Behatokia: "Herritarrek euskara erabiltzeari uko egiten diote, zerbitzua oztoporik gabe jasotzeko"
Euskaldunen hizkuntza eskubideen alorrean ezer gutxi aurreratu da azken hamarkadan. Orain hamar urteko eta gaurko argazkiak tankerakoak dira. Urraketa eta muga berberak salatzen jarraitzen dute herritarrek, eta horiei erakundeek ez diete erantzun eraginkorrik eman. Esparru guztietan daude harremanak euskaraz izateko zailtasunak. Herritarren hizkuntza hautua baldintzatzen du egoera horrek: eguneroko oztopo eta ezinen aurrean, euskara erabiltzeari uko egiten diote herritar askok, zerbitzua berme guztiekin jaso ahal izateko. Gaztelera hautatzen dute, izapideak errazteko.
Hori dio "Hizkuntza eskubideen egoera 2023" goiburupean Hizkuntz Eskubideen Behatokiak gaur aurkeztu duen txostenak. Urtero bezala, oinarrizko zerbitzu eta jardueratan hizkuntza eskubideekiko eman diren gertakariak bildu eta aztertu dituzte. Agurne Gaubeka eta Garbiñe Petriati Behatokiko zuzendariak eta teknikariak aletu dute dokumentua, goizean Iruñean egindako aurkezpenean. "Eremu publikoan zein pribatuan hizkuntza eskubideak egikaritzeko betebeharretan ez da aurrerapausorik eman eta horrek antzeko egoerak behin eta berriz erreproduzitzea ekartzen du. Herritarrek salatzen dute urtero horma berdinaren aurka borrokatzen jarraitzen dutela".
Behatokiko zuzendariak salatu du erakundeen erantzun ezak "betikotu" egiten duela "euskararen bigarren mailako izaera" eta "gutxiagotutako hizkuntzekiko berdintasun eza". Bere hitzetan, euskara ofiziala den eremuetan herritarrek jarritako salaketek argi erakutsi dute "neurri eraginkorrak" falta direla eta euskara erabiltzea ez dagoela "bermatuta" ez eremu publikoan, ezta pribatuan ere. Are gehiago, "euskara ezagutzen ez dutenek markatzen dute bermea norainokoa izan behar den".
Bide beretik mintzatu da Petriati ere. Zehaztu duenez, 987 intzidentzia jaso zituzten iaz, aurreko urtean baino 84 gutxiago: 909 kexak izan ziren, 49 zorion mezuak eta 19 kontsultak. Nolanahi ere, "datuen eta errealitatearen arteko arrakalan" jarri du azpimarra. "Jakin badakigu herritar askok zerbitzuak euskaraz eskatzeko erreparoa izan dutela, atzerapenen edo albo-kalteen beldur, eskubide urraketa gisa identifikatu gabe". Erantsi du "hizkuntza eskubideen kontzientzia izan arren", euskara erabiltzeari "uko" egiten diotela herritar askok, "zerbitzua oztoporik gabe jasotzeko".
Adibideak ere bildu dituzte, atalez atal. Oro har, administrazioaren eremu guztietan urratzen dira egunero eta une oro hizkuntza eskubideak (Osasuna, Hezkuntza, Segurtasuna, administrazio orokorra …), eta Justiziaren kasuan, "urraketak sistematikoak" direla azaldu dute.
Zerbitzu pribatuei dagokienean, berriz, "borondatearen esku uzten da enpresek beraien zerbitzuak euskaraz eskaintzea eta horrek herritarrak erderaz kontsumitu behar izatea eragiten du". Halaber, Behatokiak salatu du lan munduan ere ez dela euskaraz lan egiteko eskubidea bermatzen. "Euskaraz lan egiteko tresnak, ohiturak eta gaitasunetan sakontzea falta dira".
Agertoki horri, Behatokiaren arabera, epaitegietatik iritsi diren euskararen kontrako ebazpenak eta "hizkuntza politiketan hartzen ez diren neurrien ondorioz emandako atzerapausoak" gehitu behar zaizkie. Gauzak horrela, administrazioarekin harremanak euskaraz izateko baliabideak eta bitartekoak eskatu dituzte, hizkuntza eskubideak aitortzeak berekin dakarrelako "jendarte berdinzale eta bidezkoagoa".
