Matilda gehiegi izan dira
"Ez ikusiarena egin zaie, aitorpena ezeztatu zaie edo baztertuta utzi dira emakume zientzialariak, sexuarekin zerikusia duen fenomeno bat dela eta". Horrela deskribatu zuen Margaret W. Rossiter zientziaren historialariak Matilda efektua 1993an, zientzia-komunitateko bidegabekeriak salatzeko. Emakumeek kontra zuten errealitate bat, gaur egun ere neskatoak zientzialari izateko motibazioan ere eragina duena. Galdera honakoa da: zergatik uxatzen ditu zientziak neskak?
#NoMoreMatildas proiektua erantzunaren bila abiatu zen, emakumeak zientzian duen zeresan urria argitzeko asmoz. Lucia de la Vega proiektuko bozeramailearen arabera, emakume izate hutsagatik "sistematikoki isildu" zituzten emakumeekin egin zuten topo: "Honakoa galdetzen genion geure buruari: 'Nolatan bizi gaitezke jakinda efektu hau badela eta normaltasun osoz onartzen dugula?'. Horrela da eta inor ez da asaldatzen".
"Neskak inspiratzeko moduko emakumeak" bilatu nahian, "behar baino gehiago" aurkitu zituzten. #NoMoreMatildas kanpainakoen asmoa izan zen zientzialari horietako batzuk itzaletik ateratzea, arazoari "izen-abizenak jartzea". Justizia historikoagatik zein konbenientzia sozialagatik ekin zioten lanari. "Neskei adierazi nahi genien zientzia guztiona dela, eta zientzian ibilbidea egiteko gai baino gehiago direla", De la Vegaren hitzetan.
Kontzientziatzeko behar hori ez du soilik zientzian erreferente femeninoen faltak eragiten, eskolako eduki orokorrek ere eragiten baitute; "ehuneko minimora" murrizten dira, gizon kopuruarekin alderatuta. "Zortzi urte inguru dituztenean kristalizatzen dira aurrejuzguak; ondorioz, neskak ez daude motibatuta zientzian aritzeko", azaldu du De la Vegak. Emakumeek egindako ekarpenak ezagutu gabe, neska gutxi ikusten da gai STEM (zientzia, teknologia, ingeniaritza, matematika) graduren bat egiteko.
De la Vegak azpimarratu du "Matilda efektua" oraindik badela indarrean: "Berriro gerta ez dadin saiatu behar gara. Agian ez du aspaldiko eragina, baina bada itxi gabeko zirrikituren bat. Horregatik borrokatu behar dugu, neskak inspiratzeko". Hemendik aurrera, Matilda gehiago ez izateko.
Nahitaezko irakurketa
#NoMoreMatilda kanpainak duela urtebete ikusi zuen argia "aldarrikatzeko asmoz". Emakume Ikertzaile eta Teknologoen Elkartearekin (AMIT) batera, Gettingbetter estudioak 20 emakume zientzialariren biografiez osatutako eranskin bat argitaratu zuen, baita hiru ipuin ere, emakume jaio izan balira, agian, beste ibilbide bat izango zuten hiru gizon zientzialari famaturen bizitza birplanteatzen dutenak. Einstein, Fleming eta Schrödinger dira horien protagonista.
Eduki horiek "probokazio bat" dira, irakasleek eskoletan erabil ditzaten eta beren kabuz ere edukiak sor ditzaten. Orain, crowfunding kanpaina bat ireki dute, hiru liburu horiek inprimatzeko asmoarekin.
Osakidetzan emakumezkoak dira ikerlarien % 66
Osakidetzako zentroetan osasun arloko ikerketak egiten dabiltzan 2.789 pertsonen % 66tik gora emakumezkoak dira, otsailaren 11n ospatzen den Neska eta Emakume Zientzialarien Nazioarteko Egunaren kariaz Osasun Sailak emandako datuen arabera.
Aurten ere, Osasun Sailak eta Osakidetzak (ikerketara zuzendutako Bioaraba, Biocruces-Bizkaia, Biodonostia eta Kronikgune zentroekin batera) bat egingo dute egun horrek ekarriko dituen "ospakizunekin".
Horregatik, zientzia eta teknologiaren esparruetan berdintasun politikekiko duten konpromisoa berretsi dute, baita ikerketaren eta berrikuntzaren alde egindako apustua ere.
Osasun Sailak eta Osakidetzak, baina, kezka agertu dute zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematika sektoreetan dagoen genero arrakalaren aurrean, nahiz eta azpimarratu duten EAEn egoera bestelakoa dela, aipatu zentroetan, ikerketa proiektuetako parte-hartzaileen artean, emakumezko gehiago baitaude gizonezkoak baino.
