Hiru migratzaile klimatikotik bat umea da, Save the Children erakundeak ohartarazi duenez
Klimak eragindako hondamendiak direla eta euren etxeak uzten dituzten hiru pertsonatik bat umeak da. Hamar milioi adingabe lekualdatu ziren 2020an, eta beste asko arrisku-guneetan "harrapatuta" daude. Hala ohartarazi du Save the Children erakundeak.
Tenperaturak areagotzea, itsas-mailaren igoera eta lurraren degradazioa izaten dira, besteak beste, klima aldaketak eragindako migrazioaren kausetako batzuk. "Errealitatea da jada, eta okerrera egingo du: 30 milioi pertsonak euren etxeak utzi dituzte 2020an, klimarekin lotutako hondamendiak direla eta". Gatazkengatik eta indarkeriagatik lekualdatutakoak "hiru aldiz" biderkatzen ditu zifra horrek.
Glasgown izatekoa den COP26 goi-bileraren testuinguruan argitaratu dute txostena, eta etorkizuna markatuko duten zenbait joera seinalatu ditu. Bilakaera geldoko lehorteen eraginpeko pertsonek bat-bateko ekaitzen eraginpekoak "bikoiztuko dituzte", eta "litekeena da" muturreko tenperaturek, itsas-mailaren igoerak eta laborantza-lurren gatzitzeak eragindako migrazioa "behin betikoa" izatea.
Txostenak azpimarratutako beste faktoreetako bat da migratzaile horien ehuneko handi bat arrisku klimatiko berdineko edo handiagoko eremuetara joaten dela.
Ikerketak arrisku klimatiko handiko inguruetan (Fiji, Irak, Mali, Mozambike eta Peru) bizi diren 230 umeren elkarrizketak jaso ditu, eta horietako batzuek klima aldaketa dela eta migratu dute. Testigantza horien ondorioetako bat da klima aldaketak eragin "suntsitzailea" izan duela euren bizitzetan, kasu askotan ihes egitera behartu dituena.
Mundu osoan, mila milioi umetik gora bizi dira uholde arrisku handiko eremuetan, lehorte larrikoetan edo beste mehatxu klimatikoen pean daudenetan, eta horrek arriskuan ipintzen ditu euren bizitzak.
Krisi klimatikoaren efektuek pobrezia-mailaren igoera dakarte, eta pobrezia horrek arrisku handiko guneetan "harrapatuta" uzten ditu umeak; otorduak saltatzera, eskolara ez joatera edo lan egitera behartuz.
Migrazioek gora
Testuinguru horretan, Steve Morgan Save the Children erakundeko Migrazio eta Lekualdatze Ekimenaren zuzendariak ohartarazi du krisiaren eskala "erraldoia" dela, eta "azkar" hazten ari dela. "Berandu baino lehen gelditu behar dugun ekaitz perfektua da".
"Lehen, klima aldaketak lekualdaketa laburrak eragiten zituen, eta familiak zikloia edo uholdea amaitutakoan itzultzen ziren. Orain, hondamendi naturalen maiztasuna eta degradazio geldoa direla eta, gero eta behin betiko migrazio gehiago ikusten ari gara, itzuli nahi ez duten edo ezin duten umeekin". Morganek azpimarratu duenez, "ezin izango dute inoiz euren etxeetara itzuli".
Salatu du egungo erantzunak ez direla migrazio-krisi horri aurre egiteko "iraunkorrak ez egokiak". Halaber, nabarmendu du lekualdaketen inguruko politika nazional gehienek ez dutela klima faktore eragile gisa ikusten, eta "hori aldatu beharra dago".
Erakundeak gobernuei eta sektore humanitarioari eskatu die migrazioarekin lotutako programetan esperientzia klimatikoa jasotzeko; baita migrazio klimatikoaren eraginpeko umeen eskubide eta beharrei lehentasuna emateko ere, klima aldaketak umeengan duen eraginari era integralean heltzea bermatuz.
Zure interesekoa izan daiteke
Ospakizuna lehertu da Orion eta Donostian, Kontxako bandera irabazita
Ospakizunetan dira igande osoan Orion, herriko arraunlariek Kontxako Bandera eraman ostean: 34. astindu dute gaur. Herritarren babesa jaso dute beste behin ere arraunlariek. Eguneko beste txapeldunak Arraun lagunakekoak izan dira. Eguerdian hasi dute ospakizuna zaleekin, Kontxako bandera preziatua bosgarrenez irabazi ondoren.
