Nola aurre egin emergentzia klimatikoari? Egunerokorako 7 keinu oso zail
IHOBE Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoak gomendio-sorta argitaratu du, gizabanakoei krisi klimatikoari aurre egiten laguntzeko, 52 keinu txikiren bitartez. Ahalegin mailaren arabera egin du erakundeak ekintza horien sailkapena: oso errazak, errazak, normalak, zailak eta oso zailak.
Hona hemen larrialdi klimatikoari aurre egiteko egunerokorako 7 keinu oso zail:
1) Bidaia planifikatu
Abiatu baino lehen, begiratu ea beste modu batean joateko aukerarik dagoen. Zure bidaia luzera ertainekoa bada, trena aukera iraunkorragoa izan daiteke ingurumenerako. Badira hegazkin-konpainiak, sortutako kutsaduraren ordain gisa, klima zaintzeko proiektu baten alde diru-kopuru sinboliko bat ematea proposatzen digutenak.
2) Aukera itzazu bestelako erregaia darabilten ibilgailuak
Automobil berria erostekotan bazabiltza, saia zaitez kontsumo baxuko bat aukeratzen. Enpresa ibilgailu-fabrikatzaileak behartuta daude haien produktuek zenbat CO2 isurtzen duten eta zenbait erregai kontsumitzen duten erakustera, erakustaretoetan eta publizitatean.
3) Autokontsumoa eta elikagai ekologikoak
Nekazaritza ekologikoaren alde egitea proposatzen digu IHOBEk, bertako barietateak landuz eta kimikorik gabeko ongarri eta pestizidak erabiliz, besteak beste. Halaber, hozkailua bete aurretik, zer jaten dugun ondo begiratzeko eta gure erosketek klima-aldaketan dituzten ondorioez hausnartzeko eskatzen digute.
4) Etxean teilatu berdea jarri
Etxea modu naturalean freskatzeko, teilatu bereak instala daitezke hainbat eraikin-motatan, industria-instalazioetatik hasi eta egoitza pribatuetaraino. Teilatu berdeak eraikinaren energiaren % 10 aurreztea eragingo du, gutxienez. Maila txikiagoan, terrazetan eta balkoietan landare altuak jar daitezke.
5) Basoa birlandatzeko proiektuetan lagundu
Basoak zaintzen lagundu nahi baduzu, aukera bat baino gehiago duzu: gobernuz kanpoko erakundeek hainbat proiektu dituzte basoa birlandatzeko, eta tokian toki ere izaten da ekimenik.
6) Festa eta ekitaldi iraunkorrak antolatu
Ingurumenarekiko balizko ondorio kaltegarriak minimizatuz diseinatu, antolatu eta gauzatzen dituen hura da ekitaldi iraunkorra. Euskadin bada agiri bat, ikuskizunetan ingurumen-iraunkortasuna ziurtatzeko: Erronka Garbia.
7) Kontrata ezazu iturri berriztagarrietatik sortutako energia
Ez da erraza eguzki-panel fotovoltaikoak edo mini sorgailu eolikoak instalatzea, baina % 100ean jatorri berriztagarriko energia kontratatu dezakegu. Etxea eta etxeko ura berotzeko indarra ere lor daiteke energia berriztagarrietatik, hala nola biomasa-galderetatik, eguzki-panel termikoetatik edo instalazio geotermikoetatik.
Krisi klimatikoaren aurka ekitearen premia
XIX. mende amaieratik, batez besteko tenperaturak 1 °C egin du gora lurrazalean, eta mende honetan zehar ere igotzeko bidean da. 2015ean Parisko Hitzarmenean 190 herrialdek erabaki zutenez, klima-aldaketaren ondoriorik larrienak ekiditeko, 2 °C baino gutxiagokoa izan behar du beroketa globalak.
Inoiz izan diren 18 urte beroenen artean, 17 mende honetan izan dira. IHOBEk azpimarratu duenez, eguzkiaren beroa atmosferaren barruan hertsitzen duten "gero eta gas gehiago" isurtzen dira, eta, ondorioz, "geuk sortua da klima-aldaketa hau".
Euskadik klima-aldaketarako estrategia bat du martxan, Klima 2050, gas-isurketak % 80 murriztea helburu duena.
"Denok egin behar dugu ahalegintxoa. Ez dugu B planik, ez dugulako B planetarik", IHOBEren arabera.