Zure interesekoa izan daiteke
Arabako gazteen ikasbidaian gertatutakoa kontatu diote EITBri bi gurasok
Gazteetako batzuk "bizitzako gaurik okerrena" pasa zutela esan zieten gurasoei. Portura iritsi ondoren ontzian gelditu behar izan zuten Guardia Zibilaren aurrean deklaratu ahal izateko.
A-15 errepidea itxita egongo da bi noranzkoetan ostiraleko 22:00etatik igandeko 10:00etara
Andoainerako noranzkoan, Berastegiko lotunean moztuko da trafikoa, eta Iruñerakoan, berriz, Sorabillako (Andoain) lotunetik aurrera. Belabietako tunelean segurtasun ekipamenduak kontrolatzeko sistema berri bat jarri ahal izateko itxiko dute.
Osakidetzak prest dauka segurtasun biologiko handiko unitatea, hantabirus kasu posibleei aurre egiteko
Donostia Ospitaleko isolamendurako unitatea Espainiako Estatuan dauden 7 unitateetako bat da, eta bertako profesionalak etengabe entrenatzen dira arrisku handiko infekzioei aurre egin behar dietenerako.
10 salaketa eta 3 gazte ikerketapean Arabako 100 bat adingabek egindako ikasbidaiaren auzian
Bartzelonako Guardia Zibila ari da ikerketa zuzentzen, polizia judizial gisa, eta kasua Bartzelonako Guardiako Epaitegira bidali dute. Zenbait adingabe eta lekukori deklarazioa hartu diete jada, ikastetxe horietako ikasleak ez ziren bidaiariak ere joan zirelako itsas bidaian.
Maialen Mazon hiltzeagatik akusatutako gizonak biktimaren odol orbanak zituen arropetan
Ostiral honetan egin da Arabako Probintzia Auzitegian ustezko hiltzailearen aurkako epaiketaren bosgarren saioa. Auzipetuaren arroparen hainbat lagin aztertzeaz arduratu ziren Ertzaintzako bi adituk deklaratu dute gaur. Zehazki, haren galtzetan zegoen orban bat, eta alkandoran eta zapatiletan zituen orban batzuk ikertu dituzte, eta ondorioztatu dute odol orbanak zirela eta odol hori Mazonen DNArekin bat zetorrela.
EHUk graduazio ekitaldi bateratua egingo du San Mamesen, ekainaren 12an
Ikasleek dagoeneko izena eman dezakete, doan. Halaber, ikasleen senide eta hurbilekoek arratsaldetik aurrera erosi ahalko dituzte sarrerak, 19 euroan, EHUren webgunean.
Lukas Agirre hiltzeaz akusatutakoen "errugabetasun presuntzioa suntsitzeko zantzu nahikoak" ikusten ditu fiskalak
2022ko Gabonetan gertatu zen krimenaz akusatuta, hiru pertsona eseriko dira aulkian: hilketaren ustezko egilea, beharrezko laguntzailea (hiltzaileari labana eman ziona) eta krimena estali zuen neska bat. Gaur osatuta geratuko da herri epaimahaia, eta astelehenean hasiko da epaiketa bera, aurretiazko gaiak aztertuta. Fiskaltzak eta akusazio partikularrak 22 eta 25 urte arteko kartzela zigorra eskatzen dute.
Eusko Jaurlaritzak Gaixotasun Infekzioso Emergenteen Aholku Batzordea aktibatu du hantabirusak eragindako alerta hurbiletik jarraitzeko
Gontzal Tamayo Osasun sailburuordea buru duen organoak bere lehen azalpenak eman ditu MV Hondius ontziaren egoera aztertu ondoren, eta lasaitasunerako mezua helarazi nahi izan du, Euskadin arriskua oso txikia dela goraipatuz; Osakidetzak, berriz, Donostia Unibertsitate Ospitaleko Goi Mailako Isolamendu eta Tratamenduko Unitatea operatibo eta prest du edozein gorabeherari aurre egiteko.
Igorreko Udalak loteriaren saria kobratu ez dutenen arazoa "lehenbailehen" konpontzea espero du
Gabonetako Loterian saria egokitu eta kobratu ezinik geratu diren ehundik gora lagunen salaketak jaso ditu jada Ertzaintzak. Igorreko errugbi taldeak iruzurra egin duen argitzeko ikerketa martxan da.
52 apaizek Juan Carlos Elizalde gotzainaren aurka egin dute, “agintekeriaz” jokatzea leporatuta
Apaizetako baten arabera, seminarioaren “erdia kikoen esku” utzi du gotzainak. Elizalderen esanetan, apaiz batzuek “denbora gehiegi dute inkordiatzeko”.