Sexu-abusuen 52 biktima eta 31 ustezko erasotzaile atzeman dituzte Nafarroako Eliza Katolikoan
Nafarroako Unibertsitate Publikoak (NUP) Eliza Katolikoaren baitan Foru Erkidegoan egin diren sexu-gehiegikeriei buruz egindako ikerketak 52 biktima eta 52 ustezko erasotzaile atzeman ditu, eta "izebergaren punta" besterik ez omen da hori. Nafarroako Gobernuaren aginduz egin du ikerketa unibertsitateak.
Ikerketan agertzen denez, sexu-gehiegikeria kasuak 12 udalerritako 17 hezkuntza zentro edo erakundetan izan ziren, eta ustezko egileak zuzendari bat, 21 irakasle, fraide bat, bi apaiz, 3 erizain, 3 eskolako material edo gozoki saltzaile eta atezain bat dira.
Biktimen kasuan, txostenean 52 identifikatu dituzte, baina azken egunotan beste zazpi jarri dira harremanetan NUPekin. Hori horrela, Eduardo Santos Justizia kontseilariak lege ekimen baten alde egin du biktima izaera aitortzeko. Horretarako, Parlamentuan batzorde bat osatzea eskatu du, txosten bat egin dezan "biktimen esku konponketa justizia jartzeko".
Kontseilariak azpimarratu du Nafarroako Gobernuak "konpromiso irmoa" duela "biktimak babesteko, Giza Eskubideen defentsa eta sustatze testuinguru batean, inoren kontra egin gabe".
"Haur eta nerabeen aurkako krimen izugarri batzuk" direla salatu du, eta ikerketa "izebergaren punta" besterik ez bada ere, "esku hartzeko deia" egiten duela iritzi dio. Horregatik, uste du txostena pauso bat dela "egia aurkitzeko" eta "berriro gertatu ez dadin".
Profila
Mikel Lizarraga izan da txostenaren egileetako bat, eta azaldu du 43 biktima elkarrizketatu eta beste 9 identifikatu dituztela. "Oso lan zaila" izan dela aitortu du, "asko" kostatzen zaielako "biktima gisa identifikatzea".
Gehienek 8 eta 12 urte artean jasan zituzten sexu-gehiegikeriak, kasuren batean 5 eta 6 urte artekoak ere egon arren. Hori dela eta, denbora behar izan omen dute gertatutakoaren berri izateko, eta egia bilatzeko pausoak ematen ari direnako 60 eta 80 urte artean zituzten, eta interesa galdua.
Horren harira, ikerketaren egileak azpimarratu du biktimen ezaugarri nagusia "babes gisa ahanztura" erabiltzea dela, eta asko pelikula edo irudiren bat ikusi dutenean ohartu direla biktima izaeraz.
Lizarragak gaineratu du biktimen % 30 kasu larriekin lotuta daudela, penetrazioekin, felazioekin edo menperatze kimikoarekin (loa eragiteko produktuekin); % 58 maila ertaineko kasuak dira (genitalak ukitzea edo masturbazioa); eta gainerakoak, kasu arinak (musuak edo ukitze arinak).
Batzuk ez dute parte hartu nahi
Biktimen 10etik 9k esan omen dute ez zirela bakarrak izan hezkuntza zentroan, eta batzuk gehiegikeriak "orokorrak" izan zirela ikasgelan, baina gainerakoek ez dutela parte hartu nahi ikerketan.
Lizarragak uste du horrek agerian uzten duela txostenean Eliza katolikoaren gehiegikerien zati bat soilik islatu dutela. Horrekin batera, "biktima kopuruaren aldean" sexu-erasotzaileena "oso altua" izateak eta geografikoki biktimak oso banatuta egoteak "askoz gehiago" egongo direla pentsatzera eraman omen ditu.
Elizaren "eragina"
Txostena aurkezteko prentsaurrekoan parte hartu du Maria Victoria Martinikorenak ere, eta Ursulinas ikastetxean jasan zituen abusuak deskribatu ditu. Salatu du elizaren "eragina" handia dela, eta bere kasuaren berri eman zuenean ikasle ohi talde batek gutun bat bidali zuela zentroa babesteko.
Bere kasuan mojak izan omen ziren sexu-gehiegikerien egileak, eta gogor gaitzetsi du hortaz ez hitz egitea "bortxaketak, tratu txarrak eta gehiegikeriak" egin diren arren.
