Gorroto-delituen kopuruak "modu esponentzialean" egin du gora EAEn, batez ere 2021etik 2022ra bitartean
Eusko Jaurlaritza 'Euskadiko Gorroto Gertakariei buruzko Txostena' egiten hasi zen lehen urteko (2016) datuekin alderatuta, delituen kopurua "modu esponentzialean" hazi da, batez ere 2021 eta 2022. urteen artean. "Gorroto-delituen benetako gorakada, kontzientzia handiagoa eta tolerantzia sozial txikiagoa, polizia-eraginkortasun handiagoa, lege-bilakaera eta abar" daude horren atzean.
Irudia: EITB
Josu Erkoreka Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakariorde eta Segurtasun sailburuak agerraldia egin du gaur goizean Eusko Legebiltzarrean, berak eskatuta, txosten horren berri emateko. Jon Mirena Landa EHUko Giza Eskubideen eta Botere Publikoen UNESCO Katedraren zuzendariaren zuzendaritzapean eta koordinaziopean egindako lana da.
Ikerketak Ertzaintzak 2022an izandako 438 gorroto-gertakariak aztertu ditu; horietatik gehienak, 435 (% 99,3), gorroto-delituak dira, eta 3 (% 0,68), berriz, gorroto-arau-hauste administratiboak. Aztertutako 435 delituetatik 9tan askotariko diskriminazioak izan dira; horregatik, kolektibo babestuen aurkako delituak 444 dira guztira, eta 2022an jazotako gorroto-delituen kopurua baino handiagoa da.
Erasotutako kolektiboei dagokienez, gehienek arrazakeriaren eta xenofobiaren biktima izaten jarraitzen dute (231 kasu, % 52, 2021ean baino % 42,6 gehiago), eta, ondoren, sexu-orientazioaren eta -nortasunaren ondoriozko erasoak daude (96 kasu, % 21,6, 2021ean baino % 31,5 gehiago). Urrutiago geratu dira beste eragile batzuk, hala nola ideologia edo orientazio politikoa, dibertsitate funtzionala, adina edo aporofobia.
Irudia: EITB
Arabiarren aurkako erasoak
Arrazakeriak eta xenofobiak eragindako gorroto-delitu nagusien artean, diskriminazio nagusiak arabiarren aurkako erasoak dira oraindik: 68 kasu, ia % 30.
2022an, Ertzaintzak 44 pertsona atxilotu (2021ean halako bi baino gehiago) eta 246 inputatu zituen gorroto-delituak egitea leporatuta. Gorroto-delitu bat egin ondoren Ertzaintzaren esku jarritako pertsonen profilari dagokionez, txostenaren arabera, gehienak, % 74 (182 pertsona), Espainiako Estatukoak dira, eta horietatik 148 (% 81,3) Euskadikoak. % 76,8 gizonak dira eta % 22,7 emakumeak.
Delitu motaren arabera sailkatuta, lesio-delitua da ohikoena (180 kasu, % 41,3), eta, ondoren, mehatxu-delitua (90 kasu, % 20,69) eta derrigortzeak (50 kasu, % 11,5) daude. Horietan guztietan, zauritutako, mehatxatutako edo hertsatutako kolektibo nagusiaren kontrako erasoak arrazakeriak edo xenofobiak eragin ditu.
2022an, gorroto-delitu gehienak Bizkaian, Gipuzkoan eta Araban egin ziren, hurrenez hurren. Bilbo, Gasteiz, Donostia, Barakaldo eta Irunen izaten dira maizen, hurrenkera horretan.
Irudia: EITB
Delitu horietako gehienak kalean egiten dira (189 kasu, % 43,5), eta etxe barruan % 15,1 baino ez dira egiten (66 kasu).
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon batek bikotekidea hil du Pontevedran eta bere buruaz beste egin du ondoren, atxilotu aurretik
Emakumearen gorpua ahizpak aurkitu du, bere etxebizitzako lurrean, eta gizona ihes egiten ikusi du. Gizona etxebizitza batean gotortu da eta Guardia Zibila berarekin negoziatzen aritu da arratsalde osoan, entregatu zedin, baina bere buruaz beste egin du azkenean.
Lau urteko haur bat oso larri Oionen, bigarren solairutik erorita
13:30 aldera gertatu da istripua, eta helikopteroz eraman dute Gurutzetako ospitalera, buruan kolpe handi bat zeukala.
Talde animalistek protestak egin dituzte Bilbon eta Iruñean, ehizaren eta ehiza-txakurren erabileraren aurka
Espainiako Estatuko 44 hiritan eta beste 41 herrialdetan izan da mobilizazioaK, Galgoaren Munduko Egunarekin bat eginez.
Diru bilketa abiatu dute Aroztegia auzian zigortutako zazpi kideei jarritako isunei aurre egiteko
Zazpi ekintzaileek ez zuten kartzela zigorrik jaso, baina 62.000 euroko isuna ordaintzera kondenatu zituzten. Isunez gain, defentsa eta gainerako gastuak ordaintzeko bilketa egingo du orain Aroztegiko Elkartasun Komiteak.
Joko areto baten aurka protesta egiteagatik auzipetutako Sopelako lau gazteen aurkako epaiketa atzeratu dute, data jarri gabe
32 urteko kartzela zigorra eta 112.400 euroko isuna eskatu dute lau sopeloztarrentzat. Auzia birritan artxibatu dute, eta akusazio partikularra da pertsonatutako akusazio bakarra. Hain justu, auzipetuei elkartasuna adierazteko manifestazioa egin zuten atzo Sopelan.
Osasun Sailak zehaztu du iraungitako txerto hexabalenteak Iztietako (Errenteria) eta Ondarretako (Donostia) osasun-zentroetan jarri zituztela
Osakidetza hasi da kaltetutako 30 pertsonak (25 haurtxo eta 5 heldu) berriro txertatzen. Iraungitako txerto tetrabalentea edo hirukoitz birikoa jaso zutenek (75 bat lagun) asteon jasoko dute gertakin zuzena.
Matrikulazioa % 5 jaitsiko dela uste du Hezkuntza Sailak, baina ikasturtean zehar heldutako ikasleekin orekatu daitekeela erantsi du
Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, matrikula kopuruak % 5 inguru egin du behera, datu demografikoak kontuan hartuta egindako estimazioen arabera. Dena dela, iragarri du beherakada "matrikulazio biziak" konpentsatuko duela; izan ere, irailetik 5.400 ikaslek eman dute izena EAEko hezkuntza sisteman.
Gidari bat ikertzen ari dira istripu batetik ihes egin eta alkoholemia proba egiteari uko egiteagatik
Ertzaintzak ikertu gisa inputatu du bart Trapagaranen beste ibilgailu baten kontra istripua izan eta ihes egiten saiatu zen gidari bat, bide-segurtasunaren aurkako ustezko delitu bat egotzita. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, larunbatean, 21:00ak aldera, bi ibilgailuk talka egin zuten Bizkaiko udalerri horretan, eta gidarietako bat bertan artatu behar izan zuten. Beste gidaria, onik atera zena, ihes egiten saiatu zen, baina agenteek geldiarazi egin zuten. Gizonak uko egin zion alkoholemia proba egiteari.
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.