2022ko tenperatura ohikoa baino 1,8 gradu altuagoa izan da Euskal Herrian, eta 0,3 altuagoa mundu mailan
2022ko batez besteko tenperatura Euskal Herrian ohikoa baino 1,7-1,8 gradu altuagoa izan da, Euskalmet Euskal Meteorologia Agentziak, Nafarroako Gobernuaren Meteorologia eta Klimatologia Zerbitzuak eta infoclimat.fr web orriak emandako eta eitb.eus-ek jasotako datuen arabera. Mundu mailan, batez besteko tenperatura ohikoa baino 0,3 gradu beroagoa izan da, C3Sren txosten batek dioenez. C3S Copernicus programako Klima Aldaketako Zerbitzua da (Copernicus Lurra Behatzeko Europar Batasuneko Programa da); txosten horrek jasota du 2022 historiako urterik beroenetan bosgarrena izan dela, Europa mailan bigarren beroena.
Bildu ditugun datuetan sakonean sartu aurretik, azalduko dugu nola lortu ditugun. C3Sren txostena abiapuntu ("2022ko munduko klimaren datu esanguratsuak" du izenburu), Euskal Autonomia Erkidegoko, Nafarroako eta Ipar Euskal Herriko batez besteko tenperaturaren eta batez beste pilatutako prezipitazioaren gaineko adierazle batzuk jaso ditugu; hain zuzen ere, EAErako, Euskalmetek urtarrilaren 2an zabaldutako prentsa ohar bat baliatu dugu, bai eta 2022ko klimatologia txostenak ere, azken kasu horretan jakiteko zenbat bota duen amaitu berri den urtean eta aurreko bederatzietan Euskadiko sare automatikoko estazio adierazgarrietan, alegia, Arrasaten, Bilbon, Donostian, Paganosen (Guardia) eta Gasteizen; Nafarroako Gobernuak Iruñean duen estazioko tenperatura eta prezipitazio datuak ere jaso ditugu; eta, Ipar Euskal Herrirako, Biarritz-Angeluko estazioa izan da gure erreferentzia.
Aurkezpen hau bukatzeko, adieraziko dugu zer ondorioztatu dugun. Alde batetik, arestian esan bezala, Euskal Herrian 2022an izandako batez besteko tenperatura ohikoa baino 1,8 gradu ere beroagoa izan dela, eta 0,3 gradu beroagoa mundu mailan; eta, bestetik, C3Sk aipatutakoarekin bat eginda (txostenean dio prezipitazio eskasia "iraunkorra" izan dela, munduan), Euskal Herrian, 2022an, ohikoa baino % 38 gutxiago ere prezipitazio txikiagoa izan dela hainbat tokitan.
Batez besteko tenperatura: ohikoa baino 1,7-1,8 gradu gehiago Euskal Herrian, eta munduan 0,3 gradu egin du gora
2022an errekorrak hautsi ditu tenperaturak, eta hori ondo baino hobeto erakusten du Copernicuseko Klima Aldaketako Zerbitzuaren txostenak; izan ere, amaitu berri da munduan izandako bosgarren urterik beroena, Europako bigarrena, 2022ko udara inoizko beroena izan zen, eta udazkena hirugarren beroena. Mundu mailan, batez besteko tenperatura 1991-2020 erreferentzia periodoko tenperatura baino 0,3 gradu altuagoa izan da, eta 1850-1900 periodoari erreparatuz gero, igoera 1,2 gradukoa da (periodo hori industriaurreko arora gerturatzeko baliatzen dute adituek). Gogora ekarriko dugu herrialdeek, Parisko Klima Hitzarmenean, konpromisoa hartu zutela mende honetan ez gainditzeko, mundu mailan, 1,5eko igoera, 1850-1900 erreferentzia periodoarekin alderatuta.
Ez da zuzena, nolanahi ere, gure lurraldeak eta planetak izandako gorakadak alderatzea; izan ere, baldintzak ez dira berdinak Lurreko puntu guztietan.
Pilatutako prezipitazioa: munduan, eskasia "iraunkorra" izan da, Euskal Herrian ohikoa baino % 37 lehorragoa
C3Sk, txostenean, nabarmentzen du 2022an prezipitazio eskaria "iraunkorra" izan dela munduan; horrek, tenperatura altuekin eta beste eragile batzuekin batera, ekarri du lehorte orokortua egotea.
Egia esan, Euskal Herrian pilatutako prezipitazioa, berriki bukatu den urtean, jaso ditugun datuen arabera, ohikoa baino eskasagoa izan da. Biarritzen, 1981-2010 periodoa erreferentzia gisa hartuta, % 20 gutxiago bota du (ohikoa da metro koadroko 1.450,9 litro botatzea, eta 2022an, aldiz, 1.155 bota du); Iruñean, beherakada % 37,5ekoa izan da (482,4 2022an, eta batezbestekoa 771,1 da); eta Euskadin, estazio adierazgarrietan jasotako datuen arabera, Iruñean gertatutakoa errepikatu da, alegia, ohikoa baino % 37,7 gutxiago busti du (kasu horretan, batezbestekoa 2013tik 2021era bitartean jasotako datuak hartu ditugu kontuan).