Azaldu du mendekotasuna, autoestimu baxua eta maitasun gabezia ezaugarri garrantzitsuak direla "biktima zoragarria" izateko, "zurekin nahi dutena egiteko, edonolako tratu txarrak egiteko".
Zure interesekoa izan daiteke
21 urteko mutil bat hil da Nafarroan, nitazenoa kontsumitu ondoren
2024ko abuztuan hil zen, eta Nafarroako Ospitale Unibertsitarioak orain egiaztatu du nitazenoek eragindako heriotza izan zela. Opioide sintetiko horri lotutako lehen heriotza da Euskal Herrian eta Estatu espainiarrean.
El Bocaleko pasaguneko ezbeharra gertatu aurretik, Poliziak 112ra deitzeko protokolorik zuen ala ez ikertzen ari da epailea
Agintariak, agenteak eta teknikariak deituko ditu deklaratzera, eta ikerketa-lerro bat abiatu du, materialen eta pasabidearen mantentze-lanen inguruan.
Erreskate ugari izan dira Aste Santuan euskal kostaldean
Jai egunak lausotzetik gertu izan diren egoerak bizi izan dira egunotan, eta erreskate ugari egin behar izan dira itsasoan, bai marearen igoerak ezustean harrapatu dituen pertsonenak, bai korronteek arrastan eramandako edo olatuek harrapatutako pertsonenak. Zorionez, ez da biktimarik izan.
25 eta 28 urteko bi gizon atxilotu dituzte Gasteizen, bikotekideari eta bikotekide ohiari eraso egitea egotzita
Gasteizko Udaltzaingoak pasa den ostegunean eta ostiralean egin zituen atxiloketak, astearte honetan jakitera eman duenez.
Martinezek esan du garrantzi handikoa dela ohitura osasungarriak izatea, osasunari eragiten dioten faktoreen % 50 baitira
Osasun sailburuak ariketa fisikoa egitera, elikadura zaintzera eta alkohol eta kalamu kontsumoa murriztera animatu ditu herritarrak, Osasunaren Nazioarteko Eguna dela eta.
Mugikorrak alboratu eta familiaz gozatzeko gonbita, apirilaren 18an, EAEko hiriburuetan
Eusko Jaurlaritzak antolatuta, Mugikorrik Gabeko Eguna Familian izango da Donostian, Bilbon eta Gasteizen. Familia inguruan teknologiaren erabilera kontzienteagoa sustatzea du helburu egitasmoak. “Ongizate emozionala zaintzeko eta senideekin egotearen balioa berreskuratzeko keinu txiki” gisa aurkeztu du Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuak.
Bizkaitik Nafarroara droga eramaten zuen gaizkile sare bat desegin dute: lau lagun atxilotu eta 22 kilo speed atzeman dituzte
Ortuellako etxebizitza batetik Nafarroara banatzen zen, eta droga 76 urteko gizon batek garraiatzen zuen.
Manifestazioa deitu dute arratsalderako Berrizen, asteleheneko eraso matxista larria salatzeko
48 urteko gizonezkoa emaztea hiltzen saiatu zen Berrizen, eta emakumea helikopteroz eraman zuten Gurutzetako Ospitalera. Atxilotuak polizia-etxean jarraitzen du, epailearen aurrean deklaratzeko zain. Bestalde, Berangoko Udalak deituta, elkarretaratzea egingo dute arratsaldean Amaiaren hilketa salatzeko. Apirilaren 1ean bikotekideak hil omen zuen, Basaurin, baina berangoztarra zen.
Gipuzkoako hainbat garajetan eta trastelekutan ustez lapurretak egin dituen gaizkile talde bat desegin dute
Batez ere, Goierri inguruan egin dituzte lapurretak. Ertzaintzak dei egin die lapurreta horien biktima izan diren herritarrei, Beasaingo komisariara joan daitezen, euren objektuak han dauden egiaztatzera.
Ia 30 graduko tenperaturarekin, uda itxura hartu du Pazko astelehenak
Ezohiko itxura hartu du Pazko astelehenak. Eguraldi beroak hondartzak eta kaleak jendez gainezka utzi ditu. Hotelen betetze-maila % 80-90 ingurukoa izan da Aste Santuan.