Nola aurre egin emergentzia klimatikoari? Egunerokorako 7 keinu oso zail
IHOBE Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoak gomendio-sorta argitaratu du, gizabanakoei krisi klimatikoari aurre egiten laguntzeko, 52 keinu txikiren bitartez. Ahalegin mailaren arabera egin du erakundeak ekintza horien sailkapena: oso errazak, errazak, normalak, zailak eta oso zailak.
Hona hemen larrialdi klimatikoari aurre egiteko egunerokorako 7 keinu oso zail:
1) Bidaia planifikatu
Abiatu baino lehen, begiratu ea beste modu batean joateko aukerarik dagoen. Zure bidaia luzera ertainekoa bada, trena aukera iraunkorragoa izan daiteke ingurumenerako. Badira hegazkin-konpainiak, sortutako kutsaduraren ordain gisa, klima zaintzeko proiektu baten alde diru-kopuru sinboliko bat ematea proposatzen digutenak.
2) Aukera itzazu bestelako erregaia darabilten ibilgailuak
Automobil berria erostekotan bazabiltza, saia zaitez kontsumo baxuko bat aukeratzen. Enpresa ibilgailu-fabrikatzaileak behartuta daude haien produktuek zenbat CO2 isurtzen duten eta zenbait erregai kontsumitzen duten erakustera, erakustaretoetan eta publizitatean.
3) Autokontsumoa eta elikagai ekologikoak
Nekazaritza ekologikoaren alde egitea proposatzen digu IHOBEk, bertako barietateak landuz eta kimikorik gabeko ongarri eta pestizidak erabiliz, besteak beste. Halaber, hozkailua bete aurretik, zer jaten dugun ondo begiratzeko eta gure erosketek klima-aldaketan dituzten ondorioez hausnartzeko eskatzen digute.
4) Etxean teilatu berdea jarri
Etxea modu naturalean freskatzeko, teilatu bereak instala daitezke hainbat eraikin-motatan, industria-instalazioetatik hasi eta egoitza pribatuetaraino. Teilatu berdeak eraikinaren energiaren % 10 aurreztea eragingo du, gutxienez. Maila txikiagoan, terrazetan eta balkoietan landare altuak jar daitezke.
5) Basoa birlandatzeko proiektuetan lagundu
Basoak zaintzen lagundu nahi baduzu, aukera bat baino gehiago duzu: gobernuz kanpoko erakundeek hainbat proiektu dituzte basoa birlandatzeko, eta tokian toki ere izaten da ekimenik.
6) Festa eta ekitaldi iraunkorrak antolatu
Ingurumenarekiko balizko ondorio kaltegarriak minimizatuz diseinatu, antolatu eta gauzatzen dituen hura da ekitaldi iraunkorra. Euskadin bada agiri bat, ikuskizunetan ingurumen-iraunkortasuna ziurtatzeko: Erronka Garbia.
7) Kontrata ezazu iturri berriztagarrietatik sortutako energia
Ez da erraza eguzki-panel fotovoltaikoak edo mini sorgailu eolikoak instalatzea, baina % 100ean jatorri berriztagarriko energia kontratatu dezakegu. Etxea eta etxeko ura berotzeko indarra ere lor daiteke energia berriztagarrietatik, hala nola biomasa-galderetatik, eguzki-panel termikoetatik edo instalazio geotermikoetatik.
Krisi klimatikoaren aurka ekitearen premia
XIX. mende amaieratik, batez besteko tenperaturak 1 °C egin du gora lurrazalean, eta mende honetan zehar ere igotzeko bidean da. 2015ean Parisko Hitzarmenean 190 herrialdek erabaki zutenez, klima-aldaketaren ondoriorik larrienak ekiditeko, 2 °C baino gutxiagokoa izan behar du beroketa globalak.
Inoiz izan diren 18 urte beroenen artean, 17 mende honetan izan dira. IHOBEk azpimarratu duenez, eguzkiaren beroa atmosferaren barruan hertsitzen duten "gero eta gas gehiago" isurtzen dira, eta, ondorioz, "geuk sortua da klima-aldaketa hau".
Euskadik klima-aldaketarako estrategia bat du martxan, Klima 2050, gas-isurketak % 80 murriztea helburu duena.
"Denok egin behar dugu ahalegintxoa. Ez dugu B planik, ez dugulako B planetarik", IHOBEren arabera.
Zure interesekoa izan daiteke
Laredon, euskal gazteen kontrako "ehiza" gertatzen ari dela diote hainbat euskal udatiarrek
Udalak gertakari isolatuak direla dioen arren, biktimek eta euren familiek uste dute, erasook soilik euskal herritarrei egiten dizkietela, euskal herritar izateagatik. Gazteen kontrako dozena bat erasotik gora zenbatu ditu poliziak uda honetan Kantabriako udalerrian.
8.000 hektarea kaltetu dira Huelvako sutean, eta 500 bizilagun inguru ebakuatu dituzte
Tirig (Castello) udalerrian ostiralean piztutako suak kontrolik gabe jarraitzen du, eta Cati herriko bizilagunak etxetik ateratzeko agindua eman du Generalitateak.
Eklipseek ikusmin handia piztu izan dute beti Euskal Herrian, baina segurtasunez ikusi behar dira
Orain mende bat ikusi zen azkenekoz eguzki eklipse oso bat Euskal Herrian. Zorionez, herritarren kontzientzia hobetu egin da. Eklipseak modu seguruan ikusteko betaurrekoak 1990eko hamarkadan agertu ziren.
Munduko bazterretatik etorri dira Euskadira, eklipsea ikustera
Estatu Batuetatik, Poloniatik, Herbehereetatik eta Alemaniatik, besteak beste, etorritako taldeek gure lurraldea aukeratu dute fenomenoa ikusteko.
Suhiltzaileek mendean hartu dute Elgeako mendilerroan piztutako baso sutea
Bart piztu dira garrak, ustez ekaitzaren ondorioz, tximista batek eragin duela uste baitute. Sutea kontrolpean hartu eta garrak itzali ondoren, suhiltzaileak gunea freskatzen geratu dira.
Bederatzi agentek kolpeak jaso dituzte igandean Araban eta Gipuzkoan izandako esku-hartzeetan
Segurtasun Sailak gertakariak gaitzetsi ditu, eta adierazi du "kezka handiz" ikusten duela poliziaren aurka indarkeria erabiltzea.
Dolumin mezu ugari, Oihane Mateos gogoan
Orain EITBren albiste zerbitzu digitaleko burua bart zendu da, eta zorigaiztoko albistea jaso eta berehala, erreskadan etorri dira samin agurrak.
Auto gidari bat hil da N-132 errepidean, Gasteizen, Lizarrarako noranzkoan
Istripua 12:30ean gertatu da, eta ibilgailuak txandaka bideratu dituzte tarte horretan, errepidea erabat garbitu arte.
Donostiak jendetza hartu du Aste Nagusiko lehen gauean
Pertsona ugari bildu dira Donostiako kaleetan Aste Nagusiaren lehen egunean jai giroaz gozatzeko. Su artifizialek ikusle ugari erakarri dituzte, eta zerua kolorez bete dute. Zezensuzkoak ere ilusioa eta dibertsioa piztu ditu, batez ere haur eta nerabeen artean.
Nola jakin daiteke noiz gertatuko den eklipse bat?
Astronomoek zehaztasunez kalkula dezakete noiz gertatuko den eklipse bat, Ilargiaren, Eguzkiaren eta Lurraren orbitak ikusita.