Olatuek eta ekaitzek euskal kostaldean sor ditzaketen arriskuei aurre egiteko tresna sorta garatu du Aztik
Klima aldaketak Euskal Herriko kostaldean zer eragin duen aztertu du Azti teknologia zentroak Marlit mugaz gaindiko proiektuan, eta bi urteko azterlanaren ondotik, olatuek eta ekaitzek sor ditzakete arriskuei aurre egiteko tresna sorta garatu du.
Garatutako teknologia eta ikerlanaren ondorioak aurkeztu dituzte gaur Donostian Aztiko arduradunek eta proiektuan parte hartu dute zientzialariek. Proiektua euskal kostaldean, mugaren bi aldeetan, eta Kataluniako kostaldean ardaztu da, eta Eskualde Garapeneko Europako Funtsaren (EGEF) finantzazioa jaso du.
Azaldu dutenez, itsas denboraleek Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) hiru gune zehatzetan eragindakoa aztertu dute: Zarauzko (Gipuzkoa) hondartza, Bermeoko (Bizkaia) portua eta Donostiako Salamanka Pasealekua. Ekaitzek itsasertzean izan duen eraginarekin datu base handi bat osatu dute.
Era berean, "tresna teknologiko berritzaileak" diseinatu dituzte. Batetik, bideometria sistema bat —aldiro-aldiro kostaldeko irudiak hartzen dituen kamera multzoa— garatu dute denborale batean olatuek kostaldean duten inpaktuaren parametroak eta inpaktuak monitorizatzeko. Horrez gain, sentsore bat asmatu dute, olatuek kostaldeko azpiegituretan duen eragina neurtzeko. Azkenik, olatuen uholde prozesuak modu fidagarrian erreproduzitzeko gai diren eredu informatikoak landu dituzte.
Pedro Liria AZTIko ozeanografian aditu eta Marlit proiektuaren koordinatzaileak zehaztu duenez, "datu eta soluzio horiek konbinatuz gero, kostako arriskuak tokian-tokian nola eboluzionatuko duen ebaluatu ahal izango dugu, eta, gainera, neurri espezifikoak identifikatu ahal izango ditugu, lurralde bakoitzeko administrazio publikoek ezar ditzaten".
Biarritzeko (Lapurdi) kasua aipatu du Liriak horren adibidetzat. Bertan olatuen eta uholdeen alerta goiztiarrerako protokolo bat ezarri dute eta galera ekonomikoak ekarriko dituen ekaitza zenbat denboraz behin gertatuko den aztertzezko metodo bat garatu dute.
Marlit proiektuaren baitan garatutako teknologia berri horiek dagoeneko probatzen ari dira, Euskalmet Euskal Meteorologia Agentziaren bitartez, honako udalerrietan: Bermeo (Bizkaia) eta Zarautz, Mutriku eta Donostia (Gipuzkoa).
Zure interesekoa izan daiteke
Paper fabrika batean piztutako sute handi batek Iurretan eta Durangon errautsa egotea eragin du
Ez da inor zauritu Smurfit Kappa enpresaren kanpoaldean piztutako sutean. Suhiltzaileak kontrolpean dute sua, baina lanean jarraitzen dute N-634 errepidean, eta bi noranzkoetan itxita dago.
Eusko Jaurlaritzak eta Euskararen Erakunde Publikoak Iparraldean euskara sustatzeko 2,47 milioi euroko fondoa eratuko dute
2025-2029 aldirako hitzarmenaren esparruan, 2026. urterako lankidetzaren ildoak jakinarazi dituzte. Batera egingo dituzten proiektuez gain, 2,47 milioi euro bideratuko dituzte Ipar Euskal Herriko euskalgintzako eragile pribatuen lana diruz laguntzera.
Elortzibarko alkatea: "Noaingo gas leherketak kaltetutakoen egoera jasanezina da"
2025eko urtarrilean izan zen leherketaren kasua epaitegietan dago; beraz, aseguru etxeek ez dute ordainketarik egingo prozesua amaitu arte. Familia asko bizi ezin diren etxe baten hipoteka eta alokairua ordaintzen ari dira.
Elkarretaratze jendetsua Santurtzin, 19 urteko neska bati egindako sexu erasoa gaitzesteko
Dozenaka pertsona bildu dira eguerdian Santurtziko udaletxearen aurrean, "Santurtzin, eraso matxistei ez" leloa zuen pankarta baten atzean.
Berdintasun Ministerioak hilketa matxistatzat jo du Basaurin hildako emakumearen kasua
Biktimak ondoeza izan zuen, eta osasun-zerbitzuek ezin izan zuten suspertu; ondoren mediku forentseak egindako azterketak, ordea, indarkeria zantzuak atzeman zituen.
La Gilda del Norteko jabeak 18.000 euroko isuna ordaindu beharko du, egoera irregularrean zeuden langileak enplegatzeagatik
Isunaz gain, 7.500 euro ere ordaindu beharko ditu erantzukizun zibil gisa. Epaiaren arabera, langileei ohartarazi zien ikuskapenik egonez gero ezkutatu egin beharko zutela.
Justiziak aseguru etxea zigortu du 2020an Aulestin Iurgi Beraza hil zeneko harrapaketagatik
Haurraren gurasoek samina eta desadostasuna adierazi dute ebazpenarekin, "ez baita inolaz ere nahikoa, ez irismenari ez arrazoiketari dagokienez". Hala ere, baztertu egin dute epaia errekurritzea, ebazpen judizialekiko errespetuagatik, baina baita "prozesu luze, mingarri eta emozionalki suntsitzaile bati amaiera emateko beharragatik" ere.
Argi izpiak parkinsonaren aurrean: 65 ikerketa proiektu Euskadin, 10.000 gaixori itxaropena emateko
Urtero mila kasu diagnostikatzen dira Osakidetzan, eta egun ohikoena den bigarren gaixotasun neurodegeneratiboa da, alzheimerraren ostean.
Epaileak beste 13 lekuko deitu ditu deklaratzera El Bocaleko pasabidearen auzian
Instrukzio epaileak deklarazio gehiago gehitu ditu instrukzio fasean: pasabidearen proiektua sinatu zuen ingeniariak deklaratuko du, baita Udaltzaingoko eta 112 zerbitzuko buruek, obrako buruak eta 2024an ezbeharra izan zuen pasabidean esku hartu zuten beharginek ere.
12 hegaldi bertan behera geratu dira Bilboko Aireportuan Lufthansako grebaren ondorioz
Guztira, 500 hegaldi baino gehiago geratu dira bertan behera mundu osoan, Lufthansako kabinako langileek ostiral honetarako deitutako greba dela eta.