Pakete bat zain duzula esanez mezua, produktu faltsuak edo eskaintza gozoegiak, Gabonetako iruzur nagusiak
Gutako gehienok erabiltzen dugu Internet egunero erosketak egiteko, are gehiago Eguberri garaian, eta zibergaizkileek hori ondo baino hobeto dakite. Hala, erosketa-bolumen handi hori baliatzen dute iruzur egiten saiatzeko eta erabiltzaileen informazio pertsonala lortzeko, batez ere datu garrantzitsuetara eraman lezakeena, hala nola kreditu-txartelen saioaren hasierako informaziora edo 'online' bankara.
Online denda faltsuak dira izarra, baita "berehala erantzuten ez baduzu, 48 ordutan itxi dezakegu zure Amazoneko kontua", edo "pakete bat zain duzu" dioten mezu elektronikoak ere, esteka maltzurretan klik egiteko edo informazio pertsonala emateko eskatzen dutenak, hala nola banku-kontuaren zenbakia eta datu pertsonalak.
Testuinguru horretan erabiltzaileak prest egon behar du tranpan ez erortzeko eta informazioa lapurtzea saihesteko.
Nola saihestu Gabonetan gisa horretako iruzurrak
- URLa egiaztatu: iruzurgileek benetakoen antzeko domeinu faltsutuak erabiltzen dituzte. Garrantzitsua da webgunearen helbidea arretaz berrikustea.
- Mezuen testuak eta diseinuak ondo aztertu: askotan akats ortografikoak edo hizkuntza akatsak izaten dituzte.
- Seguruak ez diren tokietan ez egin ordainketarik. Ordainketa-metodo seguruak erabili, eta ohikoak ez diren aukerekin tentuz ibili.
- Egia izateko onegiak diruditen eskaintzen benetakotasuna egiaztatu.
- Garraiolariarekin zuzenean egiaztatu entrega-jakinarazpen oro, eta ez egin klik eskatu ez diren testu-mezuetako edo mezu elektronikoetako esteketan.
- Ez erosi ezezagunak diren tokietan opari-txartelik, hori iruzur-seinale argia baita.
- Kontuz ibili sare sozialetako iragarkiekin, eta, horren ordez, saltokiaren webgune ofizialean zuzenean sartu, eskaintza egiazkoa den baieztatzeko.
- Segurtasuna babesteko neurriak hartu. Ordenagailuan segurtasun-tresnak instalatzea, hala nola antibirus on bat, oso garrantzitsua da.
Zer egin iruzurra egin badizute
Bankura edo kreditu-txartelaren hornitzailearengana jo berehala, eta salaketa jarri. Halaber, garrantzitsua da erosketari dagokion dokumentazioa biltegiratzea, hala nola mezu elektronikoak eta ordainagirien mezuak, iruzur bat gertatuz gero gerta daitezkeen ikerketa-prozesuetarako.
Zure interesekoa izan daiteke
AEBek Kubari egiten dion "setioa" salatu dute Bilbon, Silvio Rodriguezen kontzertuaren aurretik
Manifestazioan parte hartu dutenek Kubako eta beste hainbat herri zapalduren banderak eraman dituzte. "Nazio Batuetan urtero giza eskubideen urraketa masiboa gaitzesten den arren, gobernu gehienak geldi daude" gaitzetsi dute. Protestak "Argia eta Indarra Kubarentzat. Blokeoaren aurka, Energia Kubarentzat" kanpaina solidarioa babesteko ere balio izan du.
Oihane Mateos Oria, duela gutxi hildako lankide eta laguna, gogoan izan du Dani Alvarezek Gasteizko FesTVal jaialdian
Aste gogorrak izan dira azken hauek Orain eta EITBko Albistegietako lantalde guztiarentzat. Dani Alvarez lankideak Gasteizko FesTVal jaialdian esan duen bezala, "bizitzako injustizia bategatik goizegi joan berri da Oihane Mateos Oria". Bere irribarrea, energia eta lanerako grina beti izango dira gure artean, ordea. Hemen Daniren hitzak gaur iluntzean, sari bat banatu aurretik.
Zarrakazteluko baso sutea eragindakoa ote den ikertzen ari dira
Garrak atzo piztu ziren Corral Nuevo inguruan, eta gaur arratsaldean egonkortu dituzte. Eremuan ez zegoen nekazaritza lanik, eta hala, Foruzaingoak susmoa du nahita piztutakoa izan zela.
Bost gasolindegi Margaritan, 30 laguneko herrian, bizilagunen desesperaziorako
Gasteizko Margarita kontzejuan, bizilagunak kexu dira beste gasolindegi bat jarri nahi dietelako, bosgarrena bailitzateke. 30 bat biztanle diren herrixka honetarako sarbideak dagoeneko kolapsatuta daudela diote, eta gainera salatzen dute, kamioi gidariek ez dutela askotan oso gizalegez jokatzen.
Logroñon desagertutako 83 urteko gizon baten gorpua aurkitu dute Vianan
Hilotza Iruñeko Auzitegiko Institutu Anatomikora eraman dute, autopsia egin diezaioten.
54 urteko motorzale bat hil da Gasteizen izandako istripu batean
Istripua AP-1etik N-622ra doan zatian gertatu da, Arabako hiriburuan. Larrialdi-zerbitzuak biktima suspertzen saiatu dira, baina ez dute lortu.
Motozerra bat martxan zuela hainbat pertsonaren atzetik ibili den gizon bat atxilotu dute Getxon
Ustezko erasotzailea, polizia-aurrekariak dituena, arma zuri batekin zauritu dute atxilotu aurretik.
Hiru adingabe identifikatu dituzte Plentziako jaietan Ertzaintzari botilak jaurtitzeagatik
16 eta 17 urteko gazteek bi patruilari eraso zieten abuztuaren 29ko goizaldean, irain eta oihu artean.
Santurtziko gaztea bi ordu geroago eraman zuten ospitalera, eta ez zuten jakinarazi taser batekin atxiki zutela
Hala jasotzen du Osasun Sailak aurkeztutako kronologiak. Familiak salatu duenez, agenteek hasieratik jakinarazi izan balute taser-pistola bat erabili zutela hura mendean hartzeko, bestela artatuko zuketen.
Donostian perdigoi-tiroen ondorioz zauritutako gizon baten aurkako eraso arrazista salatu dute
Gizonak hiru jaurtigairen kolpea jaso zuen aurpegian eta bizkarrean. Harrera Sarearen arabera, "hilabete gutxiren buruan etorkin bati egin zaion horrelako bigarren erasoa da".