Frantziako Hezkuntza Ministerioak murgiltze ereduaren alde egin eta hura arautu du
Frantziako Hezkuntza Ministerioak baliozkotzat eta "egingarritzat" jo du murgiltze eredua. Zirkular bat publikatu du gaurko aldizkari ofizialean, esanez, posible dela frantziar estatuan irakaskuntza hizkuntza gutxitu edo eskualde hizkuntzetan eskaintzea eta, aldi berean, Konstituzio Kontseiluaren erabakia errespetatzea.
Maiatzaren 21ean Frantziako Konstituzio Kontseiluak atzera bota zuen, partzialki, apirilaren 8an Asanblea Nazionalak onartutako hizkuntza gutxituak babesteko eta promozionatzeko legea. Zehazki, legearen 4. eta 9. artikuluak Frantziako Konstituzioaren 2. artikuluaren aurkakoak (frantsesa da Frantziako Errepublikako hizkuntza bakarra) zirela ebatzi zuen Konstituzio Kontseiluak.
Ondorioz, hizkuntza gutxituen murgiltze eredua legez kanpo geratu zen eta konstituzioaren aurkakotzat jo zituen ikastolak, nahiz eskualde-hizkuntza soilik erabiltzen dituzten bestelako zentro eta ereduak ere.
Zortzi orrialdeko dokumentu batean murgiltze ereduaren helburuak, baldintzak eta mugak zehaztu ditu Ministerioak. Tonua elebitasunaren eta eskualde-hizkuntzak sustatzearen eta defendatzearen aldekoa da guztiz, beti ere frantsesaren eta hizkuntza gutxituaren ezagutza maila berean bermatzen badira. Ez alferrik, murgiltze eredua, hezkuntza elebidunaren barneko estrategia gisa azaldu dute, "estrategia egingarria" dela gaineratu du Ministerioak.
Ez hori bakarrik, frantsesaren eta eskualde hizkuntzaren forma elebidunean irakasteak ikasleen gaitasun intelektualak, linguistikoak eta kulturalak garatzen laguntzen duela azpimarratzen du, "ikasitako bi hizkuntzetako bakoitza ondo menderatzeko azken helburuari kalterik egin gabe".
Helburua da haurtzaindegitik hasi eta instituturaino, frantsesa eta eskualde-hizkuntza modu baliokidean menderatzen direla bermatzea. Hala ere, hizkuntza bakoitzari eskaintzen zaion denbora aldatu egin ahalko da, beharren arabera edo zentroaren hezkuntza proiektuaren arabera, zentro bakoitzak erabakiko baitu zein ereduri heldu.
Hori bai, murgiltze eredua hautazkoa izango da ikaslearentzat eta ikasleen legezko ordezkariek matrikulatu aurretik eskura izan beharko dute izena eman asmo duten ikastetxearen hezkuntza ereduari buruzko informazio guztia, erabakia modu informatuan hartu ahal dezaten.
Azterketen inguruan ere egin du zehaztapena ministerioak. Azaldu duenez, eredu elebidunetik datozen ikasleek eskualdeko hizkuntzan egin ahal izango dituzte Baxoko proba batzuk, ez du hala ere proba horiek zein liratekeen zehaztu.
Era berean, Hizkuntzen Kontseilu Gorena sortzea iragarri du Frantziako Gobernuak, "atzerriko eta eskualdeko hizkuntza modernoen eta antzinako hizkuntzen irakaskuntza hausnartu, kontsultatu eta bultzatzea" helburu izango duen organo nazionala.
Zirkular honek erakusten du Frantziako Gobernuak baduela borondate politikoa hizkuntza gutxituei hezkuntzan bidea zabaltzeko baina ez du zeharo aldatzen egoera, indar legegile urriena duen bidea baita zirkularrarena. Gai administratibo batzuk arintzeko balio dezakeen arren, eragileen ustez, benetako murgiltze eredua eta elebitasun erreala bultzatzeko beharrezkoa izango da Konstituzioa aldatzea.