C3Sko zuzendari Carlo Buontempok, baliatu dugun txostena aurkeztu duenean, azaldu du aukera dagoela 2023 ere urte beroa izan dadin, nahiz eta hori oraindik erabat argi ez egon. Mauro Faccinik, Europako Batzordeko Defentsa eta Espazio Industriako Zuzendaritza Nagusian Lurraren Behaketako arduraduna bera, adierazi du ekintza klimatikoa premiaz gauzatzea "inoiz baino garrantzitsuagoa" dela. Ondorengo hilabeteek zehaztuko dute zein den hasi berri dugun urtearen bilakaera.
Zure interesekoa izan daiteke
Osasun-matxura baten ondorioz, bi gaixo zeramatzan hegazkin medikalizatuak geldialdia egin behar izan du Kanaria Handian
Bigarren hegazkina Herbereetara heldu da jada. Munduko Osasun Erakundearen zuzendari nagusiak azpimarratu duenez, osasun publikorako arrisku orokorrak "txikia izaten jarraitzen du". Gurutzaontzia, bere aldetik, Kanaria Uharteetara bidean da jada, eta hiru egun barru porturatzea aurreikusita dago.
Gutxienez 43 lagunek salaketa jarri dute Arratiko Zekorrak errugbi taldeak saldutako loteria txartelen auzian
Behar baino 225 partaidetza gehiago saldu zituela aitortu du Arratiko Zekorrak errugbi taldeak eta, horren ondorioz, 80 bat lagunek ezin izan dute saria kobratu: 10.000 euro partizipazioko; 2,2 milioi euro inguru, guztira.
Albanese 'Gernika' aurrean: Ikaragarria da, Gazan ikusi dudanaren erreflexua dirudi
Francesca Albanese Nazio Batuen Erakundeko Palestinarako kontalaria txundituta agertu da asteazken honetan 'Gernika' Pablo Picassoren margolan ospetsuaren aurrean. Bere ustez, "gerra zibilaren suntsiketaz" hitz egiten badu ere, lurralde palestinar okupatuetan ikusitakoarekin "antzekotasun handia" du.
Trafikoa bere onera etorri da N-1 errepidean, bi kamioiren arteko istripuak auto-ilara luzeak eragin ondoren
Gasteizko noranzkoan izan da istripua, eta errei bat itxita egon da ia bi orduz. Behin ibilgailuak bidetik erretiratuta, pilaketak arintzen hasi dira.
Hantabirusak kaltetutako 'MV Hondius' gurutzaontzia larunbatean porturatuko da Kanarietan
Ontzian doazen 14 espainiarrak Madrilgo ospitale batera eramango dituzte, osasun-azterketa egitera. Oraingoz, inork ez du hantabirus gaitzaren sintomarik.
Loteria txartelak kontratuak al dira? Abokatu batek argituko digu
Arratiko Zekorrak errugbi taldeak aitortu duenez, Gabonetako Loterian behar baino 225 txartel gehiago saldu zituen, eta, beraz, 80 bat lagunek ezin izan dute saria jaso. Txartel bakoitzari 10.000 euro dagozkio, 2,2 milioi euro inguru dira guztira. Dagoeneko 21 salaketa daude. Abokatu batek argitu duenez, klubak erantzukizun zibila izan dezake, eta baita penala ere.
Gizakien artean kutsa daitekeen andui batekoa da gurutzaontziko hantabirus agerraldia
MV Hondius ontzian izandako agerraldiak hiru heriotza eragin ditu, eta MOErekin lankidetzan ari den laborategi baten arabera, Andes anduiari dagokio.
Maialen Mazon hiltzeaz akusatutako gizona, lagun bati: "Ederra egin dut"
Prozesu judizialak aurrera egin du, eta akusatuak krimenaren ondorengo orduetan zer egin zuen agerian geratu da: Valentziara ihes egin nahi izan zuela zehaztu dute.
Clavijok ez du nahi hantabirusak kutsatutako gurutzaontziak Kanarietan geldialdia egitea, eta Sanchezekin premiazko bilera bat egitea eskatu du
Kanarietako presidenteak zalantzan jarri du Espainiako Gobernuak ontzia Kanarietan amarratzeko hartutako erabakia, eta eskatu du kasuaren osasun-kudeaketako protokolo-aldaketari buruz azalpenak eman ditzala berehala.
19 urteko kartzela zigorra ezarri diote Jerome Verin boxeolari ohiari, Eric Courdy hiltzeagatik
2024ko uztailaren 11n, eztabaida baten ostean, Jerome Verinek eraso egin zion Eric Courdyri autobus geltoki batean, eta sei egun koma egon eta gero hil zen.