Bero-boladari aurre egiteko gomendioak: Zer egin daiteke tenperatura altuen ondorioak saihesteko?
Astearte honetan sargoriarekin jarraituko dugu Bizkaian eta Gipuzkoan, eta, hori dela eta, komeni da beroaldietan kontuan hartu beharreko gomendioak gogora ekartzea.
Aholku nagusia beroak ondoeza ez eragiteko prebentzio neurriak hartzea da. "Tenperatura altuen ondorio negatiboak zorabio, ahultasun, neke, goragale edo zorabio moduan ager daitezke", Gurutze Gorritik zabaldu dutenez.
"Intsolazioa tenperatura altuekin ere lotuta dago, eta larruazal gorritua, beroa eta lehorra, pultsu azkarra eta buruko min handia eragin ditzake. Horrelakoetan, intsolazioa jasan duen pertsona leku fresko batera eramatea, burua estaltzea, besapean konpresa bustiak eta hotzak jartzea eta ura gatzarekin eta bikarbonatoarekin edatea" dira bero horri aurre egiteko modurik onena.
Horrela, tenperatura altuei lotutako osasun-arazoak "neurri errazen bidez saihestu daitezke".
Tenperatura altuei aurre egiteko gomendioak:
- Ohi baino likido gehiago edan, ura batez ere, eta ez itxaron egarri izan arte.
- Saihestu kafeina, alkohola edo azukre gehiegi duten edariak.
- Elikadurari dagokionez, otordu arinak egin (entsaladak, gazpatxoa, barazkiak, frutak...).
- Etxean, bero gehien egiten duen orduetan, leihoak itxi eta pertsianak jaitsi, eta etxea aireztatu eta freskatzeko aprobetxatu bero gutxien egiten duenean.
- Arropa lasaia, arina eta kolore argikoa erabili, eta oinetako eroso eta freskoak.
- Bero handiko orduetan, ez kalera atera, eta, atera behar izanez gero, burua estali eta eguzkitako betaurrekoak erabili.
- Bero handiena egiten duen orduetan (12:00etatik 18:00etara) ez egin kirol ariketarik eguzkitan, batez ere, gogorrak badira.
- Kalean jarduerarik egin behar izanez gero, ez ahaztu atseden hartzea, eguzkitik babestea eta freskatzea (likidoak edan, burua freskatu eta abanikoa erabili).
- Bero handia sentituz gero, dutxa edo bainu hotza hartu.
- Ez utzi inor aparkatuta edo itxita dagoen ibilgailu batean, ezta autoa itzalean badago ere.
- Zaindu beroaren aurrean arriskua duten pertsonak, arreta berezia jarri ume txikiei, adinekoei eta beroarekin zein deshidratazioarekin larriagotu daitezkeen pertsonei, bihotzeko gaixotasunak dituztenei.
- Adineko pertsonei dagokienez, gutxienez egunean behin bisitatu, bakarrik bizi direnak edo laguntza behar dutenak bereziki, eta, behar izanez gero, gizarte-zerbitzuen laguntza eskatu, babes-neurriak hartzeko zailtasunak izan baititzakete.
- Osasun-arazoren bat baduzu:
- Galdetu medikuari zer neurri osagarri hartu behar dituzun.
- Botikak hartzen badituzu, jarraitu hartzen, baina ez hartu zeure kabuz, medikuak agindu gabe.
- Gaizki sentitzen bazara, utzi egiten ari zarena egiteari, saiatu leku fresko bat bilatzen eta eskatu laguntza.
Arrisku-taldeak, bereziki zaindu beharrekoak
Bero handiaren ondorioen aurrean bereziki zaurgarriak dira "haurrak (4 urtetik beherakoak eta, batez ere, bularreko haurrak); adinekoak (65 urtetik gorakoak eta, bereziki, 80 urtetik gorakoak); hainbat patologia dituzten gaixo kronikoak (kardiobaskularrak, arnasketakoak, diabetesa, giltzurruneko gutxiegitasun kronikoa, dementzia, obesitate larria) eta tratamenduan daudenak (diuretikoak, neuroleptikoak, antikolinergikoak eta lasaigarriak)".
Azkenik, kalean ariketa bizia egiten dutenek, bai lanean, bai aisialdian, eta gizarte-bazterkeria pairatzen dutenek ere saihestu behar dituzte beroaren ondorio kaltegarriak.
Zure interesekoa izan daiteke
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".
Txistulari eta Gaiteroen Bandak dantzan jarri du Iruñeko Udaletxe plaza
Gaur eguerdian Iruñeko Udaletxeko plaza bete duten milaka pertsonek Txistulari eta Gaitarien Bandaren doinuekin dantzan egin ahal izan dute.
3I/ATLAS izarrarteko kometa "Eguzkia baino askoz zaharragoa" dela ondorioztatu du astronomo talde batek
Aztarna kimiko espezifikoak neurtuz iritsi dira ondorio horretara, eta segur aski Eguzki sistematik kanpo sortu zela ere uste dute. Izarrarteko kometak eguzki sistemaren kanpoan sortu eta noizean behin eguzki sisteman sartzen diren izoztutako objektuak dira.