Euskaldunen portzentajeak behera egiten jarraitzen du Ipar Euskal Herrian
Euskaldunen proportzioak behera egiten jarraitzen du Ipar Euskal Herrian. 2016tik (% 20,5) lau hamarren egin ditu atzera euskaldunen portzentajeak, iaz biztanleen % 20,1 baitziren. Bilakaera are kezkagarriagoa da 1996ko datuekin alderatuta; izan ere, orduan herritarren % 26,4 euskaldunak ziren.
VII. Inkesta Soziolinguistikoak Ipar Euskal Herrian eskainitako datuak aurkeztu dituzte Baionako Kaserna Ttipian. CODHA enpresak 16 urtez gorako 2.000 pertsonari elkarrizketa telefonikoak egin zizkien Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoan, 2021eko azarotik abendura. Euskara gaitasuna, transmisioa, erabilera eta hizkuntzarekiko jarrera aztertu dituzte inkestan.
Adin tarteka, azken 20 urteetan euskaldunen galera nabaria izan da 65 urtez gorakoen artean, baita 50-64 eta 35-49 tarteetan ere, hurrenez hurren, % 9,8, % 10,5 eta % 7,9 gutxiago baitira. Gazteen artean, aldiz, alderantzizko bilakaera izaten ari da. Horrela, 25-34 eta 16-24 adin tarteetan euskaldunen kopuruak gora egin du 2001etik 2021era, % 5,1 eta % 9,3 egin dute gora, hurrenez hurren.
Lurraldeka edo eskualdeka, Baionak, Angeluk eta Biarritzek (BAM) osatzen duten hirukian euskaldunak edo euskaldun hartzaileak herritarren % 14,6 baino ez dira. Hirukia kanpoan utziz gero, Lapurdin % 33,9 soilik dira gai euskara hitz egiteko edo ulertzeko. Nafarroa beherean eta Zuberoan, ostera, biztanleen gehiengoak hitz egin edo ulertzen du, % 61,3k. Hala ere, eremuka euskaldunen portzentajea pixkanaka-pixkanaka behera egiten ari da Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoan.
Euskararen erabilerari dagokionez, 2016tik bi hamarren behera egin du Ipar Euskal Herrian. Euskara frantsesa beste edo gehiago eta euskara frantsesa baino gutxiago erabiltzen dutenak gehituta, 2016an % 18,3 ziren; 2021an, aldiz, % 18,1. Gainera, azken 20 urteetako joera aztertuz gero, bilakaera kezkagarriagoa da; izan ere, 2001ean % 21,7k erabiltzen zuten euskara.
Irakaskuntza ereduei buruz, 2011ko datuekin alderatuta (% 18,6), euskaraz (frantsesa irakasgai) aukeratzen dutenen kopuruak behera egin du % 16,5era. Eredu elebidunak, aldiz, (frantsesez eta euskaraz) ikasleak irabazi ditu, % 33,6tik % 37,5era pasa da, baita euskara irakasgai soilik duenak ere (% 23,6tik % 25,4ra). Frantses hutsean ikasteko hautuak behera egin du: 2011an % 20k aukeratzen zuten, iaz % 15 izan ziren.
Azkenik, euskarekiko jarrerari dagokionez, Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoan herritarren % 36,6 euskara sustatzearen aldekoak dira, baina gehiengoa (% 49,2) ez alde ez kontra dago. Gutxiengo bat (% 14,5) hizkuntza bultzatzearen aurka dago. Bestalde, euskararekiko interes handia ala oso handia dute biztanleen % 60,5ek. Aitzitik, % 38,4k zertxobait, interes txikia edo batere ez dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Paper fabrika batean piztutako sute handi batek Iurretan eta Durangon errautsa egotea eragin du
Ez da inor zauritu Smurfit Kappa enpresaren kanpoaldean piztutako sutean. Suhiltzaileak kontrolpean dute sua, baina lanean jarraitzen dute N-634 errepidean, eta bi noranzkoetan itxita dago.
Eusko Jaurlaritzak eta Euskararen Erakunde Publikoak Iparraldean euskara sustatzeko 2,47 milioi euroko fondoa eratuko dute
2025-2029 aldirako hitzarmenaren esparruan, 2026. urterako lankidetzaren ildoak jakinarazi dituzte. Batera egingo dituzten proiektuez gain, 2,47 milioi euro bideratuko dituzte Ipar Euskal Herriko euskalgintzako eragile pribatuen lana diruz laguntzera.
Elortzibarko alkatea: "Noaingo gas leherketak kaltetutakoen egoera jasanezina da"
2025eko urtarrilean izan zen leherketaren kasua epaitegietan dago; beraz, aseguru etxeek ez dute ordainketarik egingo prozesua amaitu arte. Familia asko bizi ezin diren etxe baten hipoteka eta alokairua ordaintzen ari dira.
Elkarretaratze jendetsua Santurtzin, 19 urteko neska bati egindako sexu erasoa gaitzesteko
Dozenaka pertsona bildu dira eguerdian Santurtziko udaletxearen aurrean, "Santurtzin, eraso matxistei ez" leloa zuen pankarta baten atzean.
Berdintasun Ministerioak hilketa matxistatzat jo du Basaurin hildako emakumearen kasua
Biktimak ondoeza izan zuen, eta osasun-zerbitzuek ezin izan zuten suspertu; ondoren mediku forentseak egindako azterketak, ordea, indarkeria zantzuak atzeman zituen.
La Gilda del Norteko jabeak 18.000 euroko isuna ordaindu beharko du, egoera irregularrean zeuden langileak enplegatzeagatik
Isunaz gain, 7.500 euro ere ordaindu beharko ditu erantzukizun zibil gisa. Epaiaren arabera, langileei ohartarazi zien ikuskapenik egonez gero ezkutatu egin beharko zutela.
Justiziak aseguru etxea zigortu du 2020an Aulestin Iurgi Beraza hil zeneko harrapaketagatik
Haurraren gurasoek samina eta desadostasuna adierazi dute ebazpenarekin, "ez baita inolaz ere nahikoa, ez irismenari ez arrazoiketari dagokienez". Hala ere, baztertu egin dute epaia errekurritzea, ebazpen judizialekiko errespetuagatik, baina baita "prozesu luze, mingarri eta emozionalki suntsitzaile bati amaiera emateko beharragatik" ere.
Argi izpiak parkinsonaren aurrean: 65 ikerketa proiektu Euskadin, 10.000 gaixori itxaropena emateko
Urtero mila kasu diagnostikatzen dira Osakidetzan, eta egun ohikoena den bigarren gaixotasun neurodegeneratiboa da, alzheimerraren ostean.
Epaileak beste 13 lekuko deitu ditu deklaratzera El Bocaleko pasabidearen auzian
Instrukzio epaileak deklarazio gehiago gehitu ditu instrukzio fasean: pasabidearen proiektua sinatu zuen ingeniariak deklaratuko du, baita Udaltzaingoko eta 112 zerbitzuko buruek, obrako buruak eta 2024an ezbeharra izan zuen pasabidean esku hartu zuten beharginek ere.
12 hegaldi bertan behera geratu dira Bilboko Aireportuan Lufthansako grebaren ondorioz
Guztira, 500 hegaldi baino gehiago geratu dira bertan behera mundu osoan, Lufthansako kabinako langileek ostiral honetarako deitutako greba dela eta.