da. Edonola ere, “laionen osagaiak oso azidoak dira, fosfanoa azkar desagertuko litzateke baldintza horietan”, erantsi dute.
Jane Greaves irakasleak zuzendu du ikerketa eta zehaztu du fosfanoaren jatorria zein den oraindik ez dutela argitu. "Behaketa gehiago egin behar ditugu eta Artizarrean topatutako fosfanoa nola sortu den jakiteko", erantsi du.
William Brains irakasleak azpimarratu du "zuhurtziaz" jokatu nahi dutela. "Guk ez dugu esan Artizarrean bizitza badagoela. Esaten duguna da ezezaguna den zerbait topatu dugula eta bizia izan litekeela", nabarmendu du.
Komunitate zientifikoak euforiaz eta eszeptizismoz hartu du iragarpena. Aurkikuntza egin duten ikertzaileak pozik eta itxaropentsu agertu dira, baina aitortu dute oker egon daitezkeela.
"Beti ibili naiz unibertsoan bizia egon daitekeen ikertzen eta aukera hori existitzen dela egiaztatzeko aukera izan dezakegu orain. Edonola ere, oker egon gaitezke. Gure ikerketa zabalik dago inork ekarpenik egin nahi badu", adierazi du Greavesek.
Zure interesekoa izan daiteke
Lurraldebusek Donostiatik Eskuzaitzeta industrialdera eta Zubietara doan linea berria estreinatuko du irailaren 21ean
Linea berriak industrialdeko langileei emango die zerbitzua, baita Zubietako espetxera joaten direnei eta Zubietara joaten diren Realeko zaleei ere.
Giro aparta Kontxako Banderaren bigarren jardunaldian
Kontxako Banderaren bigarren jardunaldiak jai giroz bete du Donostia, kolore ugariz. Familiek, gazteek eta beteranoek traineruen emozioa partekatu dute, eta ertzetatik animatu dituzte euren taldeak. Poza bereziki nabaria izan da Arraun Lagunak eta Orio taldeen zaleen artean, euren traineruen garaipena ospatu baitute.
Imsersoren bidaiak bihartik aurrera egongo dira eskuragarri Hego Euskal Herriko pentsiodunentzat
Nafarrentzat astelehenean abiatuko da plaza eskuratzeko epea, eta EAEko pentsiodunentzat, asteazkenean. Guztira, ia 900.000 plaza eskainiko dira penintsulako kostaldera eta uharteetara joateko edo bospasei eguneko bidaiatxoak egiteko.
Elon Musk bat dator Anthropic eta OpenAI lehiakideekin, adimen artifiziala moteldu behar dela
Anthropiceko Dario Amodeik adimen artifizialaren (AA) garapena moteltzeko eskatu zuen ostiralean, segurtasun arriskuengatik, eta eskaera horren alde egin dute lehiakideek, OpenAIko Sam Altmanek eta xAIren sortzaile Muskek. OpenAIko eta Anthropiceko liderrek iragarri dute ebaluatzaile independenteei beren sistemak ikuskatzea ahalbidetuko dietela, baina Muskek ez du hori argitu.
Ceutako 860 migratzaile baino gehiago aldi baterako instalazio egokitu berri batera eraman dituzte
Jaurlaritzak 4.300 plaza inguru izango ditu aldi baterako, eta datozen egunetan 6.000 plaza baino gehiago izango direla aurreikusi du.
AEBk Kuban ezarritako "setioa" salatu dute Bilbon, Silvio Rodriguezen kontzertuaren aurretik
Manifestariek Kubako eta hainbat herri zapalduren banderak eraman dituzte. "Nazio Batuetan urtero giza eskubideen urraketa masiboa gaitzesten den arren, gobernu gehienak geldi daude", salatu dute. "Argia eta Indarra Kubarentzat. Blokeoaren aurka, Energia Kubarentzat" kanpaina solidarioa babesteko ere balio izan du protestak.
Oihane Mateos Oria, duela gutxi hildako lankide eta laguna, gogoan izan du Dani Alvarezek Gasteizko FesTVal jaialdian
Aste gogorrak izan dira azken hauek Orain eta EITBko Albistegietako lantalde guztiarentzat. Dani Alvarez lankideak Gasteizko FesTVal jaialdian esan duen bezala, "bizitzako injustizia bategatik goizegi joan berri da Oihane Mateos Oria". Bere irribarrea, energia eta lanerako grina beti izango dira gure artean, ordea. Hemen Daniren hitzak gaur iluntzean, sari bat banatu aurretik.
Zarrakazteluko baso sutea eragindakoa ote den ikertzen ari dira
Garrak atzo piztu ziren Corral Nuevo inguruan, eta gaur arratsaldean egonkortu dituzte. Eremuan ez zegoen nekazaririk lanean, eta, hori dela eta, Foruzaingoak susmoa du nahita piztutakoa izan zela.
Bost gasolindegi Margaritan, 30 laguneko herrian, bizilagunen desesperaziorako
Gasteizko Margarita kontzejuan, bizilagunak kexu dira beste gasolindegi bat jarri nahi dietelako, bosgarrena bailitzateke. 30 bat biztanle diren herrixka honetarako sarbideak dagoeneko kolapsatuta daudela diote, eta gainera salatzen dute, kamioi gidariek ez dutela askotan oso gizalegez jokatzen.
Logroñon desagertutako 83 urteko gizon baten gorpua aurkitu dute Vianan
Hilotza Iruñeko Auzitegiko Institutu Anatomikora eraman dute, autopsia egin diezaioten.