Artikoak itsas izotzaren heren bat galdu du azken 18 urteotan
Artikoak neguko itsas izotz bolumenaren heren bat galdu du azken 18 urteotan, urte askotako izotzaren murrizte iraunkorra dela eta, hein handi batean. Hala ondorioztatu du Geophysical Research Letters aldizkarian argitaratutako ikerketa batek.
Urtaroko itsas izotza, udaro urtu egiten dena alegia, zenbait urtetan zehar pilatutako izotz lodiagoa ordezkatzen ari da, eta itsas izotzaren mehetze joera bultzatzen, ikerketaren arabera.
Lehen aldiz neurtu dute Artikoko itsas izotzaren elurraren sakonera, LIDAR (ICESat-2 erabilita) eta radar (CryoSat-2aren bitartez) datuen konbinaziotik abiatuta. Itsas izotzaren sakoneraren eta ur gainean dagoen elurraren altueraren estimazioen bitartez, ikerketak ondorioztatu zuen urteetan zehar pilatutako Artikoko itsas izotzak neguko bolumenaren % 16 galdu duela, metro erdiko lodiera gutxi gorabehera, ICESat-2 agertu eta hiru urtera.
Sahra Kacimi ikerketaren egile nagusiak eta Kaliforniako Teknologia Institutuko zientzialari polarrak ohar batean adierazi duenez, "ez genuen murrizte hori espero, ezta hiru urte eskasetan izotza askoz meheagoa izaterik ere".
Ikerketak ICESat, ICESat-2 eta CryoSat-2 sateliteen 18 urteko behaketa erabili zuen, hilabetero lodiera eta bolumen aldaketak atzemateko, eta 2018tik 2021era bitarteko estimazioei testuingurua emateko. 18 urteko markak neguko izotzaren bolumenaren 6.000 kilometro kubiko inguruko galera azaldu zuen, hein handi batean urteetan zehar pilatutako izotzetik urtarokora gertatutako aldaketagatik, azken hori meheagoa baita.
Izotzik zaharrena, zenbait urtetakoa, lodiagoa izan ohi da eta, hortaz, urtzearekiko erresistenteagoa. Antzinako Artikoko itsas izotz "depositu" hori agortu ahala eta urtaroko izotza ohiko bilakatu ahala, Artikoko itsas izotzaren lodiera eta bolumena ere murriztu litezke.
"Uneko ereduek aurreikusten dutenez, mende erdialderako izotzik gabeko udak espero ditzakegu Artikoan, urtze denboraldian bizirauteko beste lodia den izotz zaharra desagertzean", azaldu du Kacimik.
Zure interesekoa izan daiteke
Lau zauritu sanferminetako lehen entzierroan, denak kolpeengatik
Fuente Ymbro ganadutegiko zezenek lasterketa azkarra (2 minutu eta 20 segundo) egin dute.
Albiste izango dira: San Fermin eguna, alerta laranja beroagatik eta NATOren goi-bilera Ankaran
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Olatu zuri gorriak Iruñea hartu du
Txupinazoarekin, lehertu da festa Iruñean eta ez du atsedenik hartuko datorren uztailaren 14ra arte. Urteroko ohiturei, gaur beste protagonista bat batu zaie: beroa. Festazaleek 40 graduko tenperaturekin abiatu dituzte 2026ko sanferminak.
?fmt=png-alpha&qlt=80)
Antzuola eta Urretxu artean piztutako baso-sutea kontrolpean dago
Gipuzkoako hiru parketako suhiltzaileak aritu dira Antzuolan 13:45ak aldera deklaratutako sutea itzaltzen. Sugarrak ordu batzuk geroago kontrolatu dituzte.
Kontrolatu dute Imarkoainen piztutako sutea
Lizarra, Azkoien eta Tafallako suhiltzaile etxeetako brigadek 15:30ak aldera lortu dute sutea kontrolpeak hartzea. Guztira 80 hektarea baino gehiago erre dira baso eta, batez ere, laborantza artean.
ELAk arreta euskaraz bermatzeko eskatu dio Osakidetzari
Oraindik hizkuntza ez dakiten langileak euskalduntzeko plana aldarrikatu du sindikatuak Osakidetzaren Gasteizko egoitzan.
Lesakako sanferminak hasi dira
Txupinaren jaurtiketak eman die hasiera Lesakako San Fermin jaiei astelehen honetan, 12:00etan. Jai-egitarauak 50 kultura-, kirol- eta jolas-jarduera baino gehiago biltzen ditu, datozen 6 eguneton burutuko direnak. Gaita jotzaileen, musika-banden eta txarangen ohiko soinuek herriko kaleak alaituko dituzte uztailaren 11ra arte, larunbata.
Arrautza frijituak, txistorra eta zapi gorria: Hasi da festa Iruñean
Urtero bezala, ohiko hamaiketakoak izaten dira uztailaren 6ko goizean, festei hasiera emateko zain. Mokadu sendoak beti ere, hau izango baita seguraski, eguneko otordu bakarra.
40 ikasleri ez diete, kautelaz, USaPen Euskarako nota zenbatuko
Auzitegiek arrazoia ematen ez badiete kasuaren funtsari buruz, nota horiek kontuan hartuko dira azkenean.
Asiron eta Chivite: "Jendeak asko goza dezala, baina errespetuz"
Joseba Asiron Iruñeko alkateak eta Maria Chivite Nafarroako presidenteak 2026ko sanferminetara hurbiltzeko deia egin diete herritarrei, jaiez eta hiriaz gozatzeko, baina "beti errespetuz".