Ekonomia zirkularra: ekoizpen eta kontsumo sistema alternatiboa
Gaur egun kontsumitzeko dugun moduak eragin ezkorra du ingurumenean. Ezinbestekoa da modu kontzientean kontsumitzea eta hartzen ditugun erabaki guztiek ingurumenean eragina dutela jakitea. Badago modu jasangarriagoan kontsumitzeko aukerarik, baina ingurumenean oinarrituta egitea da egokiena. Ekonomia zirkularra deitzen zaio horri.
"Ekonomia zirkularra ekoizpen- eta kontsumo-sistema alternatibo bat da", Joan Manuel F. Mendoza Ikerbasque Research Felloweko ikerlari, eta Mondragon Goi Eskola Politeknikoko (Mondragon Unibertsitatea, MU) ikerketa-taldearen buruaren hitzetan. "Bi helburu ditu: batetik, baliabide naturalen kontsumoa ahalik eta gehien gutxitzea, eta, bestetik, baliabide natural horiek kontsumitu behar badira, ekoizpen-sisteman ahalik eta denbora gehien irautea", adierazi du.
Geure buruari egin beharreko lehen galderetako bat da ia posible den etxean kontsumo-eredua aldatzea. Honakoa galdetu digu Mendozak: "Zenbat erabiltzen duzu benetan, zenbatetan? Gutxi erabiltzen duzun hori erosteak merezi izan badu, bigarren eskukoa izan zitekeen?". Kontsumitzeko orduan hori izan beharko litzateke abiapuntua.
Auzi hori produktu tradizionalagoen erabilerara ere eraman daiteke. Garbigailu baten ordez garbitegi publiko bat erabil daiteke. Denbora gehiena aparkatuta ematen duen auto baten ordez leasing sistema bat erabil daiteke. Erabilera bakarreko produktuak baztertu daitezke. Gauza asko egin daitezke.
Erabaki orok du eragina ingurumenean
Mendozaren arabera, garrantzizkoena da jakitea "zure erabaki guztiek eragina dutela ingurumenean. Beraz, beti dago aukera jasangarriago bat".
Horretarako, garrantzitsua da enpresa askok etiketetan ematen duten ingurumen-informazioa eta Interneten, esaterako, eskuragarri dagoena. "Oso gutxi erabiliko duzun produktu bat bada, saiatu ingurumen-inpaktu txikiena duen bat erosten. Asko erabiliko baduzu eta energia behar badu, oso eraginkorra izan dadila".
Hala ere, erabakiak ez dira beti errazak izaten. "Askotan, ikerketa kontraesankorra da; izan ere, energia asko kontsumitzen duen produktu bat izan dezakezu, baina baliteke urte gutxi barru produktu bera modu eraginkorragoan ekoiztea", azaldu du Mendozak. Halakoetan, produktuz aldatzeak merezi duen aztertzea aholkatzen du, epe luzean zure ingurumen-aztarna murriztu ahal izateko.
Ez da ahaztu behar kontsumorik gabe ez dagoela ekoizpenik, eta kontsumitzeko dugun moduak ekoizteko moduan ere eragina duela. "Zure erabakiek ingurumenean eragina dutela jakinda, hori murrizteko moduak bilatzen badituzu, laguntzen ari zara enpresek nolabait zure beharrak ase ditzaten, baina ingurumen-irizpideak betetzen dituzten produktuak eskatu ahal dizkiezu. Eta, azkenean, saldu eta negozioa egin nahi dutenez, enpresak zu asetzen saiatuko dira", azaldu du Mendozak.
Zure interesekoa izan daiteke
Bilboko Itsas Museoko ontziak eraberritzen aritu dira Lantegi Batuakeko kideak, Erain proiektuari esker
Adimen desgaitasuna duten pertsonen inklusioa eta garapen profesionala sustatzeaz arduratzen da Lantegi Batuak erakundea Bizkaian, eta berriki, elkarlan berezi bati ekin dio Bilboko Itsas Museoarekin batera. Hainbat lagun, museoko ontzi tradizionalak eraberritzeko tailerrean ibili dira lanean. Gaur amaitu dute egonaldia eta kideei erakutsi diete zer lan egin duten.
Martutene, espetxe sistemaren eraldaketaren isla
Donostiako espetxeak euskal kartzelen degradazio eta saturazio handieneko garaia ere ezagutu zuen 80ko hamarkadan. 150 preso hartzeko diseinatu zuten, baina 80ko hamarkadan 350 inguru jaso zituen. Atzera begiratuta, espetxe sistemaren eraldaketa ikus dezakegu.
Igorren adingabe bati egindako sexu erasoa salatu eta epaitu dute
Biktimaren familiak umeentzako zerbitzua eskaintzen duen zentro bateko langile baten aurka salaketa aurkeztu zuen, eta auzia judizializatuta dago; laster aterako omen da epaia. Igorreko Udalak gertatutakoa gaitzesteko adierazpen instituzionala onartu du.
Gizon bat larri zauritu dute Irunen arma zuriz eraso eginda
Ustezko inplikatuetako bat, 22 urtekoa, atxilotu dute, eta 21 urteko beste bat ikertzen ari dira, ustez gertakarietan parte hartzeagatik. Ikerketa zabalik dago oraindik, gertatutakoa argitzeko.
Zubietako espetxe berrian sartu gara: honelakoak dira instalazio zabal eta modernoak
30.000 metro koadro baino gehiagoko azalera du, eta euskal espetxe-eredu berritzailea da, adeitsuagoa. Frontoia, kiroldegia, berdeguneak, liburutegia, gimnasioa eta presoen birgizarteratzea sustatzeko beste hainbat zerbitzu ditu.
Santurtzik milaka lagun bildu ditu Euskal Eskola Publikoaren jaian
Santurtziko kaleak eta plazak ekitaldiz, familia-ikuskizunez, tailerrez eta bestelako jardueraz bete dira lehen ordutik, Euskal Eskola Publikoaren izaera irekia eta komunitarioa indartzeko asmoz.
Milioi bat pertsona baino gehiago joan dira aita santuaren mezara Madrilen
Besteekiko jarrera irekia izateko eskatu die Leon XIV.a aita santuak fededunei, batez ere behartsuei, gaixoei, bakarrik dauden pertsonei eta itxaropena galdu dutenei hurbiltzeko, hurkoari laguntzeko jarrera sustatuz.
Bi gizon atxilotu dituzte Gallartako jaietan gazte bati masailezurra haustea leporatuta
Erasoa jasan zuen gaztea Gurutzetako ospitalera eraman behar izan zuten larunbat goizaldean, masailezurra hautsita baitzuen.
Labar batetik amildu den gizon bat helikopteroz erreskatatu dute Jaizkibelen
Larunbat arratsaldean erreskatatu dute, 45 urteko gizon bat hainbat metrotatik behera erori ostean. Ertzaintzaren Zaintza eta Erreskate Unitateko kideek inguru oso malkartsua zela ikusita, helikopteroa erabili dute zauritua bertatik eramateko.
Polarizazioa alde batera uzteko eskatuz hasi du Leon XIV.a aita santuak Espainiara egindako bisita
Madrilera iritsi denean, Felipe VI .a eta Letizia errege-erreginek, Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidenteak eta hainbat agintarik egin diote harrera. 130.000 pertsona zain zituen Madrilgo kaleetan, Errege Jauregiaren eta Nuntziaturaren artean. Iluntzean, 500.000 gazte elkartu ditu otoitz egiteko.