Azken hamarkadako ozono-zulo handienetako bat ireki da Antartikan
Antartikaren gainean urtero ozono-geruzan irekitzen den zuloa 2020an iritsi da maximora. Munduko Meteorologia Erakundeak (OMM) astearte honetan iragarri duenez, azken urteetako zulo handienetakoa eta sakonenetakoa da.
Fenomenoa azkar hazi da abuztuaren erdialdetik, eta urriaren hasieran 24 milioi kilometro koadroko maximoa harrapatu zuen. Gaur egun, 23 milioi kilometro koadro ditu, eta Antartika kontinentearen zatirik handiena hartzen du.
Abuztutik urrira bitartean, Antartikako zuloa handitu egiten da, eta irailean eta urrian maximora iristen da. Udaberriaren amaieran, tenperaturak gora egiten hasten direnean, ozonoaren agorpena moteldu eta poloko zurrunbiloa ahuldu egiten da, desegin arte. Abenduaren amaieran, berriz, ozonoaren maila normaltasunera itzultzen da.
OMMk Genevan duen bozeramaile Claire Nullisen arabera, poloko zurrunbilo indartsu, egonkor eta hotz batek bultzatu du zuloa. Horrek ozono-geruza etengabe hotz mantendu zuen Antartikaren gainean. Airea -78 gradutik behera egon zen, hodei estratosferikoak sortzeko behar den tenperaturan. Hodei horietan sortzen den izotzak "ozono-geruza suntsi dezakeen erreakzio bat sortzen du", horren esanetan.
Hodei estratosferiko polarrek konposatu ez-erreaktiboak erreaktibo bihur ditzaketen izotz kristalak dituzte, eta, eguzkiaren argiarekin, ozonoa azkar suntsitzen dute, erreakzio kimikoen bidez. Zuloa udaren amaieran edo udaberriaren hasieran soilik ikusteko arrazoi nagusia poloko hodeien eta eguzki erradiazioaren arteko harremana da.
Europar Batasuneko Copernicus Atmosfera Monitorizatzeko Zerbitzuko zientzialariek ikusi dutenez, ozono estratosferikoaren kontzentrazioak zero inguruko balioetara murriztu dira Antartikan, 201 eta 25 kilometro arteko altueran. Ozono geruzaren sakonera 100 Dobson unitatetik behera egon da, ozono-zulotik kanpo bere ohiko balioaren herena.
Zure interesekoa izan daiteke
'Euskaltzaleon Martxak' euskaltzale guztiak batu nahi ditu ekainaren 13an Iruñean
Aldarrikapena eta ospakizuna uztartuko ditu jardunaldiak, "euskaraz bizitzeko baldintzak eskatzeko eta euskaltzale izatearen harrotasuna balioan jartzeko".
Gurutzaontzian hantabirusak kutsatutako hiru pertsonak Herbehereetara ebakuatuko dituzte
Espainiako Osasun Ministerioak adierazi duenez, pertsona horiek ebakuatu ondoren, "ez litzateke egongo arrazoi klinikorik" Kanariar Uharteetan eskala egiteko, Cabo Verde eta Uharteen arteko bidean "kasu sintomatiko berririk agertu ezean".
Seaskako ikasleek desobedientziara joko dute eta euskaraz erantzungo dute baxoko matematikako azterketa
Baionan dagoen Bernat Etxepare lizeoan egin duten agerraldian, Seaskako ikasleek iragarri dute desobedientziara joko dutela eta ekainaren 12an egin behar duten baxoko matematikako azterketa euskaraz egingo dutela. Azterketa guztiak frantsesez egitera behartuta daude, eta aspalditik ari dira baxoa euskaraz egiteko aldarrikapenarekin. Momentuz baina, ez dute aurrerapausorik lortu. Euskal gizarteari babesa eskatu diote, eta besteak beste, igandean Herri Urratsen izango diren mobilizazioetara batzeko deia egin dute.
Iñigo Urkulluk eta Patxi Lopezek Garaikoetxea gogoratu dute, zendu berritan
Lehendakari biek doluminak eta esker ona adierazi dituzte Carlos Garaikoetxea zendu ondoren. Iñigo Urkulluk adierazi du beretzat "gertukoa" zela Euskadiri buruzko planteamentuetan. Lopezek, berriz, "erreferentea" dela esan du.
Lekuko batek adierazi du Maialenen ustezko hiltzailea “noraezean" zebilela eta biktimari “familia aurka jartzea" leporatzen ziola
Maialenen hilketaren epaiketaren bigarren egunean, hainbat lekukok deklaratu dute. Maialen maiatzaren 27an hil zuen omen bikotekideak, Gasteizko hotel batean, 13 labankada emanda. Akusazioek diote hiltzeko asmoz jardun zuela, eta 45 urteko espetxe-zigorra eskatu dute. Defentsak, berriz, "errealitatetik deskonektaturik" zegoela alegatzen du.
Epaileak ikertu gisa deitu du El Bocaleko pasabidearen diseinatzailea
Egitura diseinu eta eraikuntza akatsen ondorioz erori izana posible dela adierazi du epaileak bere autoan. Ingeniariak ekainaren 5ean deklaratuko du.
OMEk baieztatu egin du bi hantabirus kasu izan direla gurutzaontzian, eta zazpi kasu aztertzen ari dira
Hiru bidaiari hil dira hantabirusak jota, eta laugarren bat zainketa intentsiboetan dago. 23 nazionalitatetako 149 lagun (88 bidaiari) zeramatzan itsasontzia Argentinatik irten zen martxoaren 20an, Cabo Verderantz. Egun, han jarraitzen du, Kanaria Handian edo Tenerifen lehorreratzeko zain. OMEk uste du gaixo eta hildakoak gurutzaontzitik kanpo infektatu zirela.
Zer da hantabirusa, karraskariek transmititzen duten eta gaixotasun larriak eragin ditzakeen birusa?
Martxoaren 20an Ushuaiatik (Argentina) abiatu zen gurutzaontzi batean agerraldi bat izan da, eta dagoeneko hainbat hildako utzi ditu. Agerraldiak gaixotasun zoonotiko horren gainera eraman du fokua.
Pertsona bat zauritu da BI-10 errepidean, Bilbon, istripu baten ondorioz
Ezbeharra Errekalde parean gertatu da, Galdakaorako noranzkoan, eta hiru erreietako bi itxi dituzte. Hala ere, 07:00ak aldera errepidea erabat zabaldu dute.
Hiru pertsona hil dira, ustez hantabirusak jota, gurutzaontzi batean
Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) adierazi duenez, "kutsatze-arriskuak txikia izaten jarraitzen du" eta "ez dago izutzeko arrazoirik". MV Hondius gurutzaontzia lehorreratzeko portu bila ari da, Cabo Verdek baimena ukatu baitio. Ontzian doazen 149 lagunetatik 14k Espainiako nazionalitatea dute.