Zure interesekoa izan daiteke
Aita Santua protagonista, Bernabeu futbol zelaian egin duten ekitaldi jendetsuan
70.000 lagun bildu ditu Leon XIV.ak Santiago Bernabeu futbol zelaian, Madrilgo Elizbarrutiko Elizekin egindako topaketan. Christian Galvez eta Patricia Pardok aurkeztuta, David Bustamante, Daniel Diges eta Diana Navarroren musikaz, magiako ikuskizu batez eta Santi Rodriguezen umorezko monologoaz gozatu dute, besteak beste.
Bost gizonezko atxilotu dituzte Abanto-Zierbenan, Gallartako festetan beste bati erasotzeagatik
Erasoa joan den larunbateko 05:00ak aldera gertatu zen. Atxilotuetako hiru adingabeak dira.
Sexu abusuen biktima izan diren 6 pertsonarekin bildu da aita santua, ordubetez
Vatikanoko prentsa bulegoak jakinarazi duenez, aita santuak hitzeman die kontuan hartuko dituela jasotako proposamenak "etorkizuneko ahaleginetarako oinarri izan daitezen eta Eliza benetan leku segurua izan dadin".
EHUko Uda Ikastaroen 45. edizioak ezagutza partekatua, zaintza eta berrikuntza izango ditu ardatz
Astelehen honetan aurkeztu den programa ekainaren 30ean hasiko da, eta 133 prestakuntza-ziklo eta 29 tailer eskainiko ditu.
Baionako gotzainak Urruñako erretorea baztertu du adingabe batek sexu-abusu salaketa jarri diolako
Marc Ailletek Baionako elizbarrutian apaiz gisa jardutea debekatu dio Xavier Zabaletari, Besiers herrian adingabe bati ustez egindako abusuen salaketa baten berri izan ostean. Zabaletak ukatu egin ditu akusazioak.
Eskisabel: "Norbanakoen esku utzita, nekez egingo du aurrera euskarak; baldintza politikoak behar dira"
Larunbatean Iruñean egingo den Euskaltzaleen Martxaren atarian, Idurre Eskisabel Euskalgintzako Kontseiluko idazkari nagusia itxaropentsu mintzatu da, eta ekitaldi jendetsua izatea aurreikusten dutela ziurtatu du. Herritarren inplikazioa eskatzeko ez ezik, agintariei mezu zuzena helarazteko ere baliatuko dute hitzordua. Euskaraz bizitzeko eskubidea bermatzeko, baldintza sozialak, politikoak, kulturalak eta materialak behar direla aldarrikatuko dute.
Larunbatean Iruñeko kaleak euskaltzalez betetzeko azken deia egin du Kontseiluak
Nafarroako hiriburuko kaleak zeharkatuko dituzten hiru zutabeen pankarten diseinuak eta egileak iragarri dituzte, hain zuzen ere, gaurkoan. Hartara, zutabeen hasieran, gizarte zibileko hiru kolektibok botako dituzte pregoiak eta txupinazoa: Azterketak Euskaraz mugimenduak, euskarazko eduki sortzaileek, eta Batuz Aldatuko talde eragileak.
25 urteko kartzela zigorra berretsi du Auzitegi Gorenak Nelson David Morenorentzat, hilketa, lapurreta eta iruzurra egotzita
Bizkaiko Auzitegiak eta, ondoren, Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiak errudun jo zuten Nelson David Moreno, eta gaur, astelehenarekin, Auzitegi Gorenak gaitzetsi egin du akusatuaren defentsak epaiaren aurka jarritako kasazio errekurtsoa.
Leon XIV.a aita santuak migratzaileei babesa, harrera eta integraziorako benetako aukerak ematea eskatu du
Historian lehen aldiz, aita santu batek hitzaldia eman du Espainiako Kongresuan. Besteak beste, abortuaren eta eutanasiaren kontra hitz egin du, estatuen berrarmatzea salatu eta aurkaria deskalifikatzea kritikatu.
Espainiako Gobernuak preskripzio epea zabaltzeko legea blokeatu duela salatu dute Elizaren abusuen biktimek
Reparacion Integral Ya (RIYA) elkarteak Leon XIV.a aita santuari eskatu dio pederastia delituen preskripzio epeak luzatzearen alde egiteko. Halaber, Felix Bolaños Presidentetzarako eta Memoria Demokratikorako ministroak Kongresuan agerraldia egin dezala eskatzeko galdegin die talde parlamentarioei.