Lurraldebusek Donostiatik Eskuzaitzeta industrialdera eta Zubietara doan linea berria estreinatuko du irailaren 21ean
Linea berriak industrialdeko langileei emango die zerbitzua, baita Zubietako espetxera joaten direnei eta Zubietara joaten diren Realeko zaleei ere.
Giro aparta Kontxako Banderaren bigarren jardunaldian
Kontxako Banderaren bigarren jardunaldiak jai giroz bete du Donostia, kolore ugariz. Familiek, gazteek eta beteranoek traineruen emozioa partekatu dute, eta ertzetatik animatu dituzte euren taldeak. Poza bereziki nabaria izan da Arraun Lagunak eta Orio taldeen zaleen artean, euren traineruen garaipena ospatu baitute.
Imsersoren bidaiak bihartik aurrera egongo dira eskuragarri Hego Euskal Herriko pentsiodunentzat
Nafarrentzat astelehenean abiatuko da plaza eskuratzeko epea, eta EAEko pentsiodunentzat, asteazkenean. Guztira, ia 900.000 plaza eskainiko dira penintsulako kostaldera eta uharteetara joateko edo bospasei eguneko bidaiatxoak egiteko.
Elon Musk bat dator Anthropic eta OpenAI lehiakideekin, adimen artifiziala moteldu behar dela
Anthropiceko Dario Amodeik adimen artifizialaren (AA) garapena moteltzeko eskatu zuen ostiralean, segurtasun arriskuengatik, eta eskaera horren alde egin dute lehiakideek, OpenAIko Sam Altmanek eta xAIren sortzaile Muskek. OpenAIko eta Anthropiceko liderrek iragarri dute ebaluatzaile independenteei beren sistemak ikuskatzea ahalbidetuko dietela, baina Muskek ez du hori argitu.
Ceutako 860 migratzaile baino gehiago aldi baterako instalazio egokitu berri batera eraman dituzte
Jaurlaritzak 4.300 plaza inguru izango ditu aldi baterako, eta datozen egunetan 6.000 plaza baino gehiago izango direla aurreikusi du.
AEBk Kuban ezarritako "setioa" salatu dute Bilbon, Silvio Rodriguezen kontzertuaren aurretik
Manifestariek Kubako eta hainbat herri zapalduren banderak eraman dituzte. "Nazio Batuetan urtero giza eskubideen urraketa masiboa gaitzesten den arren, gobernu gehienak geldi daude", salatu dute. "Argia eta Indarra Kubarentzat. Blokeoaren aurka, Energia Kubarentzat" kanpaina solidarioa babesteko ere balio izan du protestak.
Oihane Mateos Oria, duela gutxi hildako lankide eta laguna, gogoan izan du Dani Alvarezek Gasteizko FesTVal jaialdian
Aste gogorrak izan dira azken hauek Orain eta EITBko Albistegietako lantalde guztiarentzat. Dani Alvarez lankideak Gasteizko FesTVal jaialdian esan duen bezala, "bizitzako injustizia bategatik goizegi joan berri da Oihane Mateos Oria". Bere irribarrea, energia eta lanerako grina beti izango dira gure artean, ordea. Hemen Daniren hitzak gaur iluntzean, sari bat banatu aurretik.
Zarrakazteluko baso sutea eragindakoa ote den ikertzen ari dira
Garrak atzo piztu ziren Corral Nuevo inguruan, eta gaur arratsaldean egonkortu dituzte. Eremuan ez zegoen nekazaririk lanean, eta, hori dela eta, Foruzaingoak susmoa du nahita piztutakoa izan zela.
Bost gasolindegi Margaritan, 30 laguneko herrian, bizilagunen desesperaziorako
Gasteizko Margarita kontzejuan, bizilagunak kexu dira beste gasolindegi bat jarri nahi dietelako, bosgarrena bailitzateke. 30 bat biztanle diren herrixka honetarako sarbideak dagoeneko kolapsatuta daudela diote, eta gainera salatzen dute, kamioi gidariek ez dutela askotan oso gizalegez jokatzen.