Zure interesekoa izan daiteke
Almeriako sutea: 12 pertsona hil dira, beste 23ren berririk ez dago eta lau zauritu larri daude
Juanma Moreno Andaluziako presidenteak eman du albistea, eta argitu du zendutako ia gehienak atzerritarrak direla. Desagertutakoen harira esan du ez direla zertan hilda egon behar, "ezta gutxiago ere". Oraingoz, Guardia Zibilak ez du biktima gehiago topatu etxez etxe egindako miaketetan.
Larrialdi zerbitzuek lanean dihardute Ezkarain bost pertsona ebakuarazi dituen sutea itzaltzeko
Ostegun gauean Ezkaraiko Ayabarrena auzo inguruan piztutako baso-suteak aktibo jarraitzen du, eta jada 105 hektareari suntsitu ditu. Errioxako Gobernuak emandako lehen hipotesien arabera, inguruan izandako ekaitzaren tximista batek jota piztu da sutea. Sutearen bilakaerak prebentzioz bost pertsona Ayabarrenatik ateratzera behartu ditu, eta larrialdi-taldeek lanean jarraitzen dute suaren hedapena gelditzeko.
Auzitegi Nazionalak bi agintari militar israeldar ikertuko ditu Global Sumud Flotillako kideak atxilotzeagatik
Epaileak ez ditu tramiterako onartu Israelgo ontzietan edo Israelgo lurraldean egindako gertakariei buruzko kereilak, uste baitu tripulatzaileak Israelera eraman zituztenetik gertakariak jada kanpo geratzen direla ontzian bertan egindako delituetatik.
1.000 agente baino gehiago izango dira aurten Baionako bestetan segurtasuna bermatzen
Sexu erasoez gain, 2023an eta 2024an izandako bortizkeria kasuak saihestu nahi dituzte agintariek. Adingabeen gurasoei "arduraz" jokatzeko deia egin diete mozkortutako adin txikikoekin arazorik ez izateko.
Belarrak hazteari utzi dio Aralarren, eta abeltzainak arduratuta daude
Aralarren zelaiak lehorrak daude eta egoera kezkagarria da abeltzaintzarako, hezetasun faltagatik belarrak hazteari utzi baitio. Gaur egun, 16.000 ardi, 1.100 behor, 1.200 behi eta 400 ahuntz inguru elikatzen dira larre hauetan. Mendian baliabiderik gabe geratuz gero, kontingentzia-planak aztertuko dituzte. Egoera honek kolpe ekonomiko handia dakar lehen sektorearentzat, eta jada ondorio zuzenak izaten ari dira.
Altza eta Pasaia artean Topoaren maiztasuna bikoiztuko dute uztailaren 18tik aurrera
Saihesbide berriari esker, Amararekin lotura 7,5 minutuan behin egingo dute trenek. Martxan jarri arte, hilabetez, ibilbide berrian trebatzen egon dira 150 makinista.
Linea elektrikoko zutoin baten erorketa izan daiteke Almeriako sutearen jatorria
Los Gallardos herritik gertu dagoen errepide bazter batean hasi zen sua, bi puntatan argindarra zuen kable apur bat tarteko. Haize biziaren ondorioz, bi orduan 15 kilometrotan barrena zabaldu zen sua.
Zuzendu dituzte euskaraz egindako baxoko matematikako azterketak
Proba euskaraz egiteko hautua egin zuten ikasleak zoriondu egin ditu Seaskak. "Egoera korapilatsua eta nahasgarria izan arren, ausardiaz eta erantzukizunez jokatu dute", esan du Ipar Euskal Herriko ikastolen federazioak.
Kamioien trafikoa debekatuta egongo da Euskadin abuztuaren 12an, eklipsea dela eta
CETMren arabera, neurri horrek nabarmen handituko ditu kate logistiko osoaren kostuak, eta erabakia berriz aztertzeko eskatu dio Eusko Jaurlaritzari.
Hamabi sexu-eraso salaketa eta hamar atxilotu, sanferminetako lehen lau egunetan
Aurtengo San Fermin jaiek bidearen erdia egin dutenean, Inma Jurio Nafarroako Gobernuko Barneko, Funtzio Publikoko eta Justiziako kontseilariak orain arteko segurtasun-balantzearen berri eman du.