Zure interesekoa izan daiteke
Honela geratu da La Guaira, 7,2 eta 7,5 graduko lurrikaren ostean
Tragediaren isla dira eroritako eraikinak, kalteak jasan dituzten azpiegiturak eta milaka biktima. Larrialdi-taldeek eremu kaltetuenetan lanean jarraitzen dute, kalteak neurtzen eta biktimak erreskatatzen.
Euskal Udalekuak elkarteak bere proiektua mehatxatzen duten erabaki politikoak salatu ditu, eta ekitaldi handi bat deitu du abuztuaren 29rako, Bernedon
Proiektuaren jarraipena arriskuan jartzen duten erabaki politikoak salatu dituzte. Egoera horren aurrean, euren ekimena defendatzeko eskura dituzten "baliabide guztiak" erabiliko dituztela adierazi dute, eta ekitaldi handi bat deitu dute abuztuaren 29rako Arabako udalerrian. Aldi berean, haur eta gazteei zuzendutako udako kanpaina berri bat prestatzen jarraitzen dute.
Navatz, Usi eta Anotz hustu dituzte, Ezkabarten piztu den suteren ondorioz
SOS Nafarroak jakinarazi duenez, 22:00ak aldera sutea egonkortzea lortu dute. 17:40 inguruan piztu da, eta haizearen ondorioz, berehala zabaldu da.
Mattin Aiestaran:"Baskoiek, iberiarrek eta Erdi Aroko euskaldunek abar hitza konpartitzen zuten"
Javier Velaza katedradunak eta Mattin Aiestaran adituak Irulegiko indusketetan "abar" hitzaren aurkikuntzaren garrantzia azaldu dute. Hizkuntza iberikoak, baskoiak eta euskaraz zaharrak (Erdi Arokoak) hiztegia konpartitzen zutela ondorioztatu dute.
28 urteko gazte bat itota hil da Arga ibaian, Uharten
Nafarroako Gobernuak jakinarazi duenez, istripuz uretara erori eta Dorraburuko presaren inguruan desagertu da.
Uda honetan Euskadiko errepideetan saihestu beharreko puntu kritikoak
Irteera Operaziorako dispositibo berezia bihar, ostirala, jarriko da martxan 15:00etan, orduantxe espero baitira uda honetako lehen auto-ilarak errepideetan. Eusko Jaurlaritzaren aurreikuspenen arabera, nazioarteko 2,27 milioi ibilgailuk zeharkatuko dute erkidegoa uda honetan, hau da, iaz baino % 6 gehiagok.
Nola baloratuko da euskararen ezagutza enplegu publikoan lege berriarekin?
Eusko Legebiltzarrak onartutako lege-aldaketak aukera emango du euskararen ezagutza lanpostua eskuratu ondoren egiaztatzeko, eta sistema berri bat ezarriko du hizkuntzaren ezagutza eskatuko duten lanpostuen kopurua kalkulatzeko.
Lehen zenbaki baskonikoa aurkitu dute Irulegin, "abar", eta gaur egungo "hamar" zenbakiaren aurrekaria izan daiteke
Aranzadi Zientzia Elkarteak egin du aurkikuntza, Irulegiko baskoien kanpamenduan (Arangurengo ibarra, Nafarroa). "Abar" inskripzioa, Irulegiko eskua agertu zen etxebizitza bereko biltegi-ontzi batean aurkitu dute, eta hamar zenbakiari erreferentzia egiten diola uste dute.
Hamabost lagun atxilotu eta hamar emakume askatu dituzte Gipuzkoan, gizakien trafikoaren aurkako operazio batean
Atxilotuak 10 emakume eta bost gizon dira. "XXI. mendeko esklabotza da; emakumeen eta nesken trafikoak gizakion duintasunaren eta gizateriaren beraren aurka egiten baitu", azpimarratu du Marisol Garmendia Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkariak.
Bihartik aurrera, isunak jarriko dituzte Donostiako hondartzetan erretzeagatik
Donostian, ordenantzak debekatu egiten du tabakoa erretzea eta bozgorailuak entzungailurik gabe erabiltzea hiru hondartzetan, hau da, Kontxan, Ondarretan eta Zurriolan. Isunak mailakatuak dira: 100 eta 200 euro artekoak oharra jaso ondoren jokabidea zuzentzen bada, eta 500 eta 750 euro artekoak kasurik egiten ez den zein araua behin baino gehiagotan urratzen den kasuetan.